مشاور وزیر جهاد کشاورزی و مجری طرح توسعه سامانههای نوین آبیاری:
دولت حدود ۵۰ درصد از هزینه آبیاری هوشمند را پرداخت میکند
تهران- ایانا- به گفته مشاور وزیر جهاد کشاورزی و مجری طرح توسعه سامانههای نوین آبیاری معاونت آب و خاک دولت در برنامه فعلی، حدود ۵۰ درصد هزینه اجرای آبیاری هوشمند را پرداخت میکند و بهرهبردار باید مابقی هزینه را پرداخت کند؛ با این حال، دستیابی به کاهش مصرف آب، افزایش عملکرد و ارتقای بهرهوری، تنها به اجرای سامانه وابسته نیست و به میزان همراهی و مدیریت بهرهبردار نیز بستگی دارد.
فریبرز عباسی در گفتوگو با ایانا درباره مسیر اجرای آبیاری هوشمند برای کشاورزان اظهار کرد: «متقاضی باید به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان یا استان محل فعالیت خود، بهویژه همکاران آب و خاک، مراجعه و آمادگی خود را اعلام کند تا مزرعه یا باغ او برای اجرای این سامانه در اولویت قرار گیرد.»
به گفته او، بهرهبردار علاوه بر مشارکت در هزینه، باید آمادگی همکاری در اجرای توصیهها و دستورهای سامانه را نیز داشته باشد.
انتخاب سامانه از مطالعه مزرعه شروع میشود
عباسی درباره شاخصهای انتخاب سامانه مناسب توضیح داد: «تعیین روش مناسب آبیاری برای هر مزرعه یا باغ بر اساس مطالعه و طراحی انجام میشود و پیش از اجرای آبیاری هوشمند، مشاور، مزرعه یا باغ را بررسی کرده و روش مناسب آبیاری برای آن تعیین شده است.»
او افزود: «در مرحله هوشمندسازی، سامانه هوشمند روی سامانه آبیاری موجود نصب میشود و معمولاً تغییر اساسی در سامانه قبلی ایجاد نمیکند؛ مگر اینکه تجهیزاتی مانند شیر برقی یا سنسورهای مورد نیاز آبیاری هوشمند به آن اضافه شود.»
مشاور وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: «شرکت دانشبنیانی که برای اجرای آبیاری هوشمند وارد مزرعه میشود، ارزیابی اولیهای انجام میدهد و اگر برای نمونه، ایرادی در یکنواختی توزیع آب مشاهده کند، اصلاح آن را توصیه میکند. این اصلاح نیز با هزینه کمی قابل انجام است، اما کلیت سامانه آبیاری موجود معمولاً بدون تغییر باقی میماند.»
امکان انتخاب میان شرکتهای دانشبنیان
عباسی درباره تعداد شرکتهای فعال در حوزه آبیاری هوشمند گفت: «در حال حاضر تعداد سامانههای هوشمند موجود در کشور محدود است و حدود پنج تا شش شرکت دانشبنیان در این زمینه تأیید شدهاند و هفت شرکت دیگر نیز در دست بررسی هستند که در صورت تأیید، تعداد شرکتهای مورد اشاره به بیش از ۱۰ شرکت خواهد رسید.»
او افزود: «هر شرکت دانشبنیان معمولاً سامانه و ابزارهای خود را مورد استفاده قرار میدهد، اما اگر بهرهبردار با سامانه یک شرکت موافق نباشد، میتواند گزینههای شرکتهای دیگر را بررسی و سامانه شرکت دانشبنیان دیگری را که مورد تأیید اوست انتخاب کند.»
مجری طرح توسعه سامانههای نوین آبیاری ادامه داد: «در صورتی که بهرهبردار درباره انتخاب شرکت دانشبنیان ابهام داشته باشد، میتواند از همکاران آب و خاک کمک بگیرد و پایلوتها و طرحهایی را که شرکتهای دانشبنیان در استان خود یا استانهای همجوار اجرا کردهاند، مشاهده کند.»
به گفته او، بهرهبردار میتواند با کشاورزانی که پیشتر از این سامانهها استفاده کردهاند گفتوگو کند و از تجربه آنها بهره بگیرد و پس از آن درباره انتخاب سامانه شرکت مورد نظرش تصمیم بگیرد.
