پژوهشگر موسسه تحقیقات علوم باغبانی:
هیدروپونیک در ایران؛ چالش فقط قیمت تجهیزات نیست
تهران- ایانا- پژوهشگر پژوهشکده گلخانه و محیط‌های کنترل‌شده مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی با تأکید بر ضرورت افزایش بهره‌وری آب در گلخانه‌ها گفت: «هدف نباید صرفاً کاهش مصرف آب باشد، بلکه باید با هر مترمکعب آب، محصول بیشتر و باکیفیت‌تری تولید شود و در هیدروپونیک و بازچرخانی آب نیز کیفیت آب، مدیریت EC و pH، کنترل بیماری‌های ریشه، پایش مستمر و نیروی انسانی آموزش‌دیده از الزامات اصلی هستند.»
امید لطفی‌فر در گفت‌وگو با ایانا با بیان کرد: «ممکن است یک گلخانه‌دار مصرف آب را کاهش دهد، اما اگر این کاهش باعث افت عملکرد یا کیفیت شود، الزاماً اتفاق مثبتی رخ نداده است.»
او افزود: «معیار مهم‌تر این است که ببینیم با هر مترمکعب آب چه مقدار محصول باکیفیت قابل فروش تولید می‌کنیم.»
بهره‌وری آب، فراتر از کاهش مصرف
این پژوهشگر گفت: «در گلخانه می‌توان از طریق آبیاری دقیق، کنترل رطوبت بستر، مدیریت کودآبیاری، کاهش زه‌آب، انتخاب بستر مناسب و در صورت امکان بازچرخانی آب، بهره‌وری آب را افزایش داد.»
لطفی‌فر درباره بازچرخانی آب تأکید کرد: «کیفیت آب باید به‌صورت مستمر کنترل شود؛ زیرا EC، pH، ترکیب عناصر غذایی و عوامل بیماری‌زا می‌توانند مستقیماً بر سلامت ریشه و عملکرد گیاه اثر بگذارند.»
او افزود: «بنابراین کاهش حجم آب مصرفی به‌تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی موفقیت یک سیستم تولید نیست و باید نتیجه تولید نیز در کنار میزان مصرف آب مورد توجه قرار گیرد.»
کیفیت آب، نخستین چالش هیدروپونیک
لطفی‌فر با بیان این‌که هیدروپونیک از نظر فناوری موضوع جدیدی نیست، گفت: «مسئله اصلی، اجرای صحیح و اقتصادی آن در شرایط ایران است.»
او یکی از مهم‌ترین چالش‌ها را کیفیت آب دانست و گفت: «شوری و ترکیب یونی آب در مناطق مختلف کشور متفاوت است و همین موضوع می‌تواند طراحی سیستم و برنامه تغذیه را تغییر دهد.»
این پژوهشگر ادامه داد: «در هیدروپونیک، مدیریت EC، pH و عناصر غذایی بسیار حساس است. در سیستم‌های باز، بخشی از خطاها ممکن است در محیط خاک تعدیل شود، اما در سیستم هیدروپونیک تغییرات محلول غذایی می‌تواند سریع‌تر روی ریشه و گیاه اثر بگذارد.»
بازچرخانی؛ صرفه‌جویی همراه با مدیریت ریسک
لطفی‌فر با اشاره به پیچیدگی بیشتر بازچرخانی آب گفت: «در بازچرخانی، علاوه بر کنترل ترکیب شیمیایی آب، باید احتمال انتقال بیماری‌های ریشه و تجمع برخی عناصر یا یون‌ها نیز مدیریت شود.»
او تأکید کرد: «مانع اصلی در توسعه هیدروپونیک و بازچرخانی فقط قیمت تجهیزات نیست؛ هیدروپونیک موفق به دانش فنی، پایش مستمر، تجهیزات مناسب، نیروی انسانی آموزش‌دیده و پروتکل مشخص مدیریتی نیاز دارد.»
این پژوهشگر افزود: «اگر این زنجیره کامل نباشد، بازچرخانی آب ممکن است به جای کاهش هزینه، ریسک تولید را افزایش دهد.»
محصول بیشتر با هر واحد آب
لطفی‌فر خاطرنشان کرد: «در شرایط کم‌آبی، نگاه به آب باید از «مصرف کمتر» به سمت «بهره‌وری بیشتر» تغییر کند؛ به این معنا که میزان محصول و کیفیت آن به ازای هر واحد آب، معیار اصلی قرار گیرد.»
او گفت: «مصرف آب کمتر به‌تنهایی هدف نیست؛ محصول بیشتر و باکیفیت‌تر به ازای هر واحد آب، هدف واقعی است.»
دیدگاه تان را بنویسید