کالبدشکافی صنعت زنبورداری ایران؛ از چالش‌های ساختاری تا راهکارهای نوین تأمین مالی
تهران- ایانا- صنعت زنبورداری ایران، با وجود کیفیت بی‌نظیر محصولات، امروز با چالش‌های ساختاری، مالیاتی و نوسانات شدید قیمت نهاده‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند. در این میان، «صندوق حمایت از توسعه صنعت زنبوری کشور» تلاش می‌کند با مدل‌های نوین تأمین مالی و ایجاد چتر بیمه‌ای، از تولیدکنندگان حمایت کند.
صنعت زنبورداری ایران نیازمند گذار از «تولید سنتی» به «مدیریت زنجیره ارزش» است. اقدامات صندوق حمایت از توسعه زنبورداری کشور در زمینه تأمین مالی مبتنی بر کالا و بیمه کلونی‌ها، گام‌های مهمی در جهت پایداری این صنعت است؛ اما موفقیت نهایی در گرو حل چالش‌های مالیاتی و ایجاد یک سیستم نظارتی سخت‌گیرانه برای حذف محصولات تقلبی از بازار است. این گزارش به بررسی دقیق این چالش‌ها و راهکارهای خروج از بحران می‌پردازد.
در این گفتگوی اختصاصی، امیر معین، به کالبدشکافی چالش‌های این صنعت و نقش تحول‌آفرین صندوق در عبور از بحران‌ها می‌پردازد.
مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه زنبورداری کشور در گفتگو با خبرنگار ایانا، به وضعیت فعلی زنبورداران اشاره کرد و در پاسخ به این سوال که آیا این صنعت با چالش‌های گذرا روبروست یا با یک بحران ساختاری، گفت: صنعت زنبورداری ما در حال حاضر با یک مجموعه پیچیده از مشکلات روبروست که می‌توان آن را یک بحران چندجانبه دانست. از یک سو، مشکلات صنفی و قانونی مانند بن‌بست بیمه تأمین اجتماعی که سال‌هاست به دلیل عدم تأمین بودجه اجرایی نشده، وجود دارد. از سوی دیگر، اعمال ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده از سال ۱۴۰۱، فشار مضاعفی بر تولیدکننده و مصرف‌کننده وارد کرده است. تولیدکننده برای حفظ مشتری، این هزینه را از سود خود کسر می‌کند و در نهایت، قدرت خرید مردم نیز کاهش می‌یابد.
وی در خصوص تهاجم محصولات تقلبی گفت: گسترش عسل‌های غیرطبیعی در بازار، اعتبار صنعت را هدف قرار داده است. این وضعیت، ضرورت همکاری تنگاتنگ میان سازمان غذا و دارو و سازمان دامپزشکی برای شناسایی و حذف برندهای متقلب را دوچندان می‌کند.
معین با اشاره به اینکه علاوه بر مسائل قانونی، بحث تأمین نهاده‌ها هم همیشه دغدغه اصلی بوده است، در خصوص وضعیت تأمین شکر و سایر مواد مصرفی گفت: وابستگی به شکر، بزرگ‌ترین نقطه ضعف ماست. نوسانات قیمت جهانی شکر، مستقیماً بر قیمت «خمیر شیرین» و شربت‌های خوراکی اثر می‌گذارد. این وضعیت باعث شده که تولیدکننده به جای تمرکز بر تولید، در وضعیت «مبارزه برای بقا» قرار بگیرد. علاوه بر این، تهاجم محصولات تقلبی به بازار، اعتماد مصرف‌کننده را هدف قرار داده و نیاز ما را به همکاری تنگاتنگ با سازمان غذا و دارو و دامپزشکی برای حذف برندهای متقلب، دوچندان کرده است.
وی افزود: در مقابل این چالش‌ها، صندوق راهکارهایی را برای بازگرداندن اعتماد به بازار و حمایت از زنبورداران در نظر گرفته است. ما در صندوق بر دو محور اصلی تمرکز کرده‌ایم: «کنترل کیفیت» و «تضمین فروش». ما با ایجاد یک شبکه فروش مستقیم، محصولات را پیش از عرضه در آزمایشگاه‌های تخصصی تست می‌کنیم و نتایج را روی لیبل محصول درج می‌کنیم. این کار باعث می‌شود محصول با قیمت حمایتی و کیفیت تضمین‌شده عرضه شود. همچنین، تلاش می‌کنیم با آموزش فنی به زنبورداران و آموزش تشخیص کیفیت به مردم، سد دفاعی محکمی در برابر تقلب ایجاد کنیم.
مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه زنبورداری کشور گفت: ما از سه مدل اصلی برای عبور از گلوگاه نقدینگی استفاده می‌کنیم. نخست، «کشاورزی قراردادی» است که با حمایت وزارت جهاد کشاورزی، نهاده‌ها را به صورت کالا در اختیار تشکل‌ها قرار می‌دهیم و در مقابل، محصول نهایی را با تضمین خرید از زنبوردار دریافت می‌کنیم؛ یعنی نوعی تبادل کالا با کالا. دومین روش، استفاده از «خرید دین» برای تبدیل تسهیلات بانکی به کالای مورد نیاز اعضا است. و اما سومین و مهم‌ترین طرح، «کارت خرید اعتباری» است که با تفاهم‌نامه‌ای با بانک سرمایه در حال نهایی شدن است تا حداقل ۲۰۰۰ زنبوردار بتوانند نهاده‌های خود را به صورت دیجیتال و اعتباری تهیه کنند.
معین با اشاره به امنیت اقتصادی زنبورداران و اینکه آیا صندوق توانسته است راهکاری برای پوشش ریسک‌های ناگهانی مثل مرگ کلونی‌ها پیدا کند، خاطرنشان کرد: ما در این زمینه گام‌های مهمی برداشته‌ایم. صندوق اکنون با امضای تفاهم‌نامه با صندوق بیمه کشاورزی، به عنوان کارگزار رسمی بیمه زنبورداران در سطح کشور فعالیت می‌کند. یکی از اقدامات کلیدی ما، فراهم کردن امکان صدور بیمه‌نامه برای خود «کلونی‌های زنبور» است. این یعنی اگر حوادث ناگهانی باعث از بین رفتن کلونی شود، زنبوردار یک مرجع مشخص برای دریافت خسارت خواهد داشت و از نظر اقتصادی آسیب کمتری می‌بیند.
دیدگاه تان را بنویسید