درخواست رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی از وزیر جهادکشاورزی
چارچوب ملی شناسایی، ثبت و صیانت از نظام‌های میراث کشاورزی تصویب شود
تهران- ایانا- رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی با تأکید بر ضرورت حفاظت از دانش بومی، تنوع زیستی و معیشت جوامع محلی، خواستار تصویب چارچوب ملی شناسایی، ثبت و صیانت از نظام‌های میراث کشاورزی ایران و ایجاد سازوکار راهبری و هماهنگی بین‌بخشی این برنامه شد.
به گزارش ایانا، مجتبی پالوج در مراسم آغاز به کار برنامه ملی شناسایی، ثبت و صیانت از نظام‌های میراث کشاورزی ایران اظهار کرد: «فعالیت‌های بخش کشاورزی کشور تنها مجموعه‌ای از فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی نیست، بلکه حاصل قرن‌ها تجربه، سازگاری با محیط، انتقال دانش میان نسل‌ها و شکل‌گیری شیوه‌های زندگی در پهنه متنوع ایران است.»
او با اشاره به نقش نظام‌های کشاورزی بومی در پیوند میان طبیعت، دانش، فرهنگ و معیشت جوامع محلی افزود: «میراث کشاورزی را نباید صرفاً متعلق به گذشته دانست؛ این میراث سرمایه‌ای زنده است که ارزش آن در تداوم، پویایی و توانایی پاسخ‌گویی به نیازهای امروز و فردای جوامع محلی معنا پیدا می‌کند.»
رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی با اشاره به محدودیت منابع آب و خاک، تغییرات اقلیمی و تحولات جهانی و منطقه‌ای، تقویت تاب‌آوری کشاورزان، پایداری تولید و امنیت غذایی را از ضرورت‌های توجه به این نظام‌ها دانست.
پالوج با بیان این‌که این مؤسسه از سال ۱۳۹۲ مسئولیت مرکز تماس جمهوری اسلامی ایران در برنامه نظام‌های میراث کشاورزی با اهمیت جهانی فائو (GIAHS) را بر عهده دارد، گفت: «تاکنون شش نظام میراث کشاورزی ایران در این برنامه جهانی به ثبت رسیده‌اند و پرونده‌های دیگری نیز در دست اقدام است.»
او با اشاره به جایگاه ایران در میان کشورهای فعال در این برنامه افزود: «تجربه ثبت جهانی نظام‌های میراث کشاورزی و ظرفیت‌های علمی و کارشناسی کشور، زمینه مناسبی برای عبور از ثبت چند نظام در سطح بین‌المللی و حرکت به سوی ایجاد چارچوبی منسجم در سطح ملی فراهم کرده است.»
رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی با اشاره به تجربه کشورهایی مانند چین، ژاپن و کره در ایجاد نظام‌های ملی میراث کشاورزی، بر ضرورت سازمان‌دهی ظرفیت‌های داخلی و فراهم‌کردن زمینه حمایت هدفمند از نظام‌های واجد شرایط در ایران تأکید کرد.
او یکی از الزامات اجرای این برنامه را همکاری بخش‌های مختلف وزارت جهاد کشاورزی، دستگاه‌های اجرایی مرتبط، مراکز علمی و پژوهشی، مدیریت‌های استانی و جوامع محلی دانست و گفت: «تحقق این هدف فراتر از ظرفیت و مسئولیت یک مؤسسه پژوهشی است و به سازوکاری روشن برای هماهنگی نهادی و تقسیم مسئولیت‌ها نیاز دارد.»
پالوج تأکید کرد: «هدف نهایی نباید صرفاً شناسایی و ثبت یک نظام کشاورزی یا اعطای گواهی به آن باشد، بلکه ثبت و به‌رسمیت‌شناختن این نظام‌ها باید به حفاظت مؤثرتر از منابع و دانش بومی، استمرار فعالیت‌های کشاورزی، تقویت معیشت بهره‌برداران و افزایش فرصت‌های اقتصادی جوامع محلی منجر شود.»
او کشاورزان، جوانان، زنان روستایی و دیگر حاملان دانش بومی را صاحبان تجربه و اصلی‌ترین حافظان این میراث زنده دانست و مشارکت مؤثر آنان در شناسایی نیازها، تعیین اولویت‌ها و ارزیابی نتایج حمایت‌ها را از اصول بنیادین برنامه ملی برشمرد.
رئیس این مؤسسه همچنین پیشنهاد کرد ثبت ملی هر نظام واجد شرایط با تدوین برنامه اقدام متناسب با ویژگی‌ها و نیازهای آن همراه شود تا ظرفیت دستگاه‌های اجرایی، پژوهشی و حمایتی کشور برای حفاظت از میراث کشاورزی و بهبود شرایط زندگی جوامع محلی به کار گرفته شود.
پالوج پیش‌بینی سازوکاری برای اعطای گواهی رسمی ثبت ملی از سوی مرجع مورد تأیید وزیر جهاد کشاورزی را نیز از راهکارهای اعتباربخشی به این نظام‌ها دانست و تأکید کرد این فرایند باید با حمایت‌های عملی و نتایج قابل ارزیابی همراه باشد.
او از وزیر جهاد کشاورزی درخواست کرد با حمایت از آغاز این برنامه، دستور تصویب چارچوب ملی شناسایی، ثبت و صیانت از نظام‌های میراث کشاورزی ایران و سازوکار راهبری و هماهنگی بین‌بخشی آن را صادر کند.
رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی همچنین پیشنهاد داد مسئولیت راهبری و هماهنگی برنامه به این مؤسسه واگذار و دبیرخانه علمی و اجرایی آن در مؤسسه مستقر شود. عضویت معاونان وزیر در شورای راهبری برنامه نیز از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست بود.
دیدگاه تان را بنویسید