در گفتوگو با عضو هیئت علمی بخش آبیاری و زهکشی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مطرح شد؛
از ارومیه تا مارون و کرخه؛ تجربههای اجرایی حسابداری آب و نقش آن در امنیت غذایی ایران
تهران- ایانا- عضو هیئت علمی بخش آبیاری و زهکشی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی گفت: «اجرای حسابداری آب در چندین حوزه آبریز ایران از جمله دریاچه ارومیه، کرخه، البرز و مارون-جراحی و همچنین تجربههای بینالمللی، نشان داده این رویکرد میتواند مبنای مدیریت دقیق مصرف آب، کاهش تنشهای آبی و برنامهریزی بلندمدت برای امنیت غذایی باشد.»
علی مختاران در گفتوگو با ایانا با اشاره به تجربههای اجرایی حسابداری آب در ایران و جهان اظهار کرد: «این رویکرد طی سالهای اخیر در پروژههای مختلف داخلی و بینالمللی مورد استفاده قرار گرفته و نتایج قابل توجهی در تحلیل وضعیت منابع آب داشته است.»
او افزود: «در سطح بینالمللی، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) اجرای حسابداری آب را در حوزه دریاچه ارومیه انجام داده و در داخل کشور نیز دانشگاه تربیت مدرس مطالعاتی را در حوزه کرخه بزرگ در این زمینه انجام داده است.»
مختاران ادامه داد: «در داخل کشور، این رویکرد در استان البرز و در چند زیرحوزه آبریز شامل طالقان–الموت، تهران–کرج و هشتگرد–اشتهارد–قزوین پیادهسازی شده است.»
او تصریح کرد: همچنین در زیرحوزه تشک بختگان در استان فارس و حوزه مارون–جراحی در استان خوزستان نیز این مدل اجرایی شده و نتایج آن در تحلیل وضعیت منابع و مصارف آب مورد استفاده قرار گرفته است.»
عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی گفت: «در این مطالعات تلاش شده ترکیبی از سنجشازدور، مدلهای هیدرولوژیک و دادههای میدانی بهکار گرفته شود تا دقت تحلیلها افزایش یافته و تصویر واقعیتری از وضعیت آب ارائه شود.»
او افزود: «در مقایسه با برخی پروژههای بینالمللی که بیشتر بر سنجشازدور یا لایسیمتر متکی بودهاند، در مدلهای داخلی تلاش شده از دادههای میدانی گستردهتر استفاده شود و بیلان آب در سطح مزرعه با دقت بیشتری محاسبه شود.»
مختاران ادامه داد: «برای نمونه در حوزه مارون–جراحی، پایش گستردهای در سطح مزارع انجام شده و حدود ۸۰۰ مزرعه مورد بررسی قرار گرفته است.»
او تصریح کرد: «در این چارچوب، هزاران نقطه داده برای محصولات مختلف از جمله گندم، ذرت، یونجه، کنجد، نخل، برنج و جو برداشت شده و برای هر محصول غالب بین هزار تا دو هزار نقطه اطلاعاتی ثبت شده است.»
عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی گفت: «این حجم از دادههای میدانی در کنار تحلیلهای سنجشازدور و مدلهای هیدرولوژیک موجب افزایش دقت خروجیهای حسابداری آب شده است.»
او افزود: «این تجربهها نشان میدهد حسابداری آب میتواند بهعنوان یک ابزار مدیریتی برای شناسایی نقاط بحرانی مصرف، اصلاح الگوهای بهرهبرداری و برنامهریزی آینده منابع آب مورد استفاده قرار گیرد.»
مختاران خاطرنشان کرد: «در صورت اجرای گسترده این رویکرد در سطح ملی، امکان پیشبینی وضعیت منابع آب در افقهای زمانی مختلف و طراحی سناریوهای مدیریتی برای هر حوزه آبریز فراهم خواهد شد؛ موضوعی که نقش مهمی در امنیت غذایی و پایداری کشاورزی کشور دارد.»
دیدگاه تان را بنویسید