گزارش سفر رئیس سازمان تات به اصفهان؛
از بازطراحی باغهای سیب سمیرم تا توسعه زیرساختهای پژوهش
تهران- ایانا- سفر معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، به استان اصفهان با محوریت بررسی ظرفیتهای تحقیقاتی و توسعهای استان، حل مسائل بخش کشاورزی و تقویت پیوند میان پژوهش و تولید انجام شد؛ سفری که در آن، افزایش بهرهوری باغهای سیب سمیرم، توسعه کشاورزی هوشمند، تقویت زیرساختهای پژوهشی، توسعه مرکز نهال و بذر و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در کنار آموزش مهارتی و تعامل با مجلس مورد توجه قرار گرفت.
به گزارش ایانا یکی از محورهای اصلی این سفر، نخستین جشنواره سیب سمیرم بود؛ جایی که غلامرضا گلمحمدی، رئیس سازمان تات از برنامه این سازمان برای تغییر ساختار باغهای سیب، توسعه فناوریهای هوشمند و حرکت به سمت تکمیل زنجیره ارزش این محصول سخن گفت.
سمیرم؛ حرکت از باغهای سنتی به باغهای متراکم و هوشمند
رئیس سازمان تات در نخستین جشنواره سیب سمیرم، رویکرد جدید این سازمان را حرکت از «تحقیق برای تحقیق» به سمت «تحقیق برای حل مسئله» عنوان کرد و گفت: «ظرفیت علمی سازمان تات و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان باید در خدمت حل مسائل واقعی باغداران و افزایش بهرهوری تولید قرار گیرد.»
او یکی از برنامههای مهم برای باغهای سیب سمیرم را جایگزینی پایههای بذری با پایههای رویشی متراکم دانست و گفت: «اجرای برنامههای اصلاحی، توسعه پایههای مناسب و استفاده از فناوریهای نوین میتواند عملکرد باغها را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.»
رئیس سازمان تات همچنین از برنامه برای هوشمندسازی باغهای سیب سمیرم با همکاری بخش خصوصی خبر داد و اعلام کرد که دومین باغ هوشمند کشاورزی کشور در این شهرستان احداث خواهد شد.
به گفته گلمحمدی، توسعه باغهای متراکم، استفاده از پایههای جدید و فناوریهای هوشمند باید در کنار انتقال دانش فنی به باغداران دنبال شود تا یافتههای پژوهشی مستقیماً در فرآیند تولید مورد استفاده قرار گیرد.
او همچنین با اشاره به طراحی ۳۸ هزار ایستگاه هواشناسی مجازی، استفاده از دادههای هواشناسی و فناوری اطلاعات را بخشی از مسیر توسعه کشاورزی هوشمند دانست.
نسخه مرکز تحقیقات اصفهان برای باغهای کمبازده
در کنار برنامههای اعلامشده از سوی رئیس سازمان تات، ترابی، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، در پنل بخش تولید و پژوهش جشنواره سیب سمیرم، بر ضرورت درجهبندی باغهای شهرستان، حذف باغهای کمبازده، ارتقای بهرهوری و توسعه باغهای متراکم تأکید کرد.
این پیشنهادها، بخش دیگری از رویکرد مسئلهمحور مطرحشده در جشنواره بود؛ رویکردی که هدف آن تنها افزایش سطح تولید نیست، بلکه اصلاح ساختار باغها و حرکت به سمت تولید اقتصادی و باکیفیت است.
گلمحمدی در همین چارچوب هدفگذاری کرد که با اجرای برنامههای اصلاحی، توسعه پایههای مناسب و هوشمندسازی، عملکرد باغهای سیب سمیرم طی چهار تا پنج سال آینده به بیش از ۵۰ تن در هکتار برسد.
