۱۰۰ درصد شبکه آبیاری پایاب سدهای دارای آب پایدار در سراب نوسازی می‌شود

به گزارش ایانا، جعفر گوهرگانی در جلسه بررسی پروژه‌های آب و خاک شهرستان سراب که با حضور مجید نصیرپور نماینده مردم سراب در مجلس شورای اسلامی و شهرام شفیعی رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی برگزار شد، با تأکید بر ضرورت حمایت ویژه از مناطق متکی بر تولیدات کشاورزی اظهار کرد: در شهرستان‌هایی مانند سراب که بخش عمده درآمد و معیشت مردم از کشاورزی تأمین می‌شود، توسعه زیرساخت‌های آب و خاک باید در اولویت برنامه‌های حمایتی وزارت جهاد کشاورزی قرار گیرد.

وی با اشاره به برنامه وزارت جهاد کشاورزی برای بهبود شبکه‌های آبیاری پایاب سدهای دارای منابع آب پایدار در سراب افزود: برای سدهایی مانند ملایعقوب که از آب دائمی برخوردارند و کشاورزان از منابع آنها برای تولید محصولات کشاورزی استفاده می‌کنند، قول داده‌ایم ۱۰۰ درصد کانال‌های آبیاری سنتی پایاب را تا مزارع به سامانه‌های نوین آبیاری و در نهایت کانال‌های مناسب و استاندارد تبدیل کنیم تا ضمن جلوگیری از هدررفت آب، بهره‌وری تولید افزایش یابد.

معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به وضعیت قنوات شهرستان سراب تصریح کرد: در این شهرستان ۱۸ رشته قنات وجود دارد که نیازمند لایروبی و احیاست. در برنامه سال جاری، لایروبی پنج رشته قنات پیش‌بینی شده و احیا و لایروبی سایر قنوات نیز در ادامه در دستور کار قرار خواهد گرفت.

گوهرگانی درباره پروژه سد بافتان نیز گفت: مطالعات این سد به‌تازگی از سوی وزارت نیرو انجام شده است. در صورتی که تأمین آب سد محقق شود و آزمایش‌های فنی نفوذپذیری و پایداری آن نیز با موفقیت انجام گیرد و در یک دوره یک‌ماهه کاهش سطح آب ناشی از نفوذ یا هدررفت مشاهده نشود، وزارت جهاد کشاورزی آمادگی دارد با مشارکت بهره‌برداران، ۱۰۰ درصد شبکه پایاب و کانال‌ها و جداول انتقال آب آن را اجرا کند.

وی با اشاره به نیاز ۲۷۰ کیلومتری شهرستان به کانال‌های آبیاری اظهار کرد: برای اجرای بخشی از این نیاز زیرساختی، با قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) قرارداد منعقد خواهیم کرد تا با مشارکت بهره‌برداران، حداقل ۱۰ مورد از کانال‌های آبیاری شهرستان اجرا شود. در این طرح، کانال‌های سنتی با استفاده از فناوری بتن پارچه‌ای و روش‌های مناسب دیگر اصلاح و بهسازی می‌شوند تا میزان تلفات آب در مسیر انتقال به حداقل برسد.

معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به استقبال کشاورزان سراب از سامانه‌های نوین آبیاری خاطرنشان کرد: در این شهرستان مشارکت مناسبی برای اجرای آبیاری قطره‌ای در باغات و استفاده از نوار تیپ در اراضی زراعی شکل گرفته است. از نظر حمایت و تأمین سهم دولتی برای توسعه این سامانه‌ها محدودیتی نداریم و هر جا منابع آب تأمین شده باشد و کشاورزان نیز برای اجرای طرح اعلام آمادگی کنند، سهم ۵۰ درصدی دولت در تأمین هزینه‌ها پرداخت خواهد شد.

گوهرگانی در ادامه با تشریح مأموریت‌های معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی گفت: این معاونت یکی از بخش‌های زیربنایی وزارتخانه است و وظیفه دارد آب تأمین‌شده از سوی وزارت نیرو را در سطح مزرعه به شکل بهینه توزیع و مصرف کند تا افزایش تولید و عملکرد در واحد سطح با بهره‌وری بیشتر محقق شود. گذار از روش‌های سنتی آبیاری به سامانه‌های نوین و مکانیزه نیز از مأموریت‌های اصلی این معاونت است.

وی با تأکید بر نقش فناوری و نوآوری در تأمین امنیت غذایی کشور افزود: وزارت جهاد کشاورزی مکلف است با بهره‌گیری از آموزش، ترویج و فناوری‌های جدید، بهره‌وری منابع آب و خاک را افزایش دهد. بر اساس تکالیف برنامه هفتم پیشرفت، تحویل حجمی آب به کشاورزان و رعایت الگوی کشت باید در دستور کار قرار گیرد تا با مصرف حداکثر ۶۵ میلیارد مترمکعب آب و افزایش ۵۰ درصدی بهره‌وری، امکان تولید ۱۵۰ میلیون تن محصولات کشاورزی مورد نیاز جمعیت ۹۵ میلیون نفری کشور فراهم شود.

معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: در برنامه توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، اجرای ۱۵۰ هزار هکتار سامانه‌های زیرسطحی و هوشمند و ۲۰۰ هزار هکتار سامانه‌های آبیاری قطره‌ای و بارانی پیش‌بینی شده است؛ به این معنا که باید سالانه ۳۵۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی کشور به این سامانه‌ها مجهز شوند.

وی با اشاره به شکاف اعتباری موجود در اجرای این برنامه‌ها اظهار کرد: برای تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده، به‌طور متوسط سالانه ۳۵ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است، اما در عمل کمتر از ۲ هزار میلیارد تومان به این بخش اختصاص می‌یابد. با وجود این محدودیت‌ها، سال گذشته حدود ۸۰ هزار هکتار سامانه نوین آبیاری در کشور اجرا شد.

گوهرگانی در بخش دیگری از سخنان خود، حفاظت از خاک را یکی از ضرورت‌های اساسی پایداری تولید دانست و گفت: خاک بزرگ‌ترین سرمایه کشور برای تولید محصولات کشاورزی، استمرار حیات و ذخیره آب است، اما متأسفانه متناسب با اهمیت این منبع حیاتی، توجه کافی به حفاظت از آن صورت نمی‌گیرد.

وی هشدار داد: کاهش کربن آلی خاک موجب فشردگی، افت حاصلخیزی و افزایش شوری می‌شود و در صورت تشدید این روند، ساختار خاک حالت سیمانی پیدا می‌کند و قابلیت تولید و نگهداری آب در آن کاهش می‌یابد. بر اساس آمارهای مطرح‌شده، میزان فرسایش خاک در کشور به حدود ۱۶ تن در هکتار می‌رسد که ضرورت اجرای برنامه‌های حفاظتی و اصلاح الگوی بهره‌برداری از اراضی را نشان می‌دهد.

معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی در پایان با تأکید بر ضرورت تأمین منابع مالی برای اجرای پروژه‌های زیربنایی آب و خاک اظهار کرد: صیانت از منابع آب و خاک و انتقال و توزیع آب در مزارع با روش‌هایی که بیشترین بازدهی و کمترین میزان هدررفت را داشته باشند، از مسئولیت‌های اصلی این معاونت است. برای اجرای تکالیف و برنامه‌های حوزه آب و خاک کشور به ۲۴۵ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم که تاکنون تنها ۱۲ درصد آن تخصیص یافته است. تأمین اعتبارات متناسب با نیاز این بخش، شرط اساسی تحقق اهداف بهره‌وری آب، افزایش تولید و امنیت غذایی کشور است.