مدیرکل دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی:
باید از «برای زنان» به «با زنان» در سیاستگذاری زنان روستایی و عشایری برسیم
تهران - ایانا- مدیرکل دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی گفت: «تغییر رویکرد در سیاستگذاری حوزه زنان روستایی ضروری است. نمیتوان برای زنان روستایی برنامهریزی و سیاستگذاری کرد، بدون اینکه خود آنها در فرآیند تصمیمگیری، بیان مسئله و حل مسئله نقش داشته باشند. یکی از نخستین مؤلفههای عاملیت، مشارکت اثرگذار ذینفعان و تبدیل آنها به ذیمدخلان است.
به گزارش ایانا، ثریا قاسمی در سومین نشست از سلسله نشستهای «عاملیت زنان روستایی و عشایری در توسعه ایران» با محوریت مدیریت و برنامهریزی فعالیتهای اقتصادی، اظهار کرد: «در برنامههای عمرانی پیش از انقلاب، واژه زن در برنامهها جایگاه مشخصی نداشت و در برنامههای پنجساله پس از انقلاب نیز تا برنامه هفتم، بند مشخصی برای زنان روستایی وجود نداشته است.»
او افزود: «امروز باید از «برای زنان» به «با زنان» برسیم؛ زیرا برنامهریزی و سیاستگذاری برای زنانی که خودشان هیچ نقشی در سیاستگذاری ندارند، یکی از نخستین نقاط نقض عاملیت است.»
قاسمی با انتقاد از تداوم رویکرد حمایتی در سیاستگذاری حوزه زنان روستایی گفت: «ما هنوز واژه توانمندسازی را به کار میبریم و همچنان با نگاه حمایتی کار میکنیم؛ در حالی که زن روستایی باید از ذینفع به ذیمدخل تبدیل شود و در بیان مسئله، تصمیمگیری، سیاستگذاری و حل مسئله، مشارکت اثرگذار داشته باشد.»
توسعه روستایی قربانی پراکندگی متولیان
مدیرکل دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری با اشاره به تعدد دستگاههای متولی توسعه روستایی گفت: «توسعه روستایی در ساختاری با متولیان متعدد و ناهماهنگ دنبال میشود و این وضعیت، توسعه روستا را تحت تأثیر قرار داده است.»
او افزود: «در حوزه توسعه روستایی، دستگاهها و بخشهای مختلفی از جمله وزارت جهاد کشاورزی، سازمان امور عشایر، راه و شهرسازی، بهداشت و مجموعههای مرتبط با مناطق محروم درگیر هستند، اما نبود هماهنگی میان این بخشها موجب شده است توسعه روستایی قربانی این پراکندگی شود.»
قاسمی با اشاره به ضرورت نگاه یکپارچه به توسعه روستایی گفت: «اگر توسعه را فرآیندی، میانرشتهای و جامع بدانیم و بپذیریم که فراتر از یک وزارتخانه است، میتوان امیدوار بود که اتفاق متفاوتی در حوزه توسعه روستایی کشور رقم بخورد.»
۴۵۲۳ صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی
مدیرکل دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه زنان روستایی و عشایری اظهار کرد: «۴۵۲۳ تا صندوق اعتبارات خرد داریم که فعالیت آنها از سال ۱۳۷۹ آغاز شده و ساختاری پایدار دارند؛ حدود ۱۲ هزار بانوی تسهیلگر نیز در فعالیت این صندوقها مشارکت داشته و به آنها کمک میکنند.»
قاسمی گفت: «یکی از نیازهای اصلی امروز، بازطراحی نهادی در حوزه فعالیتهای زنان روستایی و عشایری است و هدف باید این باشد که مشخص شود صندوقهای اعتبارات خرد در چه مرحلهای از بلوغ قرار دارند و مسیر رشد آنها چگونه باید طراحی شود.»
او افزود: «هنوز صندوقهای اعتبارات زنان روستایی خرد هستند، بانکپذیری ندارند و هویت حقوقی آنها نیازمند تقویت است؛ بنابراین باید صندوقها به سمت مدل بلوغ، نظام تسهیلگری منسجم و ساختارهای نهادی مناسب حرکت کنند.»
یک نسخه واحد برای همه زنان روستایی قابل اجرا نیست
قاسمی با انتقاد از اجرای الگوهای یکسان برای مناطق مختلف کشور گفت: «نمیتوان برای تمام زنان روستایی و عشایری یک مدل کسبوکار یا یک نسخه آموزشی واحد تهیه کرد.»
