از طراحی فرمول تا تولید صنعتی؛ خدمات تحقیق و توسعه در کنار صنایع غذایی

مرتضی رسولی در گفت‌وگو با ایانا اظهار کرد: «فعالیت این مجموعه بر عهده گرفتن مسئولیت تحقیق و توسعه کارخانه‌های صنایع غذایی است؛ به این معنا که اگر کارخانه‌ای قصد تولید محصول جدید، اصلاح فرمول محصول موجود یا توسعه آن تا مرحله تولید صنعتی را داشته باشد، خدمات تخصصی مورد نیاز را دریافت می‌کند.»

او افزود: «فرآیند توسعه یک محصول غذایی از طراحی فرمول و نمونه‌سازی آغاز می‌شود و پس از انجام آزمون‌های لازم، بررسی ویژگی‌هایی مانند طعم، مزه، پایداری و انطباق با استانداردهای مورد نیاز، محصول برای تولید در مقیاس صنعتی آماده خواهد شد.»

رسولی ادامه داد: «یکی از مراحل مهم این فرآیند، انتقال محصول تولیدشده در مقیاس آزمایشگاهی به خط تولید کارخانه است؛ در این مرحله شرایط تولید صنعتی بررسی می‌شود تا محصول نهایی با حفظ ویژگی‌های مورد نظر، آماده عرضه به بازار شود.»

او با بیان این‌که این خدمات می‌تواند مورد استفاده کارخانه‌های فعال یا سرمایه‌گذاران جدید در صنعت غذا قرار گیرد، گفت: «سرمایه‌گذارانی که قصد ورود به حوزه صنایع غذایی دارند، اما دانش تخصصی تولید محصول را در اختیار ندارند، می‌توانند از خدمات تحقیق و توسعه برای طراحی محصول و طی مسیر تولید استفاده کنند.»

مدیر عامل شرکت فعال حوزه تحقیق و توسعه صنایع غذایی با اشاره به گستردگی این صنعت بیان کرد: «تاکنون در شرکت در زمینه‌های مختلفی از جمله نوشیدنی‌های گیاهی، انرژی‌زاها، نوشیدنی‌های میوه‌ای، چاشنی‌ها، سس‌ها، استابلایزرهای پودری، کمپوت‌های میوه‌ای، محصولات فیلینگ‌های میوه‌ای و محصولات نانوایی فعالیت‌های تحقیق و توسعه انجام شده است.»

او ادامه داد: «هدف از فعالیت‌های تحقیقاتی در این حوزه، صرفاً تولید دانش یا انجام آزمایش نیست، بلکه رساندن محصول به مرحله تولید و تجاری‌سازی است.»

رسولی با اشاره به تفاوت میان واحد کنترل کیفیت (QC) و تحقیق و توسعه (R&D) در کارخانه‌ها گفت: «واحد کنترل کیفیت وظیفه بررسی محصول تولیدشده براساس استانداردها و دستورالعمل‌های مشخص را برعهده دارد، اما تحقیق و توسعه به طراحی، اصلاح و ایجاد محصولات جدید می‌پردازد.»

او توضیح داد: «در واحد کنترل کیفیت، هر سری تولیدی از نظر انطباق با استانداردهای مورد نظر بررسی می‌شود، اما در بخش تحقیق و توسعه، طراحی یک محصول جدید ممکن است چند ماه زمان ببرد و پس از نهایی شدن فرمول، دوره‌های بررسی پایداری برای اطمینان از کیفیت محصول طی خواهد شد.»

این فعال حوزه صنایع غذایی با اشاره به هزینه‌های ایجاد واحد تحقیق و توسعه مستقل در کارخانه‌ها گفت: «بسیاری از کارخانه‌ها به دلیل هزینه بالای تجهیزات، نیروی انسانی متخصص و زمان‌بر بودن فرآیند توسعه محصول، امکان ایجاد چنین واحدی را ندارند.»

او افزود: «استفاده از خدمات تخصصی تحقیق و توسعه به کارخانه‌ها کمک می‌کند بدون سرمایه‌گذاری سنگین برای ایجاد زیرساخت، از دانش متخصصان استفاده کنند و فرآیند توسعه محصول را با هزینه کمتر پیش ببرند.»

رسولی ادامه داد: «در این مدل، کارخانه‌ها می‌توانند از ظرفیت متخصصان حوزه‌های مختلف استفاده کنند و مواد اولیه مورد نیاز نیز پس از بررسی و انجام آزمون‌های لازم انتخاب شود.»

او با اشاره به اهمیت انتخاب مواد اولیه در تولید محصولات غذایی گفت: «در برخی مدل‌ها، واحدهای تحقیق و توسعه وابسته به تأمین‌کنندگان مواد اولیه فعالیت می‌کنند و محصولات را بر مبنای مواد اولیه همان مجموعه توسعه می‌دهند، اما در یک رویکرد مستقل، مواد اولیه از تأمین‌کنندگان مختلف دریافت و پس از ارزیابی عملکرد، برای استفاده در فرمول محصول انتخاب می‌شود.»

رسولی تأکید کرد: «بررسی کیفیت مواد اولیه و عملکرد آنها در فرمول نهایی، نقش مهمی در پایداری و کیفیت محصول نهایی دارد.»

مدیر عامل شرکت فعال حوزه تحقیق و توسعه صنایع غذایی با اشاره به تجربه فعالیت در پروژه‌های صنعتی گفت: «در سال گذشته مسئولیت تحقیق و توسعه ۱۴ کارخانه در حوزه صنایع غذایی را برعهده گرفتیم و تمرکز اصلی این فعالیت‌ها، اجرای فرآیند توسعه محصول و رساندن آن به مرحله تولید بوده است.»

رسولی گفت: «تفاوت فعالیت‌های اجرایی تحقیق و توسعه با فعالیت‌های صرفاً پژوهشی در این است که نتیجه تحقیقات باید به محصول قابل تولید و عرضه در بازار تبدیل شود.»

او با اشاره به استقرار این مجموعه در زیست‌بوم فناوری و نوآوری مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی گفت: «قرار گرفتن شرکت‌های فناور در کنار ظرفیت‌های پژوهشی مؤسسه، می‌تواند زمینه ارتباط نزدیک‌تر میان پژوهش و صنعت، استفاده از توان تخصصی آزمایشگاه‌ها و توسعه محصولاتی را فراهم کند که قابلیت ورود به بازار و تولید صنعتی دارند.»