رئیس موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، بیان کرد :
آبیاری قطرهای زیرسطحی، راهبردی برای صرفهجویی ۲۰ تا ۴۰ درصدی آب در کشاورزی
رئیس موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی با تأکید بر ضرورت توسعه تدریجی آبیاری قطرهای زیرسطحی در شرایط کمآبی کشور، گفت: این روش نسبت به آبیاری قطرهای سطحی بین ۲۰ تا ۴۰ درصد افزایش بهرهوری و صرفهجویی آب به همراه دارد، اما گسترش آن نیازمند حمایت اعتباری، همراهی پژوهش با اجرا و توانمندسازی کشاورزان است.
تهران- ایانا- رئیس موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی با تأکید بر ضرورت توسعه فناوریهای نوین آبیاری در شرایط کمآبی و فشارهای اقلیمی، گفت: «آبیاری قطرهای زیرسطحی به عنوان یکی از فناوریهای رو به رشد در جهان، میتواند با افزایش بهرهوری آب و کاهش مصرف، نقش مؤثری در پایداری تولید کشاورزی کشور ایفا کند؛ اما توسعه آن نیازمند حمایت مالی، توانمندسازی بهرهبرداران و گسترش زیرساختهای فنی است.»
محمدمهدی قاسمی در حاشیه نشست آبیاری قطرهای زیر سطحی، در گفتوگو با خبرنگار ایانا در تشریح اهداف برگزاری این نشست نخبگانی، اظهار داشت: «با توجه به شرایط شکننده کشاورزی کشور تحت تأثیر کمبود آب و تغییرات اقلیمی و در عین حال ضرورت حفظ تولید پایدار، لازم است فناوریهایی که به افزایش بهرهوری آب کمک میکنند در دستور کار قرار گیرند.»
او با بیان اینکه آبیاری قطرهای زیرسطحی طی سالهای گذشته به اشکال مختلف در کشور اجرا شده است، افزود: «این روش چه به شکل سنتی توسط کشاورزان در برخی باغات و چه در قالب طرحهای فنی در زراعت محصولاتی مانند یونجه و نیشکر مورد استفاده قرار گرفته، اما نیاز بود در قالب یک جمعبندی ملی، دستاوردها، چالشها و نیازهای علمی و حمایتی آن بررسی شود.»
قاسمی ادامه داد: «در این نشست، متخصصان، سیاستگذاران، مجریان، شرکتهای فعال و کارشناسان دولتی و بخش خصوصی در قالب چهار پنل تخصصی، ابعاد مختلف توسعه این فناوری از جمله سیاستگذاری، برنامهریزی، مسائل فنی، بهرهوری و صرفهجویی آب را بررسی کردند تا شکافهای موجود میان وضعیت فعلی و تجارب جهانی تحلیل شود.»
او با بیان اینکه در آبیاری قطرهای زیرسطحی، نظام جدیدی از مدیریت آب در مزرعه اعمال میشود که نیازمند پایش مستمر وضعیت آب و خاک و حفظ آن در حد ظرفیت مزرعهای است، گفت: «بنابراین حضور مستمر پژوهشگران در کنار پروژههای اجرایی برای شناسایی نقاط ضعف، ارائه بازخورد و استخراج درسآموختهها ضروری است.»
رئیس موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی با اشاره به هزینه بالای اجرا، محدودیت توان مالی کشاورزان، کمبود آگاهی و دانش بهرهبرداران و همچنین محدود بودن تجهیزات و استانداردهای مورد نیاز بهعنوان مهمترین موانع توسعه این روش، افزود: «پایداری سیستمهای آبیاری زیرسطحی بین ۱۰ تا ۱۵ سال است و همین موضوع هزینه اولیه را افزایش میدهد، بنابراین حمایتهای تسهیلاتی و اعتباری دولت برای تسریع اجرای این سامانهها ضروری است.»
او تأکید کرد: «از آنجا که آبیاری در زیر خاک انجام میشود، مدیریت و نگهداری این سیستم پیچیدهتر از روشهای متداول است و نیازمند توانمندسازی و آموزش گسترده کشاورزان است، همچنین صنایع مرتبط باید برای تولید تجهیزات تخصصی مورد نیاز این روش توسعه یابند.
قاسمی اظهار داشت: «بر اساس نتایج تحقیقات داخلی و مقالات بینالمللی، آبیاری قطرهای زیرسطحی نسبت به آبیاری قطرهای سطحی بین ۲۰ تا ۴۰ درصد صرفهجویی بیشتر در مصرف آب و بهبود بهرهوری ایجاد میکند که البته این رقم بسته به نوع محصول، خاک، طراحی سامانه و شیوه مدیریت متفاوت است.»
او نقش موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی را در بومیسازی این فناوری مهم دانست و گفت: «تدوین دستورالعملهای فنی، ارزیابی تجهیزات، ارائه بستههای سیاستی، طراحی نظامهای نگهداری و بهرهبرداری و همچنین همافزایی میان متخصصان رشتههای مختلف از جمله خاک، محصولات زراعی و باغی، از وظایف این موسسه در مسیر توسعه آبیاری زیرسطحی است.»
قاسمی مهمترین اقدام فوری برای تصمیمگیری ملی در این حوزه را حمایت پایدار و همزمان در دو بخش اعتباری و علمی دانست و اظهار داشت: «توسعه پایلوتهای استانی، همراهی محققان با پروژههای اجرایی و اولویت دادن به کشاورزان علاقمند میتواند مسیر توسعه تدریجی این فناوری را هموار کند.»
او با اشاره به سطح اجرای فعلی این روش در کشور افزود: «بر اساس آمار معاونت آب و خاک، حدود ۲۵ هزار هکتار از اراضی کشور تحت پوشش آبیاری زیرسطحی قرار دارد که بخشی از آن به روشهای بومی و بخشی به شکل فنی و پیشرفته اجرا شده است.»
قاسمی ادامه داد: «در حال حاضر پروژههایی در مقیاسهای بزرگتر نیز توسط شرکتها انجام شده، اما پراکندگی الگوها در استانها هنوز به حدی نیست که همه کشاورزان بتوانند از نمونههای عملی بازدید و استفاده کنند.»
دبیر نشست آبیاری قطرهای زیرسطحی با تأکید بر ضرورت توسعه تدریجی این فناوری گفت: «این روش نیازمند مدیریت دقیق، نگهداری علمی و جلب اعتماد کشاورزان است، زیرا آبیاری در زیر خاک انجام میشود و مشاهده مستقیم جریان آب ممکن نیست؛ از این رو باید از طریق پایش و آموزش، اطمینان لازم برای بهرهبرداران ایجاد شود.»
قاسمی با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو اظهار داشت: «کشورهایی مانند آمریکا، استرالیا، چین و آفریقای جنوبی توسعه قابل توجهی در آبیاری زیرسطحی داشتهاند و ایران نیز با توجه به ضرورت کاهش مصرف آب باید به شکل مرحلهای، علمی و مبتنی بر الگوهای موفق، مسیر توسعه این فناوری را دنبال کند.»
دیدگاه تان را بنویسید