رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی:
۱۰ رقم جدید گل و گیاه زینتی تا پایان سال معرفی میشود
تهران- ایانا- به گفته رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی در حالی که ظرفیت صادراتی گل و گیاهان زینتی ایران ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار برآورد میشود، مجموعهای از موانع در بخش تولید، لجستیک، صادرات و گمرک مانع بهرهبرداری کامل از این ظرفیت شده است.
حسین بیات به مناسبت هفته جهاد کشاورزی و ۲۵ خرداد روز ملی گل و گیاهان زینتی همچنین از اجرای پروژههای سالمسازی نهادههای تکثیری، معرفی حدود ۱۰ رقم جدید و توسعه فناوریهای کاهش ضایعات در این پژوهشکده خبر داد.
او در گفتوگو با ایانا با اشاره به ظرفیتهای کشور در تولید گل و گیاهان زینتی گفت: «شرایط تولید، سطح زیر کشت و امکانات موجود نشان میدهد که ایران توان بالایی در صادرات این محصولات دارد، اما صادرات سالانه این بخش عمدتاً در محدوده ۲۰ تا ۳۰ میلیون دلار قرار گرفته و تنها در برخی سالها از ۵۰ میلیون دلار فراتر رفته است.»
رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی افزود: «فعالان و متخصصان این حوزه معتقدند ظرفیت صادراتی کشور بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار در سال است، اما عوامل متعددی در بخش تولید، دستگاههای دولتی، لجستیک، صادرات و گمرک موجب شده این ظرفیت به طور کامل محقق نشود.»
بیات تأمین نهادههای سالم گیاهی را یکی از مهمترین اولویتهای کنونی این بخش دانست و اظهار کرد: «افزایش قیمت ارز، هزینه واردات قلمهها و اندامهای تکثیری را به شدت افزایش داده و همین مسئله ضرورت توسعه نهادههای سالم داخلی را دوچندان کرده است.»
او با بیان اینکه پژوهشکده حدود ۱۰ سال پیش برنامه تولید نهادههای سالم و عاری از بیماری را آغاز کرد، افزود: «در اوایل دهه ۱۴۰۰ توانست حجم قابل توجهی از گیاهان میخک عاری از ویروس را در اختیار تولیدکنندگان بخش خصوصی قرار دهد؛ همچنین دانش فنی سالمسازی نهادههای اولیه گل شمعدانی نیز در این مجموعه ایجاد شده است.»
رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی ادامه داد: «در حال حاضر دو پروژه مهم سالمسازی نهادههای تکثیری گل آلسترومریا و گل نسرین یا هیپستروم در دست اجرا است؛ در پروژه هیپستروم از ژنوتیپهای حاصل از برنامههای اصلاحی پژوهشکده استفاده میشود و در پروژه آلسترومریا نیز ارقام تجاری موجود در بازار مورد بررسی قرار گرفتهاند.»
او اظهار امیدواری کرد در صورت پیشرفت مطلوب پروژهها، نخستین گیاهان سالمسازیشده و عاری از بیماری این دو محصول سال آینده در سطح آزمایشگاهی آماده شوند و در مراحل بعدی به سطح تجاری توسعه یابند.
بیات تکثیر حشرات مفید شکارگر از جمله کنههای شکارگر، بررسی بسترهای کشت بومی، افزایش عمر پس از برداشت گلهای زینتی و تدوین پروتکلهای کشت بافتی را از دیگر پروژههای مهم پژوهشکده برشمرد و گفت: «در یکی از این طرحها، ترکیباتی برای افزایش عمر گلهای شاخه بریده در حال بررسی است که در صورت تجاریسازی میتواند به کاهش قابل توجه ضایعات پس از برداشت کمک کند.»
به گفته او طی بیش از ۲۵ سال فعالیت پژوهشکده، دانش فنی، پروتکلها، دستورالعملهای ترویجی، دورههای آموزشی و ابزارهای کاربردی متعددی تولید شده و بخشی از آنها نیز به واحدهای خصوصی منتقل شده است.
رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی افزود: «با وجود تولید دانش فنی، برخی فناوریها برای ورود به عرصه تجاری نیازمند توسعه بیشتر هستند و در این مرحله شرکتهای خصوصی و دانشبنیان میتوانند نقش حلقه واسط میان مراکز تحقیقاتی و واحدهای تولیدی را ایفا کنند.»
