قیمت آرد؛ گرهی که رقابت نان صنعتی را محدود کرده است/ یارانه به انتهای زنجیره برسد

به گزارش خبرنگار ایانا، صنعت نان صنعتی در سال‌های اخیر علاوه بر افزایش هزینه‌های تولید، با مسئله پیچیده‌تری در سیاست‌گذاری آرد مواجه بوده است. اختلاف قیمت آرد برای گروه‌های مختلف تولید نان باعث شده است تولیدکنندگان صنعتی نتوانند هزینه‌های خود را با همان سازوکاری که برای نان سنتی تعریف شده است، مدیریت کنند.

مهدی خان‌محمدی،  در گفت‌وگو با خبرنگار ایانا، بر ضرورت بازطراحی سیاست فعلی تأکید کرد و گفت: «حمایت دولت از مصرف‌کننده باید حفظ شود، اما تولیدکننده نباید در ابتدای زنجیره با چندگانگی قیمت مواجه باشد.»

او که مدیرعامل یک کارخانه نان صنعتی نیز هست پیشنهاد می‌کند که یارانه از گندم و آرد فاصله گرفته و در انتهای زنجیره به مصرف‌کننده برسد.

از نگاه این فعال صنعت نان، چنین مدلی می‌تواند قیمت‌گذاری مواد اولیه را شفاف‌تر و شرایط فعالیت واحدهای تولیدی را قابل پیش‌بینی‌تر کند.

این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که هزینه تأمین مواد اولیه نان صنعتی نیز افزایش یافته است. خان‌محمدی از دشوار شدن تهیه برخی اقلام و افزایش شدید قیمت برخی مواد اولیه، از جمله کنجد، خبر می‌دهد؛ شرایطی که مستقیماً هزینه تمام‌شده تولید را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

جنگ؛ آزمونی برای سنجش تاب‌آوری صنعت نان

با وجود این فشارها، به‌گفته خان‌محمدی، تجربه جنگ نشان داد کارخانه‌های نان صنعتی در شرایط بحرانی نیز تولید را متوقف نکردند. در روزهایی که بخشی از جمعیت تهران به مناطق اطراف پایتخت و استان‌های شمالی منتقل شده بود، مسیر معمول توزیع نان تغییر کرد و تقاضا در برخی مناطق افزایش یافت. کارخانه‌ها برای پاسخ به این تغییر، با هماهنگی با استانداری، خودروهای حمل خود را به مناطق مورد نیاز اعزام کردند و هر زمان مسئولان محلی کمبود نان را اعلام می‌کردند، ظرفیت تولید و حمل برای ارسال نان به آن مناطق به کار گرفته می‌شد.

این تجربه، اهمیت آمادگی قبلی کارخانه‌ها را نیز آشکار کرد. ذخیره مواد اولیه، سوخت پشتیبان و تجهیزات تولید برق اضطراری از جمله تمهیداتی بود که به‌گفته خان‌محمدی، امکان ادامه فعالیت کارخانه را در شرایط اختلال فراهم کرد.

از سوی دیگر، بخشی از مواد اولیه صنعت نان به واردات وابسته است و هرگونه اختلال در مسیر واردات می‌تواند خود را در بازار تولید نشان دهد. بنابراین برای صنعتی که در شرایط عادی نیز با هزینه‌های متغیر مواد اولیه مواجه است، ایجاد سازوکار پایدار برای تأمین نهاده‌ها و تعیین تکلیف سیاست آرد، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند.

در مجموع، تجربه جنگ برای صنعت نان تنها یک آزمون در حوزه تولید نبود؛ تغییر مسیر تقاضا، جابه‌جایی جمعیت، مشکلات حمل‌ونقل و تأمین مواد اولیه نشان داد که تداوم دسترسی مردم به نان به مجموعه‌ای از حلقه‌های به‌هم‌پیوسته وابسته است؛ حلقه‌هایی که به اعتقاد فعالان این صنعت، سیاست‌گذاری آرد یکی از مهم‌ترین آنهاست.