پیام وزیر جهاد کشاورزی به مناسبت 20 اردیبهشت «روز ملی گل‌محمدی و گلاب»

به گزارش ایانا، غلامرضا نوری در این پیام ضمن قدردانی از شورای عالی انقلاب فرهنگی در تصویب و ثبت 20 اردیبهشت به عنوان روز ملی گل‌محمدی و گلاب در تقویم رسمی کشور، اعلام کرد: ایران بعد از کشورهای بلغارستان، ترکیه و مراکش، دارای رتبه اول سطح و تولید گل‌محمدی در جهان است و بزرگترین دشت گل‌محمدی جهان در مساحت 5 هزار هکتار که به صورت دیم و ارگانیک کشت می‌شود، در ایران قرار دارد.

متن پیام به شرح زیر است؛

خاستگاه و رویشگاه آغازین گل‌محمدی، سرزمین کهن ایران است و پیشینه آن به بیش از 2500 سال می‌رسد که با طراوت و رایحه خوش، نماد قدرت لایزال الهی، زیبایی و آرامش است. گل محمدی و فرآورده‌های آن به علت خواص متعدد درمانی و تغذیه‌ای، از گذشته‌های دور، مورد استفاده و محبوب همگان بوده است. گل محمدی از جمله گونه‌های گیاهی است که از جنبه فرهنگی و مذهبی نیز مورد توجه جامعه ایرانی بوده و گلاب نیز در مراسم‌های مذهبی و تهیه انواع شیرینی و شستشوی اماکن مقـدس کاربـرد فراوانی داشـته است.

ایرانیان نخستین کسانی بودند کــه بــه ویژگی‌های خوراکی و درمانی گل محمدی پی برده و اولین بار روش تقطیر و استحصال گلاب از گل محمدی را نوآوری کردند. گزارش ابن خلدون حاکی از این است کـه در قرن ۸ میلادی، گلاب یکی از محصولات مهم تجاری بوده که به هند و چین صادر می‌شد و در آن زمان مرکز اصلی این گیاه، ایران بوده است. به‌گونه‌ای که همه‌ساله مقدار فراوانی گلاب، عرق نسترن، نعناع، رازیانه و... از راه دریا و خشکی به شمال آفریقا، اروپا، چین، هندوستان و یمن صادر می‌شد. هنر گلاب‌گیری در سده دهم از ایران به اروپا توسعه یافت و نخستین کشور اروپایی که این هنر را به کار گرفت کشور اسپانیا بود.

گل‌محمدی (Rosa damascena Mill.) یکی از گونه‌های ارزشمند خانواده Rosaceae است که به خاطر رایحه منحصربه‌فرد و کاربردهای گسترده در صنایع عطرسازی، دارویی و بهداشتی، اهمیت اقتصادی و فرهنگی بالایی دارد. در حال حاضر، بیشترین سطح زیر کشت و تولید گل محمدی متعلق به ایران است و فرآورده‌های این گیاه شامل گلاب و اسانس و گلبرگ و غنچه خشک گل محمدی به سایر کشورها صادر می‌شود. ایران، بلغارستان و ترکیه تولیدکنندگان عمده گل محمدی هستند و فرانسه و هند نیز سهم قابل توجهی در بازار جهانی دارند.  

گلاب گل‌محمدی به "طلای معطر یا طلای مایع" معروف است زیرا ماده اولیه صنایع عطرسازی در دنیاست. امروزه تجارت اسانس‌های گیاهی از مرحله کشت گیاهان دارویی تا مرحله فروش و بازاریابی فرآورده‌های حاصل از آن، از یک ساختار کلی و مشخص با عنوان صنعت اسانس تبعیت می‌کند و بسیاری از کشورهای مطرح در این زمینه نظیر فرانسه، آلمان، بلغارستان، برزیل، روسیه و...، توسعه این صنعت را در برنامه‌های اقتصادی خود قرار داده‌اند.

براساس آخرین آمار موجود، سطح زیرکشت گل محمدی حدود 28 هزار و 300 هکتار و تولید آن حدود 72 هزار و 600 تن است و استان‌های فارس، کرمان و اصفهان به ترتیب دارای رتبه اول تا سوم در سطح زیرکشت  این محصول می‌باشند.

ایران رتبه اول سطح و تولید گل محمدی را در جهان دارا است و بعد از آن کشورهای بلغارستان، ترکیه و مراکش قرار دارند. بزرگترین دشت گل‌محمدی جهان در ایران قرار دارد که به صورت دیم و ارگانیک کشت می‌شود و دارای مساحتی حدود 5 هزار هکتار است.

نظر به این که، رایحه گل محمدی ایران به سبب شرایط آب و هوایی مناسب، از مرغوبیت ویژه و چشمگیری برخوردار است لذا پرورش گل‌محمدی براساس اصول فنی به باغی و روش‌های نوین کشاورزی توسط تولید‌کنندگان، اتخاذ سیاست‌ها و حمایت‌های تشویقی برای تکمیل زنجیره ارزش و توسعه صادرات آن، رعایت اصول استانداردهای ملی و بین‌المللی و ارتقای سطح کیفی در تولید و فرآوری آن توسط تولیدکنندگان و واحدهای فراوری، ضمن برآوردن نیازهای داخلی، اشتغال‌زایی و افزایش درآمد ناخالص ملی، موجب رونق صادرات و ارزآوری مناسب این محصول برای کشور می‌‌شود به نحوی که بتوان ایران را به قطب تولید و صادرات اسانس گل محمدی در جهان تبدیل کرد.

اینجانب ضمن قدردانی از شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در تصویب و ثبت روز 20 اردیبهشت روز ملی گل‌محمدی و گلاب در تقویم رسمی کشور، فرصت را مغتنم می‌دانم تا به کلیه کشاورزان، تولیدکنندگان و فعالان عرصه تولید تا فرآوری گل‌محمدی و گلاب در کشور، خداقوت عرض نموده و برای همه ملت ایران، توفیق الهی، تندرستی و پیروزی روزافزون از درگاه خداوند متعال آرزومندم.

غلامرضا نوری

وزیر جهاد کشاورزی

اردیبهشت 1405