هم‌زمان با آغاز هفته کتاب؛
راه‌اندازی کتابخانه تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی ایران در کتابخانه ملی/ انتقال نزدیک به ۵۰ هزار جلد کتاب تخصصی
تهران- ایانا- کتابخانه تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی ایران با انتقال نزدیک به ۵۰ هزار جلد کتاب تخصصی فارسی و انگلیسی و مجموعه‌ای از اسناد و گزارش‌های پژوهشی کشاورزی در کتابخانه ملی راه‌اندازی شد؛ هم‌زمان، یک استند دیجیتال برای دسترسی علاقه‌مندان به بخشی از منابع و آثار الکترونیکی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) در این مجموعه مستقر شده است.
به گزارش ایانا، مراسم راه‌اندازی این کتابخانه با حضور غلامرضا گل‌محمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات، غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و مدیران دو مجموعه، امروز شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ هم‌زمان با آغاز هفته کتاب در محل کتابخانه ملی ایران برگزار شد.
کتابخانه تخصصی کشاورزی؛ پشتوانه‌ای برای امنیت غذایی و حفاظت از میراث ژنتیکی
معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات، در این مراسم با اشاره به نقش دانش و فناوری در پایداری امنیت غذایی کشور گفت: «پژوهش، آموزش و ترویج از ارکان مهم تأمین امنیت غذایی هستند و سازمان تات در این زمینه مسئولیت مرجعیت علمی بخش کشاورزی و منابع طبیعی را بر عهده دارد.»
غلامرضا گل‌محمدی، با اشاره به ظرفیت‌های علمی و پژوهشی سازمان تات، از فعالیت ۲۰ مؤسسه تخصصی علمی، ۳۴ مرکز تحقیقات و ۳۱۴ ایستگاه تحقیقاتی در سراسر کشور خبر داد و گفت: «این سازمان در حفاظت و بهره‌برداری از منابع ژنتیکی کشور نیز نقش مهمی دارد.»
به گفته او، بیش از ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار نمونه زنده و غیرزنده ژنتیکی در سازمان تات نگهداری می‌شود که بیش از ۸۰ درصد ذخایر ژنتیکی کشور را شامل می‌شود.
رئیس سازمان تات با اشاره به شباهت مأموریت دو مجموعه در حفاظت از میراث علمی و فرهنگی کشور، کتابخانه ملی را حافظ میراث مکتوب و سازمان تات را متولی حفظ و توسعه دانش و منابع ژنتیکی کشاورزی دانست و راه‌اندازی کتابخانه تخصصی کشاورزی را زمینه‌ای برای گردآوری، نگهداری و دسترس‌پذیر کردن منابع علمی این بخش عنوان کرد.
او همچنین با اشاره به وجود بیش از ۹ هزار یافته و دستورالعمل در تالار ترویج سازمان تات، از آمادگی این سازمان برای همکاری در تأمین و به‌روزرسانی کتاب‌های تخصصی، نشریات علمی و الکترونیکی و آثار ترویجی خبر داد.
گل‌محمدی بر ضرورت معرفی این ظرفیت به جامعه علمی و کشاورزی تأکید کرد و گفت: «سازمان تات در کنار کتابخانه ملی، مسئولیت اطلاع‌رسانی و ترویج استفاده از این مجموعه را بر عهده دارد تا پژوهشگران، استادان، کارشناسان و بهره‌برداران بتوانند از منابع آن بهره‌مند شوند.»
انتقال ۵۰ هزار جلد کتاب و اسناد پژوهشی کشاورزی به کتابخانه ملی
معاون کتابخانه ملی، در این مراسم با اشاره به تفاهم‌نامه امضاشده میان دو مجموعه در سال گذشته گفت: «در فاز نخست اجرای این تفاهم‌نامه، نزدیک به ۵۰ هزار جلد کتاب تخصصی فارسی و انگلیسی در حوزه‌های مختلف پژوهش‌های کشاورزی به کتابخانه ملی منتقل شده است.»
رضا شهرابی با بیان این‌که منابع غیرکتابی نیز در این مرحله به مجموعه اضافه شده‌اند، توضیح داد: «اسناد و گزارش‌های تحقیقات کشاورزی، به‌ویژه اسناد مربوط به پژوهش‌های انجام‌شده در دهه‌های ۴۰ و ۵۰، از جمله منابعی هستند که به کتابخانه ملی انتقال یافته‌اند.»
به گفته او، دریافت نسخه‌های دیجیتال منابع منتقل‌شده و فایل کتاب‌ها و دیگر آثار سازمان تات، مرحله بعدی همکاری دو مجموعه است.
