ابتکار :کمپین بینالمللی «نجات هامون» تشکیل میدهیم
اعتماد /تلاش برای نجات هامون، به تشکیل کمپین رسیده است، کمپینی با مشارکت مردم ایران، افغانستان و دولتهایشان. رییس سازمان حفاظت محیط زیست بعد از انتشار خبرهایی درباره خشک شدن هامون و وضعیت خطرناک هورالعظیم، از تشکیل این کمپین خبر داده است، او به جریانی اجتماعی اشاره میکند که هدفش نجات تالاب هامون است. معصومه ابتکار به عنوان سکاندار محیط زیست کشور، در خصوص تالابهایی که اخیرا محل بحث بودند سخن گفت، او از نجات هامون گفت و تامین حقابه هورالعظیم. ابتکار با اشاره به تلاش ایجاد شده برای ایجاد یک جریان اجتماعی برای نجات هامون گفت: در حال راهاندازی یک کمپین بینالمللی تحت عنوان «نجات هامون» هستیم و کار را با همکاری بخشهای مختلف و مردم ایران و افغانستان حتما پیگیری میکنیم.
او در این باره به ایسنا گفت: طی سه سال گذشته برای تالاب هامون وقت زیادی گذاشته شده است و اقدامات خوبی انجام دادهایم که برخی از آنها به نتیجه رسیده است که از جمله آنها میتوان به برداشتن موانع اشاره کرد. در سال 92 موانعی را خودمان برای ورود آب ایجاد کرده بودیم که با همکاری خوب وزارت کشور و مرزبانی بخشهایی از این موانع برداشته شد. سه نوبت آبگیری از تالاب فراح را در سه سال قبل در هامون داشتیم و این وضعیت تغییر کرد. وقتی سازمان را در سال 92 تحویل گرفتیم، آب در آن سوی مرز بود و به علت برخی اقدامات آب به این طرف نمیآمد. وی افزود: با اقدامات انجام شده آب به صورت سیلابی وارد هامون شد و باعث شد پوشش گیاهی خوبی در بخشهایی از هامون داشته باشیم که مانع گرد و غبار شود. در مجموع وضعیت متفاوت از گذشته است.
ابتکار با بیان اینکه در هماهنگی انجام شده با وزارت نیرو در چند نوبت علاوه بر آبی که از هیرمند به طور طبیعی آمده در چندین نوبت حقابهها رهاسازی شده و از چاهنیمهها وارد تالاب شده است، گفت: آخرین مورد در مردادماه انجام شد و در بخشهایی از هامون آب داشتیم و تصاویر ماهوارهای هم آن را نشان میداد. میزان همکاری دولت افغانستان هم بستگی به مناسبات دیپلماتیک دارد. برای احیای تالاب هامون با اشرف غنی صحبتهایی انجام دادم و به نظر میرسد آنها نیز برای احیای تالاب مشکلی نداشته باشند.
با وجود رایزنیهای ابتکار با طرف افغانستانی برای احیای هامون، هنوز خبرهای خشک شدن هامون بیشتر از احیای آن به چشم میخورد. با وجود مطرح شدن تالاب هامون در کنگره جهانی ذخیرهگاههای زیستکره و ارایه گزارشی در این مورد و ثبت تالاب هامون در یونسکو به عنوان ذخیرهگاه زیستکره، هنوز مشکلات ورود حقابه زیست محیطی این تالاب از مشکلات اساسی متولیان تالاب است آنقدر که باید کمپینی راهاندازی شود، شاید شبیه کمپینی که برای نجات ارومیه توسط هنرمندان در حال امضا شدن است، تا شاید توجهات جهانی را به سوی تالاب از دست رفته جلب کند. بادهای 120 روزه سیستان و بلوچستان، در فصل گرم سال باعث بالا بردن دمای تابستان به بیش از 40 درجه میشود که در ادامه تبخیر بالای 5000 میلیلیتر را باعث میشود. به گفته ابتکار، این اتفاقات اقتضای طبیعت منطقه است، همان طور که در سالهای قبل نیز رخ داده است. او معتقد است: میتوان گفت این رویداد، یک فاجعه زیستمحیطی نیست که برخی رسانهها آن را به کار میبرند. این بادها قرنها در منطقه میوزد و کسی نمیتواند جلوی این بادها را بگیرد. واضحتر از هرچیز در مورد رخدادهای طبیعی این است که خارج از دست بشر است، اما بینتیجه ماندن رایزنیها برای ورود آب به هامون کاملا به متولیان این داستان مرتبط است، اتفاقی که سالهاست خبر رایزنیهایی منتشر میشود که کوچکترین نتیجهای نداشته.
مهمترین تدابیر اعلام شده از سوی محیط زیست برای احیای هامون، تامین حقابهها از سوی چاهنیمهها، باز نگه داشتن مسیر ورود آبهای سیلابی از فراح و ادامه مذاکرات با افغانستان و نهادهای بینالمللی برای تامین حقابههاست. ابتکار برای روشن شدن اذهان عمومی و ارتباط تالاب و نوسانات فصلی منطقهای، گفت: در مورد تالاب هورالعظیم باید بدانیم تالابها تحت تاثیر نوسانات فصلی قرار میگیرند. در نقاطی چون خوزستان و سیستان هم این تالابها تحت تاثیر هوای گرم تابستان و ماههای منتهی به پاییز به سختترین وضعیت آبی میرسند. رییس سازمان حفاظت از محیط زیست با بیان اینکه در دولت یازدهم پس از تصمیمی که در سالهای 88 و 89 گرفته شد و آب را روی تالاب هورالعظیم بستند و با فعالیت برخی از شرکتهای نفتی در آنجا تالاب را خشک کردند؛ اقدامات و پیگیریهای جدی صورت گرفته است، اظهار کرد: به عنوان مثال تالاب مجددا آبگیری شد و سدهایی که مانع ورود آب از رودخانههای بالادست و مشخصا از کرخه بودند برداشته شد و از آن زمان تاکنون این تالاب در حال آبگیری است. ابتکار ادامه داد: ماه گذشته سفری به خوزستان داشتم و در آنجا دستگاههای مرتبط و وزارت نیرو گزارشی ارایه کردند که براساس آن حقابه تالاب هورالعظیم کماکان تامین میشود و بیش از 700 میلیون متر مکعب (63 درصد) تامین شده و برخلاف سال 92 که کاملا خشک بود، اکنون شاهد وضعیت خوب آبزیان و ماهیها در این تالاب هستیم و تصاویر ماهوارهای هم موید این موضوع است. هامون و هورالعظیم، دو تالاب از چندین تالاب در معرض خطر خشک شدن و از بین رفتن کشورند، تالابهایی در میانه و گوشههای کشور وجود داشتند که مدتها پیش خطر از بین رفتنشان گوشزد شد، اتفاقی نیفتاد و آنقدر کمآب شدند که بیشتر شبیه باتلاق هستند تا تالاب.
دیدگاه تان را بنویسید