از مزرعه الگویی تا کشاورزی بهرهور؛ تات به دنبال پر کردن شکاف عملکردی تولید
تهران- ایانا- فاصله میان دانش تولیدشده در مراکز تحقیقاتی و آنچه در سطح مزارع اجرا میشود، یکی از چالشهای مهم بخش کشاورزی است؛ فاصلهای که مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) تلاش دارد با اجرای «شبکه ملی مزارع الگویی» کاهش دهد.
طرح «شبکه ملی مزارع الگویی» با هدف تسریع فرآیند انتقال دانش و فناوری کشاورزی، ایجاد ارتباط میان محققان، مروجان و بهرهبرداران و استفاده از ظرفیت کشاورزان پیشرو در دستور کار قرار گرفته است. در این برنامه، ۲ هزار مزرعه در مناطق مختلف کشور بهعنوان مزارع الگویی فعالیت خواهند کرد تا به کانونهای یادگیری تبدیل شوند و زمینه آموزش حدود ۴۰ هزار کشاورز فراهم شود.
محمد شریفیمقدم، مجری ملی برنامه کشاورزی پایدار مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، در گفتوگو با برنامه زنده «صبح بخیر ایران» شبکه یک سیما، با اشاره به اهداف شبکه ملی مزارع الگویی، گفته است: «مهمترین خروجی این برنامه، علمیکردن بخش کشاورزی برای کاهش شکاف عملکردی میان کشاورزان پیشرو و سایر تولیدکنندگان است.»
او افزوده است که در کشور قهرمانان تولیدی وجود دارند که عملکردهای بالایی را ثبت کردهاند، اما میان این گروه و بخش بزرگی از کشاورزان فاصله عملکردی معناداری وجود دارد و هدف این برنامه، پر کردن این فاصله با استفاده از دانش و فناوری کاربردی است.
شریفیمقدم ادامه داده است: «هدف این است که نظام تولید کشاورزی، بهویژه در میان کشاورزان خرد، به حداقل بهرهوری اقتصادی برسد؛ بهگونهای که فعالیت تولیدی برای خانوار کشاورز از نظر اقتصادی توجیهپذیر باشد.»
مزرعه الگویی؛ حلقه اتصال پژوهش و تولید
یکی از اهداف این طرح، تبدیل مزارع منتخب به پایگاههایی برای نمایش فناوری، انتقال تجربه و ترویج یافتههای تحقیقاتی است؛ رویکردی که تلاش میکند دانش کشاورزی را از مراکز علمی به عرصه واقعی تولید منتقل کند.
موضوعی که شریفیمقدم در برنامه «صبح بخیر ایران» به آن پرادخته و با تأکید بر نقش این مزارع در انتقال دانش، بیان کرد که علم و دانش زمانی میتواند به افزایش بهرهوری منجر شود که در کنار کشاورز و در شرایط واقعی مزرعه به کار گرفته شود.
او با اشاره به ظرفیت افزایش عملکرد محصولات کشاورزی، گفت: «در محصولی مانند گندم، عملکردهای بالاتری با همین منابع موجود قابل دستیابی است و یکی از اهداف این برنامه، نزدیک کردن عملکرد موجود به ظرفیتهای واقعی تولید است.»
پلتفرم هوشمند برای شبکه مزارع الگویی
در اجرای شبکه ملی مزارع الگویی بر ایجاد زیرساختهای ارتباطی و پلتفرم هوشمند برای این شبکه تأکید شده است؛ بستری که قرار است به ثبت تجربههای کشاورزان، تبادل دانش و تسریع انتقال فناوری کمک کند. این رویکرد میتواند ارتباط میان کشاورزان پیشرو، کارشناسان ترویج و محققان را تقویت کند تا تجربههای موفق تولیدی در اختیار تعداد بیشتری از بهرهبرداران قرار گیرد.
تولید بیشتر با مدیریت منابع
مهمان ملی برنامه کشاورزی پایدار مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی در بخش دیگری از صحبتهای خود، مدیریت منابع را یکی دیگر از اهداف شبکه ملی مزارع الگویی عنوان کرد و گفت: «تغییر اقلیم، خشکسالیها و ناترازیهای انرژی، ضرورت حرکت به سمت کشاورزی پایدار را افزایش داده است.»
او افزود: «این برنامه تلاش میکند با بهترین استفاده از منابع، بهویژه آب و انرژی، ضمن حفظ تولید، پایداری کشاورزی را نیز تقویت کند.«
سرمایه انسانی؛ محور سوم شبکه مزارع الگویی
شریفیمقدم، تقویت سرمایه انسانی و اجتماعی را سومین محور این برنامه بیان کرد و گفت: «ایجاد ارتباط میان کشاورزان، محققان، مروجان و تولیدکنندگان پیشرو میتواند به شکلگیری یک شبکه یادگیری در بخش کشاورزی منجر شود.»
به گفته او، این برنامه به دنبال آن است که کشاورز فقط دریافتکننده آموزش نباشد، بلکه به حلقهای فعال در انتقال تجربه و دانش تبدیل شود.
شبکه ملی مزارع الگویی در نهایت تلاش دارد فاصله میان «دانش تولیدشده» و «دانش بهکارگرفتهشده» را کاهش دهد؛ فاصلهای که کاهش آن میتواند به افزایش بهرهوری، استفاده بهینهتر از منابع و پایداری بیشتر تولید کشاورزی کمک کند.
دیدگاه تان را بنویسید