توصیه‌های کلیدی به موسسات و مراکز علمی و تحقیقاتی کشاورزی در شرایط جنگی

تهران- ایانا- کشور ما امروز در شرایطی خطیر و حساس قرار گرفته است و بخش کشاورزی، به عنوان بنیان امنیت غذایی و تاب‌آوری ملی، نقشی حیاتی در حفظ استقلال و بقای کشور ایفا می‌کند؛ در این دوران، حفظ جان انسان‌ها، حفاظت از اطلاعات حیاتی سازمان و استمرار تولید، سه ستون اصلی و غیرقابل اغماض تاب‌آوری بخش کشاورزی هستند.

موسسات و مراکز علمی و تحقیقاتی کشاورزی، به عنوان کانون تولید دانش و فناوری‌های راهبردی، مسئولیت خطیری در هدایت و پشتیبانی از این سه ستون بر عهده دارند.

این ۱۰ توصیه، اقدامات فوری و کلیدی را در بر می‌گیرد که موسسات و مراکز علمی و تحقیقاتی باید برای ایجاد یک سیستم تحقیقاتی تاب‌آور و یکپارچه در بخش کشاورزی اتخاذ کنند، به گونه‌ای که هر اقدام، مکمل اقدامات دیگر بوده و تمامی تلاش‌ها در راستای این سه ستون اصلی هدایت شود:

۱. اولین و حیاتی‌ترین اقدام، اندیشیدن تمهیدات لازم برای حفظ جان و سلامت خود، پژوهشگران، کارکنان و کارشناسان خود است. وضعیت امنیتی مناطق تحقیقاتی و پایلوت‌ها را ارزیابی کرده، خطرات را شناسایی و گزارش دهید. برنامه‌های تخلیه اضطراری، پناهگاه‌های امن و کمک‌های اولیه را فوراً برای کارکنان و آزمایشگاه‌ها پیش‌بینی و آماده کنید. هرگونه فعالیت تحقیقاتی باید با در نظر گرفتن حداکثری ملاحظات ایمنی صورت گیرد.

۲. همزمان با تأمین ایمنی فیزیکی، فهرستی از اطلاعات و دستاوردهای پژوهشی حیاتی و طبقه‌بندی شده (شامل ارقام برتر، فرمولاسیون‌ها، داده‌های اقلیمی، دانش فنی و...) تهیه کرده و تدابیر امنیتی لازم برای حفاظت فیزیکی و سایبری آن‌ها را فوراً اجرا نمایید. این اطلاعات، سرمایه ملی محسوب شده و استمرار فعالیت‌های تحقیقاتی و حفظ بقای سازمان به حفاظت از آن‌ها وابسته است.

۳. پژوهش‌های خود را بر روی محصولات استراتژیک (غلات، حبوبات، دانه‌های روغنی، پروتئین‌ها) با هدف افزایش مقاومت، بهره‌وری و تاب‌آوری در برابر تنش‌های محیطی و امنیتی متمرکز کنید. اولویت با پژوهش‌هایی است که راهکارهای عملی و سریع ارائه می‌دهند و مستقیماً به حل مشکلات فعلی بخش کشاورزی و حفظ امنیت غذایی کمک می‌کنند.

۴. با توجه به ضرورت سرعت عمل در شرایط بحرانی، استفاده فعالانه از روش‌های تحقیقاتی سریع و مشارکتی مانند PRA و RRA را در دستور کار قرار دهید. این روش‌ها امکان جمع‌آوری سریع اطلاعات میدانی، شناسایی اولویت‌های فوری تولیدکنندگان و درک واقع‌بینانه وضعیت را فراهم می‌کنند.

۵. بر اجرای فوری دستورالعمل‌های فنی برای مقاوم‌سازی مراکز تحقیقاتی، آزمایشگاه‌ها، گلخانه‌ها، پایلوت‌های تحقیقاتی و حفاظت از منابع (آب، خاک، انرژی) نظارت کنید. این اقدامات باید در راستای محافظت همزمان از جان انسان‌ها، دارایی‌های فیزیکی و اطلاعات علمی مرتبط با آن‌ها باشد

۶. برنامه‌های جایگزین برای تأمین نهاده‌های کلیدی تحقیقاتی (مانند بذر، مواد شیمیایی، تجهیزات) و همچنین دسترسی به داده‌های لازم در شرایط اختلال، تدوین و اجرا کنید. ایمنی حمل‌ونقل، کارکنان و حفاظت از اطلاعات محرمانه مربوط به این زنجیره باید در اولویت قرار گیرد.

۷. وضعیت، میزان و نحوه نگهداری ذخایر ژنتیکی (بذر، بانک ژن) و سایر ذخایر استراتژیک تحقیقاتی را بازنگری کنید. اطمینان حاصل کنید که این ذخایر در مکان‌های امن نگهداری می‌شوند و اطلاعات مربوط به آن‌ها به صورت امن و طبقه‌بندی شده مدیریت می‌شود تا از دسترسی غیرمجاز جلوگیری شود.

۸. یک سیستم متمرکز برای جمع‌آوری، راستی‌آزمایی و انتشار سریع یافته‌های علمی معتبر و کاربردی ایجاد کنید. پژوهشگران و کارکنان را آموزش دهید تا در برابر اطلاعات گمراه‌کننده یا شایعاتی که ممکن است منجر به  سلامت و انگیزه نیروی انسانی، کلید استمرار فعالیت‌های تحقیقاتی حیاتی است.

۹. ارتباط فعال با نهادهای سیاست‌گذار، سازمان‌های اجرایی، بدنه تولیدکنندگان و سایر مراکز تحقیقاتی را حفظ کنید. اولویت را به اطلاع‌رسانی نتایج پژوهش‌های کاربردی و سریع (مخصوصاً یافته‌های حاصل از PRA/RRA) در مورد مسائل ایمنی، امنیتی و حفاظت از اطلاعات بدهید تا هماهنگی کامل حاصل شود و بدانید که تلاش شما، تضمین‌کننده سه ستون اصلی تاب‌آوری (حفظ جان، حفاظت از اطلاعات و استمرار تولید) است.

۱۰. برنامه‌های حمایتی برای حفظ سلامت جسمی و روانی پژوهشگران و کارکنان در نظر بگیرید. اطمینان از  سلامت و انگیزه نیروی انسانی، کلید استمرار فعالیت‌های تحقیقاتی حیاتی است.

عبداله موموندی / مشاور معاون آموزش و ترویج سازمان تات در امور ترویج کشاورزی