بیش از ۲۰ هزار هکتار تحت اجرای طرحهای الگویی و پایلوت
عباسی درباره نتایج اجرای آبیاری هوشمند در کشور اظهار کرد: «تاکنون بیش از ۱۴۰ تا ۱۵۰ طرح الگویی و پایلوت در کشور اجرا شده یا در حال اجراست و سطح این طرحها به بیش از ۲۰ هزار هکتار میرسد.»
او افزود: «این طرحها در استانهای مختلف، روی محصولات گوناگون و با روشهای مختلف آبیاری اجرا شدهاند و اثربخشی سامانه آبیاری هوشمند بیش از آنکه به یک محصول خاص وابسته باشد، به نحوه مدیریت آبیاری توسط بهرهبردار بستگی دارد.»
عباسی توضیح داد: «اگر بهرهبردار مدیریت آبیاری ضعیفی داشته باشد و از آبی که در اختیار دارد بهخوبی استفاده نکند، سامانه آبیاری هوشمند، به شرط اجرای دستورهای آن، میتواند اثربخشی زیادی داشته باشد؛ در مقابل، اگر بهرهبردار پیش از این نیز نکات مدیریت آبیاری را بهخوبی رعایت کرده باشد، ممکن است اجرای سامانه هوشمند اثربخشی کمتری داشته باشد.»
مشاور وزیر جهاد کشاورزی، تأکید کرد: «آبیاری هوشمند محدود به یک محصول یا استان خاص نیست و برای محصولات مختلف قابل اجراست.»
تجربه اجرای آبیاری هوشمند در بیش از ۳۰ محصول
عباسی گفت: «در کشور روی محصولات راهبردی و صادراتی مانند پسته و زعفران و همچنین محصولاتی مانند گندم، ذرت علوفهای و جو تجربه اجرای آبیاری هوشمند وجود دارد.»
او افزود: «تاکنون روی بیش از ۳۰ محصول راهبردی و اساسی کار شده است و اگر محصولی کاملاً خاص و جدید باشد، شرکتهای دانشبنیان تلاش میکنند اجرای سامانه را برای آن محصول در قالب طرحهای الگویی و پایلوت آغاز کنند تا تجربه متناسب با آن به دست آید و سپس توسعه بیشتر آن در کشور در برنامه قرار گیرد.»
دولت ۵۰ درصد هزینه را میپردازد
مجری طرح توسعه سامانههای نوین آبیاری درباره حمایتهای مورد نیاز برای کاهش هزینه و افزایش درآمد کشاورزان اظهار کرد: «برای این حوزه برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت شامل برنامههای پنجساله، ۱۰ ساله و برنامههای سالانه تدوین شده است.»
او افزود: «در برنامه فعلی، دولت حدود ۵۰ درصد هزینههای آبیاری هوشمند را تقبل میکند و مابقی هزینه باید توسط بهرهبردار پرداخت شود.»
عباسی با اشاره به تجربه اجرای طرح در سالهای گذشته گفت: «بهرهبردارانی که همراهی بیشتری داشتهاند، خودشان آگاهی لازم را در این زمینه کسب کردهاند، مشارکت مالی و معنوی داشتهاند و به دستورها و توصیههای سامانه توجه کردهاند، از مزایای آبیاری هوشمند و اثربخشی آن بهرهمند شدهاند.»
هوشمندسازی جایگزین مدیریت مزرعه نمیشود
مشاور وزیر جهاد کشاورزی تأکید کرد: «اجرای سامانه آبیاری هوشمند به این معنا نیست که بهصورت ۱۰۰ درصدی افزایش درآمد، کاهش مصرف آب یا ارتقای بهرهوری محقق خواهد شد و در کنار اجرای سامانه باید همچنان به مدیریت مزرعه توجه کرد.»
او ادامه داد: «مسائل تغذیهای و مبارزه با آفات و بیماریها نیز باید مورد توجه قرار گیرد و اجرای آبیاری هوشمند نباید موجب شود سایر توصیههای مدیریتی کنار گذاشته شود.»
عباسی گفت: «این اقدامات باید در کنار اجرای سامانه ادامه پیدا کند و حتی بهتر از گذشته انجام شود؛ زیرا سامانه هوشمند میتواند آبیاری مزرعه و باغ را منظم کند و در کاهش آبیاری، افزایش عملکرد و ارتقای بهرهوری مؤثر باشد.»
دیدگاه تان را بنویسید