روایت زن ایرانی از آشپزخانه تا زنجیره ارزش؛ کارآفرینی به سبک قهرمان فائو
تهران- ایانا- آزاده احمدی، کارآفرین و تسهیلگر توسعه روستایی که در نخستین دوره انتخاب «۱۰۰ قهرمان زن فائو در سیستمهای کشاورزی-غذایی و توسعه روستایی» در جمع برگزیدگان قرار گرفته است، مسیر خود را از یک خیریه کوچک و تولید ادویه در آشپزخانه خانهاش آغاز کرد و امروز با ایجاد اشتغال برای زنان، توسعه تولید صنعتی و اتصال بخشی از تولید کشاورزی به بازار، تجربهای متفاوت از کارآفرینی در مناطق روستایی ارائه کرده است.
داستان آزاده احمدی از جایی آغاز شد که هنوز خبری از کارخانه و تجهیزات صنعتی نبود؛ او که فارغالتحصیل رشته مترجمی زبان انگلیسی است، از حدود ۲۰ سالگی یک خیریه را با پنج تا ۱۰ مددجو راهاندازی کرد؛ مجموعهای که به گفته خودش اکنون بیش از ۱۰۰ مددجو دارد.
او همزمان در شهر اصفهان یک آموزشگاه زبان انگلیسی داشت و در حوزه آموزش نیز روشهای نوآورانهای را تجربه میکرد، اما فعالیت در خیریه باعث شد بیش از پیش با مشکلات زنانی مواجه شود که به دلیل نداشتن اشتغال و درآمد با دشواریهای اقتصادی و اجتماعی روبهرو بودند.
احمدی در گفتوگو با خبرنگار ایانا میگوید: «در خیریه میدیدم که خیلی از خانمها به دلیل نداشتن اشتغال با مشکلاتی مواجه هستند. متوجه شدم اگر اشتغال نباشد، خیلی از مشکلات به وجود میآید.»
همین دغدغه، مسیر فعالیت اقتصادی او را تغییر داد. سال ۱۳۹۸ در آشپزخانه خانهاش چند ترکیب ادویه تهیه کرد که با استقبال اطرافیان مواجه شد. احمدی این فعالیت را در قالب مشاغل خانگی ثبت کرد و حدود شش ماه بعد وارد اصناف شد و برای محصولاتش پروانههای ساخت دریافت کرد.
مسیر این کسبوکار بهتدریج تغییر کرد. احمدی در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ به عنوان کارآفرین استانی انتخاب شد و پس از آن، با پیشنهاد فرماندار، فعالیت خود را از شهر اصفهان به یک روستا منتقل کرد.
او میگوید امکانات اولیه کسبوکارش تنها یک دستگاه آسیاب ساده و چند دستگاه پرکن بود، اما اکنون تجهیزات مجموعه صنعتی شده و تولید در مقیاس صنعتی انجام میشود.
از یک کسبوکار شخصی تا اشتغال زنان
احمدی امروز مدیرعامل شرکت تولید و بستهبندی ادویهجات «شعشعه» است و به گفته خودش، این مجموعه ۱۴ نیروی مستقیم و حدود ۲۵ نیروی غیرمستقیم دارد.
او توضیح میدهد که به جز دو راننده و مدیر تولید مجموعه، سایر نیروهای مستقیم را زنان تشکیل میدهند و بخش قابل توجهی از بازاریابان و افرادی که در منازل برای مجموعه فعالیت میکنند نیز زن هستند.
به گفته احمدی، بسیاری از این زنان از میان زنان سرپرست خانوار و بدسرپرست انتخاب شدهاند و در کنار حمایت مالی، آموزش نیز بخش مهمی از مدل فعالیت مجموعه است.
او میگوید: «چیزی که برای پرسنل ما خیلی عالی بوده، آموزشهایی است که حین کار داشتهایم؛ چه به شکل تخصصی درباره کار خودمان و چه به صورت فرهنگی.»
اما مدل فعالیت احمدی به اشتغال مستقیم در واحد تولیدی محدود نشده است.
او بخشی از زنان توانمند را وارد شبکه فروش خانگی کرده و محصولات را با قیمت درِ کارخانه در اختیار آنها قرار میدهد تا با فروش به مصرفکننده از تفاوت قیمت ایجادشده درآمد کسب کنند.
احمدی ادامه میدهد: «هم داخل خانههایشان بودند، فعالیت مادری و همسریشان را انجام میدادند و هم کسب درآمد داشتند.»
او فاصله میان قیمت درِ کارخانه و قیمت مصرفکننده را حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد عنوان کرد و درباره درآمد این زنان میگوید: «فکر میکنم ماهانه بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان درآمد هر کدامشان خواهد بود.»
