عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور:
پیش‌نویس قرارداد خدمات گرده‌افشانی میان باغداران و زنبورداران همچنان در انتظار اجراست
تهران- ایانا- به گفته عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، پیش‌نویس قرارداد پیشنهادی برای سامان‌دهی خدمات گرده‌افشانی و تنظیم همکاری میان باغداران و زنبورداران، با وجود تدوین چارچوب اولیه، هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.
شبنم پری‌چهره در گفت‌و‌گو با ایانا، با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده برای سامان‌دهی خدمات گرده‌افشانی بیان کرد: «انجمن حامیان گرده‌افشان‌ها پیش‌نویس قراردادی را برای تنظیم روابط میان باغداران و زنبورداران تهیه کرده است، اما این پیش‌نویس تاکنون اجرایی نشده است.»
او با بیان این‌که اجرای فراگیر چنین قراردادی به همکاری نهادها و تشکل‌های مرتبط نیاز دارد، افزود: «انجمن تدوین‌کننده به‌تنهایی ظرفیت لازم برای اجرای سراسری این سازوکار را ندارد و مشارکت تشکل‌های ملی مرتبط با زنبورداری و باغداری و همراهی وزارت جهاد کشاورزی در فراهم‌کردن مقدمات اجرایی اهمیت دارد.»
اجرای قرارداد به مشارکت تشکل‌های مرتبط نیاز دارد
پری‌چهره با اشاره به نقش اتحادیه‌ها در پیشبرد این موضوع گفت: «اتحادیه زنبورداران و تشکل‌های مرتبط با باغداران باید در فرایند بررسی و اجرای قرارداد حضور داشته باشند تا چارچوب همکاری بر اساس نیازهای دو طرف شکل بگیرد.»
به گفته او، اتحادیه سراسری زنبورداران برای حضور در گفت‌وگوهای مربوط به پیش‌نویس و امضای آن دعوت شده بود، اما در جلسه مورد اشاره حضور نیافت.
پری‌چهره تأکید کرد که تدوین متن پیشنهادی به‌تنهایی برای راه‌اندازی خدمات قراردادی گرده‌افشانی کافی نیست و اجرایی‌شدن آن مستلزم توافق طرف‌های مرتبط درباره مفاد قرارداد، مسئولیت‌ها و شیوه اجرای خدمات است.»
زمان، تعداد و محل استقرار کلونی‌ها باید مشخص باشد
عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور با اشاره به موضوعاتی که باید در قرارداد مشخص شوند، گفت: «زمان انتقال و استقرار کلونی‌ها در باغ، تعداد کلونی‌های موردنیاز، مدت حضور آن‌ها و محل استقرارشان از جمله مواردی هستند که باید در چارچوب همکاری باغدار و زنبوردار تعیین شوند.»
او افزود: «مسئولیت‌های هر یک از طرفین نیز باید روشن باشد تا مشخص شود باغدار و زنبوردار در دوره ارائه خدمات چه تعهداتی دارند و خدمات بر چه مبنایی ارزیابی خواهد شد.»
به گفته او، نحوه پرداخت هزینه خدمات گرده‌افشانی نیز از موضوعات مهم قرارداد است. زنبوردار برای انتقال و استقرار کلونی‌ها در محل موردنظر هزینه‌هایی متحمل می‌شود و لازم است شیوه پرداخت و تعهدات مالی طرفین از ابتدا مشخص باشد.»
تعداد کلونی‌ها و تعرفه خدمات باید متناسب با شرایط تعیین شود
پری‌چهره با اشاره به وجود الگوی پیشنهادی برای تعیین تعداد کلونی‌های موردنیاز در محصولات مختلف بیان کرد: «تعداد کلونی‌ها باید با توجه به نوع محصول و نیاز آن به گرده‌افشانی تعیین شود و نمی‌توان بدون درنظرگرفتن تفاوت محصولات و شرایط تولید، یک عدد ثابت را برای همه باغ‌ها و مزارع در نظر گرفت.»
او با تأکید بر ضرورت به‌روزرسانی تعرفه خدمات گرده‌افشانی افزود: «هزینه حمل‌ونقل، فاصله محل استقرار کلونی‌ها، مدت حضور در باغ، شرایط اقلیمی و هزینه‌های نگهداری از جمله عواملی هستند که باید در تعیین مبلغ خدمات مورد توجه قرار گیرند.بر این اساس، وجود الگوی پیشنهادی برای تعداد کلونی‌ها به‌تنهایی برای تعیین هزینه نهایی کافی نیست و مبلغ قرارداد باید متناسب با شرایط محل ارائه خدمات و هزینه‌های واقعی زنبوردار مشخص شود.»
توافق‌های محلی با قرارداد رسمی تفاوت دارند
پری‌چهره با اشاره به تفاوت میان توافق‌های موردی و قرارداد رسمی خدمات گرده‌افشانی توضیح داد: «ممکن است میان برخی باغداران و زنبورداران توافق‌هایی برای استقرار کلونی‌ها در باغ وجود داشته باشد، اما این توافق‌ها لزوماً به معنای وجود قرارداد رسمی با تعهدات روشن و سازوکار مشخص برای ارزیابی خدمات نیستند.»
او افزود: «در قرارداد رسمی باید مسئولیت‌های طرفین، زمان‌بندی ارائه خدمات، شرایط استقرار کلونی‌ها، نحوه محاسبه و پرداخت هزینه‌ها و مبنای ارزیابی عملکرد مشخص باشد.»
به گفته پری‌چهره، پیش‌نویس قرارداد همکاری میان باغداران و زنبورداران تدوین شده، اما هنوز وارد مرحله اجرا نشده است. او همچنین میان توافق‌های موردی و غیررسمی برای استقرار کلونی‌های زنبور و قراردادهای رسمی دارای تعهدات مشخص و سازوکار ارزیابی تفاوت قائل شد.
سامان‌دهی خدمات گرده‌افشانی در انتظار چارچوب اجرایی
پریچهر با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباطی منظم میان نیاز باغداران به خدمات گرده‌افشانی و ظرفیت زنبورداران برای تأمین کلونی‌ها خاطرنشان کرد: «برای سامان‌دهی این خدمات، باید تعهدات طرفین، تعداد کلونی‌های موردنیاز، زمان استقرار و هزینه ارائه خدمات به‌صورت روشن تعریف شود.»
او افزود: «بر این اساس، اجرایی‌شدن پیش‌نویس قرارداد خدمات گرده‌افشانی به مشارکت تشکل‌های مرتبط، توافق بر سر مفاد قرارداد و ایجاد سازوکار مشخص برای تعیین تعرفه، پرداخت هزینه و ارزیابی خدمات وابسته است؛ مراحلی که هنوز برای پیش‌نویس مورد اشاره به نتیجه اجرایی نرسیده‌اند.»
دیدگاه تان را بنویسید