آذربایجان شرقی پیشتاز تولید نهال سالم کشور

به گزارش ایانا، مسعود جعفرنژاد در کارگاه آموزشی سامانه نهالستان و جلسه توجیهی نهالستان‌های استان که پیرو مصوبه کمیته نهال استان در سالن اجتماعات مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان تبریز برگزار شد، اظهار کرد: آذربایجان شرقی از جایگاه ممتازی در تولید نهال سالم و باکیفیت در کشور برخوردار است و حفظ این جایگاه، مستلزم نظارت مستمر، رعایت ضوابط فنی و بهداشتی و همکاری همه فعالان زنجیره تولید و عرضه نهال است.

وی با بیان اینکه تولید نهال سالم، زیربنای احداث باغ‌های اقتصادی و پایدار و تضمین‌کننده بهره‌وری بلندمدت در بخش باغبانی است، افزود: یکی از دغدغه‌های جدی این حوزه، فعالیت نهالستان‌ها و نهال‌فروشان غیرمجاز و عرضه نهال‌های فاقد کیفیت و سلامت لازم است؛ موضوعی که علاوه بر تهدید سلامت باغ‌ها و تحمیل خسارت به باغداران، می‌تواند اعتبار تولیدکنندگان مجاز استان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با تأکید بر ضرورت تقویت نظارت‌های میدانی تصریح کرد: بازدید از نهالستان‌ها باید به‌صورت ماهانه انجام شود، چک‌لیست‌های نظارتی به‌دقت تکمیل و توصیه‌های کارشناسان حوزه‌های باغبانی و حفظ نباتات به‌طور کامل اجرا شود. رعایت الزامات فنی و بهداشتی در تمامی مراحل تولید، از انتخاب پایه و رقم تا عرضه نهال، برای اطمینان از سلامت محصول نهایی ضروری است.

جعفرنژاد همچنین بر ضرورت انطباق برنامه تولید نهال با نیازهای واقعی شهرستان‌ها تأکید کرد و گفت: تولید نهال باید مبتنی بر نیازسنجی دقیق و ظرفیت‌های باغبانی هر منطقه باشد تا ضمن جلوگیری از تولید ارقام کم‌تقاضا، زمینه تأمین نهال مناسب با شرایط اقلیمی و نیازهای اقتصادی باغداران فراهم شود.

وی با اشاره به ضرورت نوسازی نظام تولید نهال در استان اظهار کرد: باید به‌تدریج استفاده از پایه‌های بذری در تولید نهال کاهش یابد و حرکت به سمت توسعه پایه‌های رویشی و روش‌های نوین تکثیر در دستور کار قرار گیرد. استفاده از پایه‌ها و روش‌های مناسب تکثیر می‌تواند زمینه یکنواختی بیشتر باغ‌ها، ارتقای کیفیت تولید و بهبود عملکرد اقتصادی را فراهم کند.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه کشت بافت افزود: در برخی نهالستان‌های استان، فعالیت‌های ارزشمندی در این حوزه انجام شده است که تولید نهال سماق از جمله نمونه‌های قابل توجه آن به شمار می‌رود. به گفته وی، در فصل کاشت سال گذشته حدود سه هزار نهال سماق با استفاده از روش کشت بافت تولید شد و امید می‌رود این میزان در سال زراعی پیش رو افزایش یابد.

جعفرنژاد در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های استان در تولید بادام، بر ضرورت ارتقای هم‌زمان کیفیت و کمیت نهال این محصول تأکید کرد و گفت: در زمینه تولید نهال بادام، جهش مورد انتظار در کیفیت و میزان تولید محقق نشده است؛ ازاین‌رو باید ارقام باکیفیت و اقتصادی بادام بیش از گذشته وارد چرخه تولید نهالستان‌ها شوند.

وی افزود: اصلاح ترکیب ارقام در نهالستان‌ها و استفاده از ارقام اقتصادی و باکیفیت برای جایگزینی در باغ‌های قدیمی و کم‌بازده، می‌تواند به افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت محصول و تقویت درآمد باغداران کمک کند. تحقق این هدف، مستلزم برنامه‌ریزی هدفمند و هماهنگی میان تولیدکنندگان نهال، کارشناسان و بهره‌برداران بخش باغبانی است.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، سامان‌دهی بازار عرضه نهال را از دیگر اولویت‌های این حوزه برشمرد و اظهار کرد: فروش نهال‌های بی‌کیفیت و فاقد مجوز، به‌ویژه در حاشیه جاده‌ها و با قیمت‌های غیرمتعارف، از مشکلاتی است که طی سال‌های گذشته با آن مواجه بوده‌ایم. این وضعیت، انتخاب نهال سالم و اصیل را برای باغداران دشوار می‌کند و احتمال ورود نهال‌های نامناسب به باغ‌ها را افزایش می‌دهد.

وی با بیان اینکه مقابله مؤثر با این پدیده نیازمند مشارکت و هم‌افزایی دستگاه‌های مسئول و تشکل‌های صنفی است، افزود: در کنار اقدامات نظارتی دستگاه‌های دولتی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و اتاق اصناف برای سامان‌دهی بازار و جلوگیری از فعالیت واحدهای فاقد مجوز ضروری است.

جعفرنژاد ادامه داد: در همین راستا، موضوع در کمیته نهال استان مطرح شده و اتاق اصناف نیز در جریان موضوع قرار گرفته است. دستورالعمل مربوط به سامان‌دهی و جمع‌آوری نهال‌فروشان غیرمجاز در اختیار رئیس اتاق اصناف قرار گرفته و اقدامات لازم در این زمینه پیگیری خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: کمیته نهال استان نیز با برگزاری جلسات دوره‌ای در فاصله زمانی حدود یک‌ونیم ماه، مسائل و مشکلات نهالستان‌ها را بررسی می‌کند و زمینه هماهنگی بیشتر برای رفع موانع تولید، ارتقای کیفیت نهال و سامان‌دهی بازار را فراهم می‌سازد.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان در پایان با تأکید بر ضرورت ارتقای خدمات فنی به خریداران نهال، به تولیدکنندگان توصیه کرد هنگام فروش نهال، بروشور یا کارت راهنمای فنی شامل اطلاعات مورد نیاز درباره نحوه حمل‌ونقل، انتقال، کاشت، آبیاری و مراقبت‌های اولیه در اختیار باغداران قرار دهند.

وی توضیح داد: همان‌گونه که برچسب مشخصات نهال نقش شناسنامه آن را ایفا می‌کند، ارائه اطلاعات فنی و دستورالعمل‌های کاربردی نیز به باغدار کمک می‌کند تا از زمان تهیه نهال تا استقرار آن در باغ، اصول صحیح نگهداری را رعایت کند. این اقدام در کنار تولید نهال سالم، نظارت مستمر و عرضه محصول از مراکز مجاز، می‌تواند در کاهش خسارت‌های احتمالی و افزایش موفقیت احداث باغ‌های جدید مؤثر باشد.

صیانت از جایگاه آذربایجان شرقی در تولید نهال سالم و باکیفیت، مستلزم تکمیل زنجیره نظارت از مرحله تولید تا عرضه، توسعه فناوری‌های نوین تکثیر، سامان‌دهی بازار و افزایش آگاهی باغداران است؛ رویکردی که می‌تواند زمینه توسعه پایدار باغبانی و تقویت اقتصاد تولیدکنندگان استان را فراهم کند.