معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی:
وزارت نیرو مسئول اصلی اجرای تحویل حجمی آب است/ آمار واقعی مصرف کشاورزی مشخص نیست
تهران- ایانا- معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر این‌که مسئولیت اصلی اجرای تحویل حجمی آب بر عهده وزارت نیرو و با همکاری وزارت جهاد کشاورزی است، گفت: «در حال حاضر هیچ‌یک از دو وزارتخانه داده یکپارچه و قابل اتکایی برای اثبات میزان واقعی برداشت و مصرف آب در بخش کشاورزی در اختیار ندارند و اجرای تحویل حجمی می‌تواند امکان راستی‌آزمایی آمار و ادعاهای مطرح‌شده در این زمینه را فراهم کند.»
جعفر گوهرکانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایانا، با اشاره به تکالیف قانونی اجرای تحویل حجمی آب بیان کرد: «بر اساس قانون برنامه هفتم، وزارت نیرو متولی اصلی این موضوع با همکاری وزارت جهاد کشاورزی است و این وزارتخانه برای همکاری در اجرای طرح، چه در منابع آب سطحی و چه در منابع آب زیرزمینی، آمادگی دارد.»
او افزود: «انتظار این است که وزارت نیرو با نصب تجهیزات اندازه‌گیری، به‌ویژه کنتورهای حجمی، آب را بر اساس میزان تخصیص‌یافته در محل تحویل به کشاورز، از جمله پایاب سدها و منابع آب زیرزمینی، به‌صورت حجمی تحویل دهد تا وزارت جهاد کشاورزی نیز بتواند تولید را متناسب با حجم آب دریافتی و الگوی کشت مدیریت کند.»
حدود ۱۰۰ هزار حلقه چاه کشاورزی به کنتور هوشمند مجهز شده‌اند
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به وضعیت تجهیز چاه‌های کشاورزی گفت: «از حدود ۴۶۰ هزار حلقه چاه مجاز کشاورزی در کشور، نزدیک به ۱۰۰ هزار حلقه به کنتورهای هوشمند مجهز شده‌اند؛ با این حال، برای پایاب سدها، رودخانه‌ها، کانال‌ها و سایر منابع برداشت آب نیز باید تجهیزات اندازه‌گیری و کنترل حجم آب در ابتدای مزرعه نصب شود.»
گوهرکانی با بیان این‌که تجهیز همه منابع برداشت آب به امکانات اندازه‌گیری، هزینه‌بر و نیازمند همکاری دولت و کشاورزان است، افزود: «وزارت جهاد کشاورزی همواره برای اجرای این طرح آمادگی داشته و کشاورزان نیز تجربه‌های موفقی در این زمینه دارند. باید سایر بهره‌برداران را نیز به استفاده از این تجهیزات تشویق کرد.»
او با تأکید بر این‌که اجرای تحویل حجمی برای جلوگیری از برداشت بی‌رویه و صیانت از منابع آبی ضرورت دارد، گفت: «اگرچه تجهیز همه منابع برداشت آب در یک زمان دشوار است، اما این موضوع باید عملیاتی شود و نمی‌توان همچنان اجرای آن را به تأخیر انداخت.»
تحویل حجمی آب باید حداکثر طی دو سال اجرایی شود
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با انتقاد از طولانی‌شدن روند اجرای این تکلیف قانونی تصریح کرد: «بیش از سه دهه است که موضوع تحویل حجمی در قوانین و برنامه‌ها مطرح می‌شود، اما بیشتر درباره آن صحبت شده و کمتر به مرحله اجرا رسیده است؛ اکنون باید از تکرار این روند عبور کرد.»
او پیشنهاد کرد اجرای طرح در بازه زمانی شش ماه تا یک سال و حداکثر دو سال دنبال شود و در صورت محدودیت منابع مالی و اجرایی، مناطق دارای اولویت در گام نخست تجهیز شوند.
گوهرکانی با اشاره به ضرورت اولویت‌بندی مناطق افزود: «استان‌هایی که با محدودیت شدید منابع آب و برق مواجه‌اند یا درباره میزان مصرف آب در آن‌ها انتقادها و ابهام‌های بیشتری مطرح است، می‌توانند در اولویت اجرای طرح قرار گیرند.»
اختلاف وزارتخانه‌ها درباره میزان مصرف آب بدون اندازه‌گیری قابل حل نیست
گوهرکانی در پاسخ به پرسشی درباره میزان واقعی مصرف آب در بخش کشاورزی و امکان ارائه گزارش شفاف از سوی وزارت جهاد کشاورزی گفت: «اگرچه بخش کشاورزی به دلیل ماهیت تولید، سهم بالایی از مصرف آب را به خود اختصاص می‌دهد، اما این به معنای مصرف بی‌رویه آب از سوی همه کشاورزان نیست و بیشتر بهره‌برداران ارزش منابع آبی را می‌دانند؛ هرچند ممکن است در برخی مناطق مشکلاتی وجود داشته باشد.»
او با اشاره به اختلاف دیدگاه وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی درباره میزان آب تحویلی و مصرف‌شده در بخش کشاورزی توضیح داد: «وزارت نیرو ممکن است اعلام کند آب بیشتری در اختیار بخش کشاورزی قرار داده، درحالی‌که وزارت جهاد کشاورزی معتقد باشد میزان آب دریافتی کمتر از تخصیص تعیین‌شده بوده است؛ اما بدون اندازه‌گیری دقیق، هیچ‌یک از این ادعاها قابل اثبات نیست.»
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به آمار مطرح‌شده درباره مصرف سالانه ۹۰ میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی گفت: «بر اساس داده‌ها و مستندات موجود، نمی‌توانیم اثبات کنیم که میزان مصرف واقعی ۴۵ میلیارد مترمکعب است یا ۹۰ میلیارد مترمکعب. اطلاعات فعلی عمدتاً بر پایه اندازه‌گیری‌های موردی و پراکنده در برخی مناطق است و داده‌های یکپارچه و قابل اتکایی که مبنای توافق دو وزارتخانه باشد، وجود ندارد.»
او تأکید کرد: «تحویل حجمی آب می‌تواند این ابهام را برطرف کند و با فراهم‌کردن امکان اندازه‌گیری دقیق، میزان آب تحویلی و برداشت‌شده را مشخص سازد تا ادعاهای مطرح‌شده درباره مصرف آب کشاورزی قابل راستی‌آزمایی باشد.»
مدیریت تولید بر اساس حجم آب دریافتی و الگوی کشت
گوهرکانی با تأکید بر ارتباط تحویل حجمی آب با مدیریت تولید و امنیت غذایی کشور گفت: «هدف این است که کشاورزان بر اساس حجم آبی که در اختیارشان قرار می‌گیرد و با رعایت الگوی کشت، تولید خود را مدیریت کنند. وزارت جهاد کشاورزی نیز آمادگی دارد با تکیه بر این اطلاعات، کشاورزان را برای تولید متناسب با منابع آبی هدایت و همراهی کند.»
او اجرای این طرح را اقدامی ضروری برای صیانت از منابع آب دانست و ابراز امیدواری کرد با همکاری دستگاه‌های مسئول و بهره‌برداران، امکان مدیریت دقیق‌تر آب و برنامه‌ریزی مطمئن‌تر برای تولید محصولات کشاورزی و تأمین امنیت غذایی فراهم شود.
دیدگاه تان را بنویسید