سیب سمیرم؛ مسئلهای فراتر از تولید
از نگاه رئیس سازمان تات، افزایش تولید سیب بدون توجه به مرحله پس از تولید نمیتواند به افزایش پایدار درآمد باغداران منجر شود. به همین دلیل، ایجاد زنجیره ارزش سیب سمیرم و توسعه صنایع تبدیلی بخش دیگری از برنامه مطرحشده در این سفر بود.
گلمحمدی بر نقش مشترک وزارت جهاد کشاورزی، مجلس، بخش خصوصی و استانداری در این زمینه تأکید کرد و کاهش خامفروشی و افزایش ارزش اقتصادی محصول را از ضرورتهای این زنجیره دانست.
به این ترتیب، برنامه مطرحشده برای سیب سمیرم سه حلقه را همزمان دنبال میکند: اصلاح باغ و افزایش عملکرد، هوشمندسازی و انتقال فناوری و همچنین تکمیل زنجیره ارزش و کاهش خامفروشی.
زیرساختهای پژوهشی اصفهان در مسیر بازسازی و توسعه
در بخش دیگری از سفر، گلمحمدی از بخشهای مختلف مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان بازدید کرد و در جریان طرحهای توسعهای، دستاوردهای پژوهشی و برنامههای آینده این مجموعه قرار گرفت.
یکی از طرحهای مورد بازدید، بازسازی و تجهیز آزمایشگاههای بخش آفات و بیماریهای گیاهی بود. این طرح پس از واگذاری بخشی از ساختمان گیاهپزشکی به سازمان خدمات حمایتی در دوران جنگ تحمیلی و با توجه به نیاز این بخش به احیای زیرساختهای آزمایشگاهی در حال اجراست.
در این بازدید، گزارشی از اقدامات انجامشده، مراحل نوسازی، استانداردسازی فضاهای آزمایشگاهی و برنامههای توسعهای ارائه شد و گلمحمدی بازسازی این مجموعه را اقدامی مؤثر برای ارتقای توان پژوهشی و فعالیتهای تخصصی حوزه آفات و بیماریهای گیاهی بیان کرد.
مرکز نهال و بذر؛ استفاده از منابع مولدسازی برای توسعه پژوهش
طرح جامع توسعه مرکز نهال و بذر منطقه مرکزی کشور نیز در این سفر بررسی شد. در جلسه توجیهی این طرح، ظرفیتهای توسعهای مرکز و برنامه استفاده از منابع حاصل از مولدسازی برای تقویت زیرساختهای تحقیقاتی حوزه نهال و بذر تشریح شد.
ترابی رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان و معاونان آن نیز گزارشی از طرح مولدسازی و برنامههای جذب اعتبارات حاصل از آن برای توسعه مرکز نهال و بذر منطقه مرکزی کشور ارائه کردند.
در دیدار گلمحمدی با استاندار اصفهان نیز توسعه باغهای هوشمند سیب در سمیرم، حفظ ذخایر ژنتیکی گیاهی و افزایش همکاری با شرکتهای دانشبنیان بررسی شد. در این نشست، مولدسازی یکی از املاک سازمان تات برای توسعه بزرگترین مرکز فناوری تولید نهال و بذر کشور نیز به تصویب رسید.
انرژی خورشیدی در خدمت زیرساخت پایدار پژوهش
در ادامه برنامههای زیرساختی، سامانه خورشیدی ۲۰ کیلوواتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان با حضور رئیس سازمان تات به بهرهبرداری رسید.
این طرح با هدف توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، کاهش مصرف انرژی و تقویت زیرساختهای پایدار پژوهشی اجرا شده است.
گلمحمدی استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در مجموعههای تحقیقاتی را اقدامی مؤثر در مسیر کاهش هزینههای مصرفی و حرکت به سمت زیرساختهای پایدار دانست.
ذخیرهسازی آب؛ یک زیرساخت دیگر برای کشاورزی اصفهان
در ادامه برنامههای سفر رئیس سازمان تات به اصفهان، استخر ذخیره آب کشاورزی با ظرفیت ۵۵ هزار مترمکعب با حضور غلامرضا گلمحمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، افتتاح شد.
