سرپرست مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران:
توسعه آبیاری هوشمند باید به کاهش خالص برداشت آب منجر شود
تهران- ایانا- به گفته سرپرست مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران توسعه سامانههای آبیاری هوشمند زمانی میتواند به پایداری منابع آب منجر شود که علاوه بر افزایش بهرهوری در سطح مزرعه، به کاهش خالص برداشت آب، کنترل سقف برداشت و حفاظت از منابع آب زیرزمینی نیز منتهی شود.
به گزارش ایانا، بهزاد فکاری در نخستین نشست از سلسله نشستهای «فناوریهای مدیریت کمی و کیفی منابع آب» با عنوان «توسعه سامانههای آبیاری هوشمند» اظهار داشت: «آبیاری هوشمند را نباید صرفاً در سطح مزرعه و بهعنوان ابزاری برای افزایش راندمان دید، بلکه این فناوری در سطح کلان با امنیت غذایی، اقتصاد مزرعه، اشتغال و درآمد روستایی و حتی تراز تجاری کشور ارتباط دارد.»
او با اشاره به تولید ۱۳۷ میلیون تن محصولات کشاورزی در سال ۱۴۰۳ افزود: «حدود ۹۰ درصد این تولیدات به آب آبی وابسته است و از حدود ۱۰۳ میلیارد مترمکعب منابع آب تجدیدپذیر کشور، نزدیک به ۸۰ میلیارد مترمکعب در بخش کشاورزی مصرف میشود؛ بنابراین مدیریت آب در این بخش باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.»
فکاری ادامه داد: «در سند دانشبنیان امنیت غذایی، هدفگذاری شده است بهرهوری فیزیکی آب از حدود ۱.۴ کیلوگرم ماده خشک به ازای هر مترمکعب به ۲.۶ کیلوگرم افزایش یابد، در حالی که در برنامه هفتم توسعه کاهش تخصیص منابع آبی به بخش کشاورزی تا ۶۵ میلیارد مترمکعب پیشبینی شده است.»
سرپرست مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران با بیان اینکه توسعه آبیاری هوشمند باید همزمان چند هدف را دنبال کند، گفت: «تأمین امنیت غذایی و حفاظت از تولید در دورههای کمآبی، افزایش بهرهوری آب، توجه به اقتصاد مزرعه و جبران کسری منابع آبخوانها چهار محور مهمی هستند که در توسعه سامانههای آبیاری هوشمند باید مورد توجه قرار گیرند.»
او تأکید کرد: «هیچ فناوریای که از نظر اقتصادی برای کشاورز توجیهپذیر نباشد و پذیرش لازم را در سطح مزرعه پیدا نکند، نمیتواند به توسعه پایدار منجر شود؛ بنابراین کاهش ریسک و هزینه تولید و فراهم شدن امکان بازگشت سرمایه در دوره قابل قبول برای کشاورز ضروری است.»
فکاری افزود: «اگر توسعه سامانههای آبیاری پیشرفته در مقیاس مزرعه موجب افزایش سطح زیرکشت یا اضافهبرداشت از منابع آب شود، صرفهجویی حاصل در سطح مزرعه الزاماً به صرفهجویی خالص در مقیاس حوضه آبریز منجر نخواهد شد و هدف نهایی پایداری منابع آب محقق نمیشود.»
او تبدیل داده به تصمیم بهموقع را یکی از مهمترین کارکردهای آبیاری هوشمند دانست و گفت: «یک سامانه هوشمند باید چرخه سنجش، تصمیمگیری، اجرای دقیق و یادگیری را تکمیل کند تا بتوان بر اساس نیاز واقعی گیاه، زمان و میزان مناسب آب و نهاده را تعیین و نتیجه اجرای آن را پایش کرد.»
سرپرست مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران خاطرنشان کرد: «توسعه آبیاری هوشمند باید نتیجهمحور، مقیاسپذیر و مبتنی بر حفاظت از آب باشد و مشوقها نیز به صرفهجویی خالص و رعایت سقف برداشت در سطح کلان پیوند بخورد.»
او شعار موفقیت در این مسیر را «آب کمتر، تولید پایدارتر و درآمد قابل اتکا در سطح مزرعه» عنوان کرد.
دیدگاه تان را بنویسید