صندوقهای خرد؛ از مشارکت مالی تا آموزش و مشاوره
فعالیت احمدی در حوزه توانمندسازی زنان تنها به ایجاد اشتغال محدود نیست. او پیش از توسعه کسبوکار نیز در قالب خیریه فعالیت میکرد و بخشی از سود کسبوکار را برای اختصاص تسهیلات قرضالحسنه به کارکنان و مددجویان در نظر گرفته بود؛ تجربهای که به شکلگیری صندوقهای اعتبارات خرد نیز کمک کرد.
احمدی درباره نقش خود در این صندوقها میگوید: «من در صندوقها فقط به عنوان سرمایهگذار و مشارکتکننده بودم، اما در دورههای آموزشی به عنوان مدرس و منتور فعالیت میکردم و بهصورت کاملاً رایگان به افرادی که متقاضی بودند، مشاوره کسبوکار میدادم.»
او میافزاید که بخشی از این فعالیتها به ارائه «ایدههای تجاری متناسب با ظرفیت روستاها» اختصاص داشته است.
به گفته احمدی، فعالیت آموزشی او به اعضای صندوقها محدود نبوده و از روستاهای اطراف نیز برای برگزاری دورههای آموزشی، انتقال تجربه و مشاوره کسبوکار دعوت میشده است.
ارتباط با شبکه ترویج؛ از آموزش تا انتقال تجربه
مسیر فعالیت احمدی در ادامه با شبکه آموزش و ترویج کشاورزی نیز پیوند خورد. او میگوید: «دوستان در شبکه ترویج و آموزش کشاورزی دورههایی برگزار میکردند و من هم در این دورهها شرکت میکردم. دوستان هم خیلی به من لطف داشتند و همیشه ما را به این جلسات دعوت میکردند.»
به گفته احمدی، بازدیدهای مختلفی از محل فعالیت او انجام شده و فعالیت مجموعه نیز از سوی این شبکه رصد شده است.
این ارتباط بهتدریج او را از یک کارآفرین به فردی برای انتقال تجربه به دیگر زنان تبدیل کرد؛ مسیری که احمدی آن را در کنار انتخاب به عنوان کارآفرین استانی و ملی و اکنون قهرمان فائو دنبال کرده است.
ادویه؛ فقط یک محصول نیست
با این حال، احمدی تأکید دارد که هدف اصلی فعالیتش تنها تولید ادویه نیست. به گفته او مهمترین بخش کار ما فعلاً تولید نیست. تولید ادویهجاتی که فرمولش انحصاری مال خود من است، یک بخش کار است؛ اما کار دیگری که انجام دادیم، یک شبکه و چرخه از زمین کشاورزی تا رسیدن به دست مصرفکننده درست کردیم.
پاپریکا یکی از نمونههای این زنجیره است. به گفته احمدی، این محصول از کشاورزان و گلخانهداران خریداری میشود و در برخی موارد محصول در اختیار زنان قرار میگیرد تا فرآیند خشککردن را انجام دهند.
پس از آن، محصول به مجموعه بازمیگردد و یا به صورت مستقیم به عنوان پاپریکا عرضه میشود یا در ترکیب ادویههای مختلف به کار میرود.
موسیر و سیر نیز از دیگر محصولاتی هستند که تلاش میشود در این مدل قرار گیرند.
احمدی میگوید: «حدود پنج کشاورز یا زن به شکل مستمر در این بخش از زنجیره با مجموعه همکاری دارند و تعداد افراد درگیر در هر مرحله، بسته به محصول متفاوت است.»
او برای نمونه به خرید حدود یک تن محصول در ماه اشاره کرد که ارزش آن را حدود ۳۰۰ میلیون تومان است و افزود که در مراحل مختلف برداشت، شستوشو و آمادهسازی محصول نیز افراد دیگری در این زنجیره فعالیت میکنند.
«مشاغل خرد را همراه با خودمان بزرگ کردیم»
احمدی میگوید: «در توسعه کسبوکارش تلاش نکرده صرفاً واحد تولیدی خودش را بزرگ کند، بلکه بخشی از ظرفیت را برای رشد کسبوکارهای خرد دیگر به کار گرفته است.»
او ادامه میدهد: «سعی کردم خانمهای توانمند را با خودم همراه کنم. به جای اینکه اجازه بدهیم کارخانههای بزرگ، بزرگتر شوند، سعی کردیم مشاغل خرد را همراه با خودمان بزرگ کنیم.»