این طرح، یکی دیگر از اقدامات زیرساختی مورد توجه در جریان سفر به اصفهان بود که در کنار توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و تقویت زیرساختهای پژوهشی، به تأمین و مدیریت آب در بخش کشاورزی اختصاص داشت.
تحول دیجیتال؛ محور گفتوگو با مجلس
در دیدار گلمحمدی با حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده مردم شاهینشهر، برخوار، میمه و وزوان در مجلس شورای اسلامی نیز موضوع ارتقای بهرهوری و تحول دیجیتال در کشاورزی مورد بررسی قرار گرفت.
رئیس سازمان تات در این دیدار، حمایتهای قانونی و نظارتی مجلس و تأمین اعتبارات مورد نیاز فناوریهای نوین را از عوامل مؤثر در حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان دانست.
حاجیدلیگانی نیز بر ضرورت بومیسازی دانش کشاورزی متناسب با شرایط اقلیمی منطقه و حمایت از سرمایهگذاران بخش خصوصی تأکید کرد.
در این دیدار، افزایش تعامل سازمان تات و نمایندگان مجلس برای تسریع در اجرای الگوی کشت و توسعه زنجیره ارزش محصولات استراتژیک مورد تأکید قرار گرفت.
آموزش مهارتی در کنار پژوهش و فناوری
گلمحمدی در بخش دیگری از سفر، در مراسم افتتاح هنرستان وابسته فنیوحرفهای و کاردانش آفرینش حضور یافت؛ طرحی که با هدف تقویت زیرساختهای آموزشی و مهارتی استان به بهرهبرداری رسید.
این بخش از برنامه سفر، در کنار بازدید از مراکز پژوهشی و طرحهای فناورانه، وجه آموزشی مأموریت سازمان تات را نیز در سفر اصفهان برجسته کرد.
سفر اصفهان؛ یک زنجیره از پژوهش تا تولید
اگرچه برنامههای سفر رئیس سازمان تات به اصفهان موضوعات متنوعی را دربر داشت، محور اصلی آنها را میتوان در یک مسیر مشترک دید: پژوهش باید به مسئله واقعی تولیدکننده پاسخ دهد و نتیجه آن در قالب فناوری، افزایش بهرهوری و بهبود اقتصاد تولید به عرصه کشاورزی برسد.
در سمیرم، این رویکرد در قالب اصلاح باغها، توسعه پایههای رویشی متراکم، باغ هوشمند، انتقال یافتههای علمی و تکمیل زنجیره ارزش سیب مطرح شد. در مرکز تحقیقات اصفهان، همین نگاه در قالب بازسازی آزمایشگاههای گیاهپزشکی و توسعه زیرساخت نهال و بذر دنبال شد و در حوزه انرژی، استفاده از سامانه خورشیدی بهعنوان بخشی از زیرساخت پایدار پژوهش مورد توجه قرار گرفت.
در کنار این محورها، گفتوگو با مجلس درباره پشتیبانی از تحول دیجیتال و افتتاح هنرستان آفرینش، دو حلقه دیگر از زنجیره پژوهش، فناوری، قانونگذاری و آموزش را شکل داد.
به این ترتیب، سفر اصفهان برای سازمان تات صرفاً بازدید از چند طرح نبود؛ بلکه فرصتی برای طرح یک مسئله مشترک در چند سطح بود: چگونه ظرفیت پژوهش، فناوری، آموزش و سرمایهگذاری را به افزایش بهرهوری و حل مسائل واقعی کشاورزی متصل کرد.
در این سفر حسین فرازمند، معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان تات، کاظم محمدپور، مشاور معاون وزیر و سرپرست امور مؤسسات و مراکز ملی و استانی، و محیالدین پیرخضری، رئیس مؤسسه علوم باغبانی کشور، نیز حضور داشتند.
دیدگاه تان را بنویسید