شهرابی با اشاره به استقرار کتابخانه تخصصی کشاورزی در تالار علوم و فنون کتابخانه ملی، بر ضرورت به‌روزرسانی مستمر منابع تأکید کرد و خواستار مشارکت سازمان تات در تأمین آثار جدید و روزآمد حوزه کشاورزی شد تا این مجموعه به مرجعی پویا برای پژوهشگران و محققان تبدیل شود.
برنامه سازمان تات برای تکمیل منابع کتابخانه تخصصی کشاورزی
معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان تات، نیز در این مراسم با اشاره به مطرح شدن طرح تشکیل کتابخانه ملی کشاورزی و منابع طبیعی در سال ۱۴۰۱ گفت: «گفت‌وگوهای اولیه با کتابخانه ملی در همان زمان آغاز شد، اما این طرح در دوره قبلی به اجرا نرسید.»
حسین فرازمند با اشاره به پیش‌بینی استقرار حدود ۶۰ هزار اثر از کتابخانه مرکزی سازمان تات در کتابخانه ملی بر اساس تفاهم‌نامه، از انجام فاز نخست انتقال منابع خبر داد و افزود: «آرشیو الکترونیکی آثار نیز در مرحله بعدی همکاری قرار دارد.»
او با معرفی سازمان تات به‌عنوان مرجع علمی بخش کشاورزی و یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان آثار علمی و تخصصی این حوزه، بیان کرد: «بیش از ۵۰ درصد مجلات علمی حوزه کشاورزی، بیش از ۵۰ درصد آثار انتشاراتی این بخش و تقریباً تمام آثار ترویجی کشاورزی توسط سازمان تات منتشر می‌شود.»
فرازمند همچنین از وجود بیش از ۹ هزار اثر ترویجی منحصر‌به‌فرد در تالار ترویج سازمان تات خبر داد و گفت: «این مجموعه شامل نشریات و دستورالعمل‌های ترویجی و آثار صوتی و تصویری است که از طریق استند و سامانه الکترونیکی سازمان در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته‌اند.»
معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان تات با اشاره به فعالیت حدود ۱۱۰ کتابخانه در مؤسسات تابعه این سازمان، از برنامه افزودن منابع غیرتکراری این کتابخانه‌ها به مجموعه تخصصی کشاورزی در مراحل بعدی خبر داد و خواستار تجمیع تدریجی منابع کشاورزی موجود در مخازن دیگر کتابخانه ملی در یک مجموعه تخصصی شد.
ضرورت روزآمدسازی منابع و تقویت ارتباطات بین‌المللی
عضو هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی، نیز در این مراسم، راه‌اندازی کتابخانه تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی را رویدادی تاریخی با ظرفیت بازتاب بین‌المللی دانست و گفت: «در برخی کشورها از جمله آمریکا، اوکراین، چین و برزیل کتابخانه‌های ملی کشاورزی فعالیت می‌کنند و در کشورهای دیگر نیز مجموعه‌هایی با کارکرد مشابه وجود دارد.»
محسن حاجی‌زین‌العابدینی، با اشاره به اهمیت امنیت غذایی و سلامت انسان به‌عنوان دو دلیل اصلی شکل‌گیری کتابخانه‌های تخصصی ملی در حوزه کشاورزی و پزشکی، بیان کرد: «افتتاح یک کتابخانه به‌تنهایی کافی نیست؛ کتابخانه باید مانند یک موجود زنده و پویا، به‌طور مستمر با منابع علمی جدید تغذیه شود.»
این عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی خواستار تقویت منابع کتابخانه از طریق ارتباطات بین‌المللی، به‌ویژه با سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و دیگر مراکز علمی جهانی شد تا منابعی که دسترسی به آن‌ها در کشور دشوارتر است نیز در اختیار پژوهشگران قرار گیرد.
حاجی‌زین‌العابدینی با اشاره به ارزش تاریخی اسناد سازمان تات، سندی مربوط به سال ۱۲۹۸ درباره نوغانداری روسیه را نمونه‌ای از میراث مکتوب ارزشمند این سازمان دانست و بر ضرورت تدوین سازوکارها و مصوباتی برای روزآمدسازی و تداوم همکاری میان سازمان تات و کتابخانه ملی تأکید کرد.
راه‌اندازی کتابخانه تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی ایران با هدف تمرکز منابع علمی و پژوهشی این حوزه، تسهیل دسترسی محققان به آثار تخصصی و حفاظت از میراث مکتوب کشاورزی انجام شده است. تکمیل آرشیو دیجیتال، افزودن منابع جدید و توسعه دسترسی پژوهشگران از جمله مراحل پیش‌روی این همکاری به شمار می‌رود.
دیدگاه تان را بنویسید