او ادامه داد: «انواع پروتکلهای کشت بافت، ژنوتیپهای جدید و فناوری تولید نهادههای سالم در قالب قراردادهای انتقال دانش فنی به بخش خصوصی واگذار شده است، اما مشارکت بیشتر بخش خصوصی در اجرای پروژههای تحقیقاتی میتواند روند تجاریسازی این دستاوردها را تسریع کند.»
بیات در بخش دیگری از سخنان خود به برنامههای اصلاح نباتات در گل و گیاهان زینتی اشاره کرد و گفت: «پروژه اصلاح ژنوتیپهای گل داوودی از اوایل دهه ۱۳۸۰ در پژوهشکده آغاز شده و اکنون برنامه انتقال این ژنوتیپها به بخش خصوصی در حال اجرا است.»
او افزود: «امسال نیز قرارداد انتقال ژنوتیپهای داوودی به شهرداری تهران در دست اجرا است و در سالهای گذشته نیز این انتقال به شهرداریها و دستگاههای مختلف انجام شده است.»
رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی ادامه داد: :برنامههای اصلاحی در گلهای رز، گلایول، آلسترومریا، آماریلیس، زنبق ریزومی و شیپوری نیز اجرا شده و مراحل معرفی ارقام حاصل از این برنامهها در حال انجام است.»
او اظهار امیدواری کرد تا پایان سال جاری حدود ۱۰ رقم جدید گل و گیاهان زینتی معرفی شود که بخشی از آنها مربوط به زنبق ریزومی خواهد بود.
بیات کمبود نیروی انسانی متخصص را یکی از چالشهای مهم این حوزه دانست و گفت: «بازنشستگی و جابهجایی برخی نیروهای متخصص موجب کاهش ظرفیت انسانی برنامههای اصلاحی شده و لازم است برای حفظ و تقویت این ظرفیت توجه بیشتری صورت گیرد.»
او همچنین استفاده از گونههای بومی کشور را از سیاستهای پژوهشکده و مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی عنوان کرد و افزود: «بهرهگیری از گونههای بومی میتواند زمینه ایجاد ارزش افزوده بیشتر و معرفی ارقام جدید متناسب با شرایط کشور را فراهم کند.»
رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، با اشاره به افزایش بهرهوری بهعنوان مهمترین مسیر توسعه پایدار این صنعت، خاطرنشان کرد: «بهرهوری باید در حوزههای مصرف آب، انرژی، نهادههای تولید و مدیریت گلخانهها مورد توجه قرار گیرد.»
او با تأکید بر ضرورت استفاده بهینه از آب در گلخانهها اظهار کرد: «اگرچه تولید گلخانهای نسبت به کشت در فضای باز مصرف آب کمتری دارد، اما همچنان ظرفیت زیادی برای ارتقای بهرهوری آب وجود دارد.»
بیات مکانیابی مناسب گلخانهها را نیز ضروری دانست و افزود: «توسعه گلخانهها باید متناسب با شرایط اقلیمی و هزینههای گرمایش و سرمایش انجام شود و توسعه این واحدها بدون توجه به این ملاحظات نمیتواند بهرهوری مطلوبی ایجاد کند.»
او استفاده از نهادههای داخلی و بومی را از دیگر الزامات کاهش هزینههای تولید برشمرد و در شرایط فعلی توجه به این موضوع راحتئز اهمیت بیشتری دانست.
رئیس پژوهشکده گل و گیاهان زینتی با اشاره به پراکندگی واحدهای تولیدی در کشور اظهار کرد: «برای افزایش رقابتپذیری و توسعه صادرات، لازم است تولید از واحدهای کوچک و پراکنده به سمت مجتمعهای بزرگتر و متمرکز حرکت کند.»
به گفته او، در حالی که در برخی کشورهای آفریقایی سطح زیر کشت گل رز در یک واحد تولیدی به ۲۰ تا ۵۰ هکتار میرسد، بزرگترین واحد تولید رز در ایران حدود هفت هکتار وسعت دارد.
بیات تأکید کرد که افزایش بهرهوری، توسعه واحدهای بزرگتر تولیدی، استفاده از نهادههای بومی و رفع موانع صادراتی میتواند زمینه استفاده بهتر از حدود هشت هزار هکتار سطح زیر کشت گل و گیاهان زینتی کشور را فراهم کند.
دیدگاه تان را بنویسید