زیر پای صادرات زعفران محکم شود...
ایران با تولید بیش از 95 درصد زعفران دنیا بهعنوان تولیدکننده انحصاری این محصول تلقی می شود و با توجه به سوابق گذشته محصول زعفران یکی از مسایلی است که مکرر از سوی کارشناسان و متولیان این امر مطرح شده است، انتقاد نسبت به صادرات زعفران به صورت فله و تبیین منافع گسترده حاصل از این نوع تجارت برای کشورهای رقیب بوده است. زعفران جزو محصولات سنتی صادراتی ایران بهشمار میرود و با توجه به قیمت بالای آنکه در بین صادرات غیرنفتی رقم چشمگیری را به خود اختصاص میدهد.
این محصول بهدلیل مصارف خوراکی و دارویی فراوان، مورد توجه بسیاری از مردم جهان قرار دارد، و از آنجا که طبق آمار موجود در بخش قبل نشان داده شد، ایران در تولید این محصول نهتنها مزیت نسبی بلکه از مزیت مطلق هم برخوردار است، لذا میتوان با تولید و صادرات آن منابع ارزی فراوانی را عاید کشور کرد. شاید بتوان مشکل اصلی صادرات زعفران و بهطورکلی محصولات غیرنفتی در ایران را وجود منابع عظیم نفتی دانست که از فروش و صادرات این ثروت، درآمدهای سرشاری نصیب دولت میشود که انگیزه پایینی را برای دولت جهت توجه به صادرات غیرنفتی موجب می شود. در این زمینه مجلس میتواند با تصویب قوانینی، مقدار کمتری از درآمد نفت را در اختیار دولت بگذارد، تا دولت برای تأمین درآمد خود مجبور به سرمایهگذاری زیربنایی در صادرات غیرنفتی و به خصوص کالاهای کشاورزی شود. تا زمانی که نسبت درآمد حاصل از صادرات محصول زعفران به درآمد حاصل از فروش نفت؛ یک به چند صد باشد، هرگز نمیتوان امید به افزایش ظرفیتها برای تولید صادرات زعفران و دیگر کالاهای کشاورزی داشت.
لزوم استحکام جایگاه ایران در بازارهای بینالمللی
زعفران جزو محصولات سنتی صادراتی ایران به شمار میرود و با توجه به قیمت بالای آن که در بین صادرات غیرنفتی رقم چشمگیری را به خود اختصاص میدهد با در نظر گرفتن عوامل اشتغالزایی و درآمدزایی و ارزآوری این گیاه، میتوان آن را بهعنوان یک محصول فوق استراتژیک و سیاستگذار منطقه شناخت. تجارت خارجی زعفران ایران به دور از تمامی ضوابط لازمه، در حال حاضر، اکثرا بهصورت قاچاق یا به دست تجار محلی بهشکل متفرقه صورت میگیرد. بعضی از شرکتها و اشخاص حقیقی،بدون دلسوزی و نگرشی عمیق به آینده وضیعت بازار زعفران، اقدام به صدور زعفران با کیفیت نامطلوب از کانالهای غیرمجاز کردهاند که این موضوع موجب بیاعتنایی به زعفران ایران در بازارهای جهانی میشود و کشورهایی همچون یونان و اسپانیا با عرضه زعفران خود توانستهاند جایگاه خود را در بازار اروپا مستحکم سازند.
راهکار افزایش تولید زعفران
یکی از مسائلی که میتواند کمک قابل توجهی به افزایش تولیدات کشاورزی و ازجمله زعفران کند مسئله آموزش است که شامل تسهیلات آموزش عمومی و تخصصی است. بهخصوص در مورد زعفران که بهنظر میرسد کمترین آموزشهای عمومی و تخصصی در مورد آن صورت گرفته است و تحقیقات علمی در مورد افزایش محصول همراه با حفظ کیفیت آن بسیار محدود بوده و این مقدار کم نیز به کشاورزان آموزش داده نشده است. از سوی دیگر حمایت قیمتی، سهم عمدهای در افزایش سود کشاورزان و حذف دست واسطهها دارد، که یکی از ابزارهای آن خرید توافقی زعفران است که حداقل میتواند هزینه کشاورزان را در مورد تولید زعفران پوشش دهد. اما این راهحل که به گفته بسیاری از کارشناسان بهترین راهحل ارائه شده در طول سالیان گذشته است؛ به علت کمبود مراکز خرید و تأخیر در پرداخت مطالبات زعفرانکاران با مشکلاتی روبهرو شده است. در همین راستا یارانههای نهادهای از قبیل کود و... میتواند نقش عمدهای در افزایش محصول داشته باشد. در ضمن از آنجا که تولید زعفران در شهرهایی که تولید بیشتری دارد؛ از لحاظ کشاورزی جانشین زرشک است، این تضمین و حمایت قیمتی برای هر دو محصول زرشک و زعفران، میتواند کشاورزان را از گرفتار شدن به منحنیهای تار عنکبوتی نجات دهد و زمینه با ثباتی از تولید و صادرات این محصولات ایجاد کند. همچنین محصولات کشاورزی و زعفران بهطور خاص به دلیل برخی ویژگیها نیاز به بازاریابی دقیق و علمی دارند ازجمله اینکه، بهدلیل فسادپذیری و از بین رفتن رنگ، طعم و عطر آن؛ باید محاسبه دقیقی جهت انجام اموری نظیر بستهبندی و حمل و نقل آنها صورت گیرد.
اینها تنها چند موارد از اصول افزایش تولید و حفظ بازارهای تجاری است. این محصول باارزش است که میتوان برای ارتقاء سطح صادرات با دید جدی و عمقی به کشت و در نهایت صادرات ارزآوری مطلوب و بالایی را به کشور داشته باشیم. حمایت جدی از تولید و صادرات این محصول تنها راهکار برون رفت از مشکلات موجود بر سر راه آن است که با این دید میتوان علاوه بر اشتغالزایی در داخل راه عبوری رسیدن به بازارهای بینالمللی را نیز هموار کرد آن هم با برند ایرانی.../
خبرنگار: مریم بهنامراد
T-910320-01_R
دیدگاه تان را بنویسید