او افزود: «شرایط اقتصادی، اجتماعی و سطح دسترسی به منابع در مناطق مختلف کشور متفاوت است و نمیتوان برای استانی با شرایط خاص محرومیت، همان آموزشهایی را اجرا کرد که برای تهران طراحی شده است.»
مدیرکل دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری تأکید کرد: «اگر بپذیریم مدیریت یک علم است و ساختارها به تخصص نیاز دارند و توسعه نیز فرآیندی، میانرشتهای و جامع است، میتوان برای هر منطقه متناسب با شرایط آن برنامهریزی کرد.»
حکمرانی خوب محلی میتواند عاملیت زنان را تقویت کند
قاسمی با تأکید بر ارتباط میان حکمرانی و عاملیت زنان گفت: «حکمرانی یکی از مؤلفههای مؤثر بر عاملیت است و اگر قدرت چانهزنی و فرصت مشارکت به زنان داده شود، میتوان عاملیت آنها را در فرآیند توسعه تقویت کرد.»
او با اشاره به همکاری سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران در تشکیل صندوق استانی زنان روستایی افزود: «تجربه مازندران نشان میدهد که همراهی مدیران و مسئولان محلی و ایجاد فرصت برای مشارکت زنان میتواند به تقویت نقش و اثرگذاری آنها در فرآیند توسعه منجر شود.»
ضرورت تصمیمگیری مبتنی بر داده درباره بهرهوری زنان
قاسمی بر ضرورت تولید داده درباره نقش اقتصادی زنان روستایی تأکید کرد و گفت: «باید اطلاعات و دادههایی داشته باشیم تا بتوانیم در شرایطی که دسترسی به منابع یکسان است، میزان بهرهوری فعالیتهای اقتصادی زنان روستایی را با سایر فعالیتها مقایسه کنیم.»
او با اشاره به مطالعات انجامشده در جهان درباره بهرهوری فعالیتهای اقتصادی زنان گفت: «در شرایط یکسان، بهرهوری کسبوکارهایی که به واسطه زنان روستایی انجام شده، ۱۸ درصد بیشتر از مردان بوده است.»
قاسمی تأکید کرد: «طرح این موضوع نگاه فمینیستی نیست، بلکه بخشی از شواهد و دیدگاههایی است که میتواند در طراحی سیاستهای حوزه زنان روستایی مورد توجه قرار گیرد.»
حمایت از مشاغلی با پیوند بیشتر با تجربه زنان
مدیرکل دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری پیشنهاد کرد حمایت از فعالیتهایی آغاز شود که با تجربه زیسته زنان روستایی پیوند بیشتری دارند.
او با اشاره به اجرای طرح ساماندهی تولیدات ماکیان روستایی در مازندران گفت: «این طرح با مشارکت بخش خصوصی و صندوق استانی زنان در حال پیگیری است تا محصول تولیدشده توسط زنان روستایی با برند مشخص و استانداردهای بهداشتی وارد بازار شود.»
قاسمی همچنین به فعالیت زنان در حوزه نوغانداری اشاره کرد و گفت: «۹۰ درصد نوغانداران ما زن هستند و بر اساس آماری که در اختیار دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری قرار دارد، در برخی استانها میانگین عملکرد نوغانداران زن، ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر از نوغانداران مرد است.»
او این موضوع را مرتبط با تجربه زیسته زنان و نقش مراقبتی آنها دانست و گفت: «این ظرفیت میتواند در سیاستگذاری و طراحی برنامههای توسعه فعالیتهای اقتصادی زنان روستایی مورد توجه قرار گیرد.»
موفقیت یک زن روستایی ایرانی در انتخاب ۱۰۰ قهرمان برتر فائو
قاسمی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از حمایت نمایندگی ایران در فائو، به انتخاب یک زن روستایی ایرانی در فهرست «۱۰۰ قهرمان برتر کشاورزی» فائو اشاره کرد.
او گفت: «آزاده احمدی از روستای باچه اصفهان، یکی از زنان روستایی ایران است که در این فهرست قرار گرفته است.»
مدیرکل دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری این انتخاب را نشانه ظرفیت بالای زنان روستایی ایران دانست و گفت: «با وجود محدودیتها، زنان روستایی ایران در حال رقابت و حضور در عرصههای بینالمللی هستند و میتوانند در سطح جهانی نیز نقشآفرینی کنند.»
قاسمی تأکید کرد: «گفتمان مشارکت زنان در تولید و توسعه روستایی در حال شکلگیری است و برای تحقق عاملیت زنان روستایی باید آنها را از مخاطب برنامهها به مشارکتکننده و اثرگذار در تصمیمگیری، سیاستگذاری و حل مسائل تبدیل کرد.»
دیدگاه تان را بنویسید