به گفته او، بخش عمده سرمایهگذاری برای توسعه این فعالیت به صورت خصوصی انجام شده و مجموعه یک وام برای توسعه و راهاندازی فعالیت صنعتی دریافت کرده است که بازپرداخت آن ادامه دارد.
حدود ۲۰ فرمولاسیون اختصاصی
یکی دیگر از محورهای فعالیت این کارآفرین، توسعه محصولات و فرمولاسیونهای اختصاصی است. به گفته احمدی حدود ۲۰ فرمولاسیون اختصاصی برای ادویههای ترکیبی دارد و درباره تفاوت محصولات خود با برخی محصولات موجود در بازار نیز بر کیفیت مواد اولیه، پاکسازی و سورت کامل آنها پیش از فرآوری تأکید کرد.
او بیان میکند: «تمام ادویههای مخلوط ما پاک و سورت کامل میشوند و هیچگونه سنگ یا آشغالی داخل آنها نیست.»
احمدی همچنین استفاده از مواد اولیه مرغوب را از عوامل حفظ عطر و طعم محصولات دانست.
چرا فائو احمدی را انتخاب کرد؟
این تجربه در سال ۲۰۲۶ در سطح بینالمللی نیز مورد توجه قرار گرفت. در پی درخواست مدیرکل فائو از جمهوری اسلامی ایران برای معرفی زنان قهرمان در حوزه نظامهای کشاورزی و غذا و توسعه روستایی، هشت زن ایرانی از سوی دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی و دفتر امور بینالملل و سازمانهای تخصصی وزارت جهاد کشاورزی به فائو معرفی و نامزدهای ایران در فرآیند جهانی ثبت شدند.
در نهایت، آزاده احمدی در نخستین دوره انتخاب «۱۰۰ قهرمان زن فائو در سیستمهای کشاورزی-غذایی و توسعه روستایی» از میان بیش از ۶۰۰ نامزد از ۱۳۱ کشور انتخاب شد.
شو دونگیو، مدیرکل فائو، در نامهای به وزیر جهاد کشاورزی، انتخاب احمدی را حاصل یک فرآیند رقابتی فشرده جهانی دانست و تأکید کرد که او در میان نامزدهای متعدد از طریق رهبری، تعهد، نوآوری و مشارکتهای ملموس در تقویت سیستمهای کشاورزی-غذایی و بهبود زندگی جوامع روستایی متمایز شده است.
مدیرکل فائو همچنین در نامهای جداگانه به احمدی، بر نقش فعالیتهای او در تحول سیستمهای کشاورزی-غذایی، بهبود معیشت روستایی، توانمندسازی جوامع و ایجاد فرصت برای نسلهای آینده تأکید کرده است.
در این نامهها، انتخاب احمدی علاوه بر دستاورد فردی، نشانهای از ظرفیت زنان به عنوان رهبران، نوآوران، کارآفرینان، کشاورزان و عاملان تغییر در سیستمهای کشاورزی-غذایی توصیف شده است.
یک تجربه شخصی با یک هدف بزرگ
احمدی اکنون در کنار مدیریت کسبوکار، به عنوان منتور و تسهیلگر نیز فعالیت میکند و هدف خود را ایجاد فرصت اشتغال برای افرادی میداند که توانایی کار کردن دارند اما شغل ندارند.
او میگوید: «تنها چیزی که سالهاست دارم به آن فکر میکنم این است که بتوانم هر کسی را که میبینم نیاز به کار دارد و توانایی کار کردن دارد، دستش را در کار کردن بگیرم.»
احمدی موفقیت خود را نتیجه پشتکار نیز میداند و ادامه میدهد: «در مسیر توسعه کسبوکار، در کنار کارگران، رانندگان و انبارداران کار کرده و سختیهای مسیر را از نزدیک تجربه کرده است.»
او میافزاید: «اگر کسی قرار باشد چیزی از من یاد بگیرد، این است که من در کار خودم خیلی پشتکار داشتم.»
مراسم ویژه تقدیر از ۱۰۰ قهرمان زن فائو قرار است همزمان با رویداد اصلی «مجمع جهانی غذا» از ۱۲ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ در مقر فائو در رم ایتالیا برگزار شود. فائو در نامههای خود اعلام کرده است که از دستاوردهای این زنان در جریان این مراسم تجلیل خواهد کرد.
احمدی که در این فرآیند به عنوان تسهیلگر، نوآور و کارآفرین معرفی شده است، مسیر آینده خود را همچنان در توسعه کسبوکار و ایجاد اشتغال برای زنان میبیند؛ مسیری که از یک آشپزخانه کوچک آغاز شد، اما اکنون به شبکهای از تولید، آموزش، اشتغال و بازار در روستا رسیده است.
دیدگاه تان را بنویسید