بهره‌وری آب و تاب‌آوری جوامع روستایی از اولویت‌های امنیت غذایی است/همکاری فائو و ایران برای مدیریت پایدار منابع آب در حوضه دریاچه ارومیه

به گزارش ایانا، فرخ طایراو در مراسم گرامیداشت روز جهانی غذا که به میزبانی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و وزارت جهاد کشاورزی برگزار شد، با اشاره به شعار امسال این مناسبت، «نوآوری امروز، تغذیه فردا»، بر ضرورت تبدیل دانش علمی و تجربه‌های عملی به راهکارهایی تأکید کرد که معیشت مردم را بهبود دهند، نظام‌های غذایی را تقویت کنند و منابع طبیعی را برای نسل‌های آینده حفظ کنند.

او با بیان این‌که امنیت غذایی صرفاً به میزان تولید غذا محدود نمی‌شود، توضیح داد: «این مفهوم چهار بُعد اساسی شامل فراهم بودن غذا، دسترسی به آن، بهره‌مندی تغذیه‌ای و پایداری را در بر می‌گیرد و تحقق آن مستلزم آن است که افزایش تولید به دسترسی پایدار همه خانوارها به غذای سالم، مغذی و مقرون‌به‌صرفه منجر شود.»

نماینده فائو در ایران با استناد به داده‌های این سازمان گفت: «تولید جهانی غلات در سال ۲۰۲۴ به حدود ۳.۱ میلیارد تن رسید که ۲۷ درصد بیشتر از سال ۲۰۱۰ است؛ با این حال، چالش اصلی آن است که این دستاوردها به تأمین پایدار غذای سالم و مغذی برای همه مردم تبدیل شوند.»

طایراو کمبود آب، نوسانات اقلیمی، تخریب خاک و محدودیت اراضی قابل کشت را از مهم‌ترین چالش‌های کشاورزی برشمرد و بر ضرورت توسعه راهکارهای متناسب با شرایط محلی و تلفیق دانش سنتی کشاورزی با علم و فناوری‌های نوین تأکید کرد.

به گفته او، دانش و شیوه‌های سنتی کشاورزی، حاصل تجربه نسل‌های گذشته در مدیریت شرایط دشوار محیطی هستند و می‌توانند در کنار راهکارهای نوین برای مقابله با چالش‌های جدید به کار گرفته شوند.

نماینده فائو توسعه راهکارهایی برای افزایش بهره‌وری مصرف آب، حفاظت از اکوسیستم‌ها و تقویت تاب‌آوری کشاورزی را ضروری دانست و به اقداماتی همچون بهبود سلامت خاک، ارتقای زمان‌بندی آبیاری، حسابداری دقیق منابع آب، توسعه سامانه‌های هشدار زودهنگام و استفاده عملی از پیش‌بینی‌های هواشناسی و اطلاعات ماهواره‌ای اشاره کرد.

در همین زمینه، فائو با همکاری دولت جمهوری اسلامی ایران، راهکارهایی را برای مدیریت پایدار منابع آب در حوضه آبریز دریاچه ارومیه بررسی می‌کند. تلفیق سامانه‌های آبیاری زیرسطحی با ابزارهای کشاورزی هوشمند، سنجش از دور، پیش‌بینی‌های دقیق و سامانه‌های اطلاعات دیجیتال از جمله محورهای این همکاری است که با هدف افزایش بهره‌وری آبیاری و حمایت از احیای پایدار این حوضه دنبال می‌شود.

طایراو همچنین مجموعه همکاری‌های فائو با ایران را شامل ابتکاراتی در زمینه مدیریت تلفیقی آفات نخیلات، حفاظت از نژادهای بومی دام در معرض خطر، توسعه محصولات کشاورزی سازگار با اقلیم و غنی از مواد مغذی و مدیریت منابع آب کشاورزی عنوان کرد.

او با اشاره به نقش وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی در توسعه کشاورزی پایدار، پیوند میان پژوهش‌های علمی و خدمات ترویجی را ضروری دانست. این همکاری می‌تواند به شناسایی و ترویج راهکارهایی کمک کند که از نظر فنی با شرایط محلی سازگار، مقرون‌به‌صرفه و اثربخش باشند.

نماینده فائو در ایران همچنین از آغاز پروژه جدید این سازمان با عنوان «حمایت اضطراری برای احیای اولیه معیشت‌های شیلات و آبزی‌پروری در استان هرمزگان» خبر داد. این پروژه با هدف حمایت از جوامع صیادی آسیب‌دیده از درگیری‌ها، احیای ظرفیت‌های اساسی معیشتی و تقویت امنیت غذایی طراحی شده است.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، ارزیابی نیازهای اولویت‌دار، تدوین اقدامات عملی برای آمادگی در شرایط اضطراری و تداوم خدمات، تقویت ظرفیت‌های محلی و تعیین اولویت‌های هزینه‌گذاری‌شده برای برنامه‌های احیا، از محورهای اصلی این طرح است.

انتظار می‌رود اجرای این پروژه، اطلاعات و شواهد مورد نیاز برای هدایت اقدامات حمایتی، ارتقای مهارت‌های محلی و برنامه‌ریزی مراحل بعدی احیای معیشت‌های شیلاتی و آبزی‌پروری را فراهم کند.

طایراو تلفیق ارزیابی‌های فنی، دانش جوامع محلی و آمادگی برای شرایط بحرانی را از الزامات نوآوری در فرایند احیای معیشت‌ها دانست؛ رویکردی که با هدف تقویت تاب‌آوری و حمایت از جوامع آسیب‌دیده در مسیر بازسازی پایدار دنبال می‌شود.