عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور:
کاهش جمعیت زنبور عسل کوچک در ایران؛ پایش ملی برای شناسایی کانون‌های تهدید ضروری است
تهران- ایانا- عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور با اشاره به شواهد میدانی و مطالعات انجام‌شده طی حدود ۱۵ سال گذشته، از کاهش محسوس جمعیت زنبور عسل کوچک در مقایسه با سال‌های گذشته خبر داد.
شبنم پری‌چهره در گفت‌و‌گو با ایانا، در این‌باره بیان کرد: «تعیین میزان دقیق این کاهش و شناسایی مناطق دارای بیشترین تهدید، به پایش منظم، بلندمدت و استاندارد نیاز دارد.»
او با اشاره به اهمیت زیست‌محیطی زنبور عسل کوچک با نام علمی Apis florea اظهار کرد: «ایران علاوه بر زنبور عسل معمولی (Apis mellifera)، میزبان جمعیت‌های طبیعی زنبور عسل کوچک است که در بخش‌هایی از جنوب، جنوب‌غرب و جنوب‌شرق کشور پراکنش دارند.»
او افزود: «زنبور عسل کوچک از گرده‌افشان‌های مهم مناطق گرم و خشک به شمار می‌رود و سازگاری آن با شرایط اقلیمی این مناطق، در کنار نقشی که در گرده‌افشانی و حفظ تنوع زیستی دارد، اهمیت حفاظت از جمعیت‌های طبیعی آن را دوچندان می‌کند.»
عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور با اشاره به پروژه ثبت و پایش زنبور عسل کوچک در ایران گفت: «در این پروژه، نمونه‌برداری‌هایی در استان‌هایی از جنوب، جنوب‌شرق و جنوب‌غرب کشور انجام شده است. همچنین شواهد میدانی و مقایسه نتایج مطالعات و نمونه‌برداری‌های پیشین طی حدود ۱۵ سال، از کاهش قابل‌توجه جمعیت این گونه نسبت به سال‌های گذشته حکایت دارد.»
پری‌چهره با تأکید بر ضرورت تفکیک شواهد میدانی از برآوردهای کمی جمعیت بیان کرد: «اگرچه مشاهدات و بررسی‌های انجام‌شده نشان‌دهنده کاهش محسوس جمعیت است، اما برای تعیین میزان دقیق این کاهش در هر استان و مشخص کردن مناطق دارای بیشترین تهدید، باید داده‌های کمی و قابل‌مقایسه در دسترس باشد.»
او توضیح داد: «در ارزیابی وضعیت جمعیت این گونه، صرفاً تعداد مشاهدات یا نمونه‌های ثبت‌شده کافی نیست؛ بلکه باید میزان تلاش نمونه‌برداری و شرایط زیستگاه‌ها نیز در تحلیل داده‌ها لحاظ شود تا بتوان تغییرات جمعیت را با دقت بیشتری ارزیابی کرد.»
این پژوهشگر افزود: «در شرایط فعلی، بدون برخورداری از داده‌های تفکیک‌شده و قابل‌مقایسه، نمی‌توان با قطعیت یک استان یا منطقه را به‌عنوان کانون اصلی کاهش جمعیت معرفی کرد. ازاین‌رو، تداوم پایش در طول زمان و استفاده از روش‌های استاندارد، برای دستیابی به تصویری دقیق‌تر از وضعیت این گونه ضروری است.»
پری‌چهره ثبت منظم پراکنش، شناسایی زیستگاه‌های مهم و بررسی تغییرات جمعیت در دوره‌های زمانی مشخص را از الزامات ارزیابی وضعیت زنبور عسل کوچک دانست و تأکید کرد: «نتایج پایش‌های مستمر می‌تواند مبنای علمی مناسب‌تری برای شناسایی مناطق نیازمند توجه بیشتر و برنامه‌ریزی برای حفاظت از این گرده‌افشان فراهم کند.»
زنبور عسل کوچک یکی از دو گونه زنبور عسل شناخته‌شده در ایران است که در مناطق جنوبی کشور و نواحی گرم و خشک پراکنش دارد. اهمیت این گونه در گرده‌افشانی، در کنار شواهد مطرح‌شده درباره کاهش جمعیت آن، ضرورت شناخت دقیق‌تر وضعیت و روند تغییرات جمعیت‌های طبیعی‌اش را برجسته می‌کند.
دیدگاه تان را بنویسید