ارائه ابتکار ایران برای هماهنگ‌سازی و انسجام‌بخشی به موافقت‌نامه‌های بین‌المللی شیلات

 به گزارش ایانا از روابط عمومی سازمان شیلات ایران، در این پیشنهاد که با هدف اجرای منسجم توافق‌نامه‌های BBNJ، WTO و CITES مطرح شد، جمهوری اسلامی ایران بر ضرورت ایجاد یک سازوکار علمی برای مدیریت پایدار منابع تأکید کرد. بر اساس این ابتکار، چارچوب ارزیابی سازگاری به‌عنوان ابزاری استاندارد برای بررسی اثرات مدیریت شیلاتی، شامل مناطق حفاظت‌شده دریایی و اکوسیستم‌های آسیب‌پذیر، به کار گرفته خواهد شد.

در سی‌وهفتمین نشست کمیته شیلات سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (COFI)، پیشنهاد تدوین چارچوب ارزیابی سازگاری شیلات فائو و BBNJ را با هدف تقویت هماهنگی میان موافقت‌نامه‌های بین‌المللی مرتبط با حفاظت، تجارت و مدیریت پایدار منابع آبزی ارائه کرد.

در این پیشنهاد، جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر نقش فائو و نهادهای منطقه‌ای شیلات در حمایت از اجرای منسجم و مؤثر موافقت‌نامه‌های بین‌المللی مرتبط با شیلات، به‌ویژه توافق‌نامه‌های BBNJ، WTO و CITES، بر ضرورت ایجاد سازوکاری علمی و هماهنگ‌کننده میان این حوزه‌ها تأکید کرد.

بر اساس ابتکار ایران، «چارچوب ارزیابی سازگاری شیلات فائو و BBNJ» می‌تواند به‌عنوان یک ابزار استاندارد، علمی و مبتنی بر شواهد برای ارزیابی اثرات مدیریت شیلاتی بر منطقه (ABMTs)، از جمله مناطق حفاظت‌شده دریایی (MPAs)، مورد استفاده قرار گیرد. این چارچوب با در نظر گرفتن همزمان مدیریت پایدار شیلات، حفاظت و بهره‌برداری پایدار از منابع آبزی، حفاظت از گونه‌های مهاجر، امنیت غذایی و منافع کشورهای در حال توسعه طراحی خواهد شد.

در این پیشنهاد بر اجرای آزمایشی چارچوب در یک منطقه منتخب تأکید شده است. در این مرحله، اطلاعات مرتبط با وضعیت ذخایر آبزیان، تنوع زیستی، اکوسیستم‌های آسیب‌پذیر دریایی (VMEs)، خطرات صید غیرقانونی، گزارش‌نشده و بدون مجوز (IUU)، شرایط اقتصادی و اجتماعی، جوامع وابسته به منابع و ترتیبات نظارتی به‌صورت یکپارچه مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

به گفته ایران، چنین رویکردی امکان شناسایی تعارضات احتمالی میان اهداف حفاظت و مدیریت شیلات را در مراحل اولیه فراهم کرده و زمینه را برای بررسی و مقایسه گزینه‌های مدیریتی جایگزین، پیش از تصویب اقدامات مدیریتی مبتنی بر منطقه، فراهم می‌کند.

در این ابتکار تأکید شده است که هدف از ایجاد این چارچوب، تحمیل محدودیت‌های اضافی بر فعالیت‌های شیلاتی نیست، بلکه فراهم کردن یک مبنای مشترک و علمی برای ایجاد هماهنگی میان حفاظت از تنوع زیستی، بهره‌برداری پایدار از منابع آبزی، مدیریت شیلات و پیشگیری از صید غیرقانونی است.

جمهوری اسلامی ایران همچنین پیشنهاد کرده است که رویکرد این چارچوب در آینده به سایر تعاملات میان موافقت‌نامه‌های بین‌المللی نیز تعمیم یابد؛ از جمله ارزیابی آثار تصمیمات و الزامات مرتبط با WTO بر پایداری ذخایر و فعالیت‌های شیلاتی و بررسی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی تصمیمات CITES، جوامع و معیشت‌های وابسته به منابع آبزی.

بر اساس این پیشنهاد، چارچوب مذکور می‌تواند در نهایت به‌عنوان ابزاری هماهنگ‌کننده میان سه حوزه حفاظت از تنوع زیستی، تجارت و معیشت عمل کرده و به انسجام بیشتر در اجرای تعهدات بین‌المللی مرتبط با شیلات کمک کند. جمهوری اسلامی ایران همچنین آمادگی خود را برای میزبانی یک نشست تخصصی کارشناسی با مشارکت فائو، نهادهای منطقه‌ای شیلات و کشورهای ذی‌نفع، با هدف نهایی‌سازی چارچوب و طراحی و اجرای پایلوت عملیاتی آن اعلام کرده است.

اجرای این پایلوت می‌تواند ضمن فراهم کردن امکان آزمون عملی چارچوب، به شناسایی چالش‌ها و درس‌آموخته‌ها و در نهایت توسعه و تعمیم آن به سایر مناطق فراسرزمینی کمک کند. ابتکار جمهوری اسلامی ایران با هدف تقویت نقش هماهنگ‌کننده فائو میان حوزه‌های حفاظت از تنوع زیستی، مدیریت پایدار شیلات، تجارت و معیشت جوامع وابسته ارائه شده و می‌تواند گامی عملی در جهت هماهنگ‌سازی اجرای توافق‌نامه‌های بین‌المللی مرتبط با شیلات و حمایت همزمان از امنیت غذایی و توسعه پایدار، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، به شمار رود.