رئیس بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفهای:
کشت ذرت باید بر اساس عملکرد منطقهای و بهرهوری آب تعیین شود
تهران- ایانا- رئیس بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفهای مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، گفت: «ادامه کشت ذرت دانهای در کشور باید بر اساس عملکرد و بهرهوری آب در هر منطقه تعیین شود و در مناطقی که عملکرد پایین است، میتوان با جایگزینی سورگوم دانهای و در کشت ذرت علوفهای با عملکرد پایین، با استفاده از سورگوم و ارزن علوفهای، مصرف آب را مدیریت کرد.»
علی ماهرخ در گفتوگو با ایانا با اشاره به معرفی دو رقم جدید ذرت از گروه ۵۰۰ اظهار کرد: «مؤسسه در آخرین جلسه کمیته معرفی رقم، دو رقم میانرس ذرت با نامهای ۵۶۰ و ۵۹۰ را معرفی کرده است که نسبت به ارقام گروه ۷۰۰ به یک تا دو نوبت آبیاری کمتر نیاز دارند.»
او افزود: «این کاهش یک تا دو نوبت آبیاری، حدود ۷۰۰ تا یکهزار و ۵۰۰ مترمکعب صرفهجویی آب به ازای هر هکتار ایجاد میکند.»
ماهرخ توضیح داد: «دلیل کاهش مصرف آب، کوتاهتر شدن دوره رشد است؛ بنابراین با حرکت از گروه ۷۰۰ به گروههای ۶۰۰ و ۵۰۰، تعداد روزهای فتوسنتزکننده کاهش پیدا میکند و طبیعتاً عملکرد نیز کاهش مییابد، اما چون میزان کاهش مصرف آب بیشتر از میزان کاهش عملکرد است، بهرهوری آب افزایش پیدا میکند.»
او با بیان اینکه اگر معیار را میزان انرژی قابل متابولیسم قرار دهیم، ذرت انرژی قابل متابولیسم بالاتری نسبت به ارزن و سورگوم دارد و حتی ممکن است به ازای هر مترمکعب آب نیز انرژی قابل متابولیسم بیشتری تولید کند، افزود: «اما با توجه به شرایط بحرانی کشور از نظر دسترسی به آب و بحران کمآبی، معادلات تغییر میکند و استفاده از گیاهان کمآببر اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
ماهرخ ادامه داد: «در کشورهای پیشرفته در زمینه تولید محصولات کشاورزی، از جمله ایالات متحده و کشورهای اروپایی، میزان آب یکی از شاخصهای تصمیمگیری برای انتخاب ذرت یا سورگوم است، اما تفاوت مهم با کشور ما این است که در بسیاری از این مناطق بارندگی تابستانه وجود دارد و ذرت و سورگوم بهصورت دیم نیز کشت میشوند.»
او توضیح داد: «در این کشورها اگر میزان بارندگی تابستانه تا حد مناسبی باشد، ذرت کشت میشود و اگر پیشبینی شود میزان بارندگی پایین خواهد بود، سورگوم انتخاب میشود؛ برای نمونه اگر در یک منطقه عملکرد ذرت حدود ۶ تن در هکتار باشد، ذرت کشت میشود، اما اگر عملکرد مورد انتظار کمتر از ۶ تن در هکتار باشد، سورگوم گزینه مناسبتری خواهد بود.»
ماهرخ تصریح کرد: «اگر منطقهای در کشور بیش از ۸ تن در هکتار ذرت دانهای تولید میکند، باید اجازه داد تولید ادامه پیدا کند، اما در مناطقی که عملکرد پایینتر از این میزان است، بهویژه مناطقی از خوزستان و جنوب کرمان که عملکرد ذرت دانهای در آنها کمتر از ۶ تن در هکتار است، باید به سمت جایگزینی با سورگوم دانهای حرکت کرد.»
رئیس بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفهای، درباره ذرت علوفهای نیز گفت: «در مناطقی که عملکرد ذرت علوفهای کمتر از ۵۰ تن در هکتار است، باید جایگزینی با سورگوم علوفهای و ارزن علوفهای مورد توجه قرار گیرد.»
ماهرخ تأکید کرد: «این تصمیمگیری باید بر اساس شرایط هر منطقه و توان اکولوژیک آن انجام شود و نمیتوان یک نسخه واحد برای تمام مناطق کشور در نظر گرفت.»
او با اشاره به محدودیت منابع کشور گفت: «اگر بخواهیم تمام دانه ذرت مورد نیاز کشور را که عمدتاً در پرورش طیور و تولید کنسانتره استفاده میشود، در داخل تولید کنیم، به حدود ۲ میلیون هکتار زمین و ۳۰ میلیارد مترمکعب آب اضافه بر آنچه امروز مصرف میشود، نیاز خواهیم داشت؛ بنابراین آمایش سرزمین نشان میدهد تولید این مقدار ذرت با توان اکولوژیکی کشور امکانپذیر نیست.»
رئیس بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفهای افزود: «وقتی درباره جایگزینی یک محصول یا رقم صحبت میکنیم، صرفاً انتخاب محصول کافی نیست و باید شرایط منطقه، عملکرد، منابع آب و توان اکولوژیک را در کنار یکدیگر دید.»
ماهرخ در عین حال تأکید کرد: «اگر قرار است محصول یا رقمی توسعه پیدا کند، زنجیره آن باید از ابتدا تا انتها، از معرفی رقم و تولید بذر مناسب و دسترسی کشاورز به بذر تا تولید، برداشت، پس از برداشت و رسیدن محصول به مصرفکننده، تکمیل شود؛ در غیر این صورت، صرف معرفی یک رقم یا توصیه به جایگزینی یک محصول نمیتواند موفقیت در تغییر الگوی کشت را تضمین کند.»
دیدگاه تان را بنویسید