مجری طرح ملی الگویی آبیاری هوشمند:
با اجرای طرح ملی آبیاری هوشمند مصرف آب ۱۳ درصد کاهش یافت
تهران- ایانا- مجری طرح ملی الگویی آبیاری هوشمند گفت: «نتایج طرح ملی الگویی آبیاری هوشمند در مقیاس حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار هکتار در استانهای مختلف کشور، کاهش حدود ۱۳ درصدی حجم آب آبیاری و افزایش نزدیک به ۲۵ درصدی بهرهوری آب را نشان داد.»
به گزارش ایانا، بهمن یارقلی در نشست تخصصی «توسعه سامانههای آبیاری هوشمند» با تشریح نتایج این طرح گفت: «در این برنامه تلاش شد سامانههای مختلف آبیاری هوشمند در اقلیمها، شرایط آب و خاک، محصولات و الگوهای کشت متنوع مورد ارزیابی قرار گیرند و نقاط قوت و ضعف آنها برای توسعه در مقیاس ملی شناسایی شود.»
او افزود: «این طرح با کارفرمایی معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی و مدیریت پروژه مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی اجرا شد و شرکتهای دانشبنیان نیز در آن مشارکت داشتند.»
یارقلی ادامه داد: «حدود ۴۰ نفر از همکاران تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی در سطح کشور در کنار همکاران بخش آب و خاک استانها در این طرح مشارکت کردند و بخشهای تحقیق، اجرا و ترویج نیز برای ارزیابی و توسعه سامانهها در کنار یکدیگر قرار گرفتند.»
عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی گفت: «ارزیابیها در چهار محور اصلی شامل بررسی سامانههای موجود، پیادهسازی و ارزیابی در باغها و مزارع و همچنین ممیزی و ارزیابی سامانههای ارائهشده از سوی شرکتها انجام شد.»
او با اشاره به فرآیند ارزیابی سامانهها افزود: «محاسبه نیاز آبی، میزان آب تخصیصیافته، رطوبت خاک، عملکرد، بهرهوری فیزیکی و اقتصادی و همچنین تغییرات شرایط خاک در مراحل مختلف بررسی و خروجی سامانهها با دادههای حاصل از نمونهبرداری و ارزیابی میدانی مقایسه شد.»
یارقلی گفت: «نتایج بهدستآمده با توجه به تنوع تیمارها و شرایط اجرای طرح متفاوت بود، اما در مجموع کاهش حجم آب آبیاری حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد و افزایش بهرهوری نزدیک به ۲۵ درصد ثبت شد و در حدود ۹۰ درصد موارد نیز اثرات مثبت از نظر کاهش مصرف آب و افزایش عملکرد مشاهده شد.»
او با بیان اینکه آبیاری هوشمند بخشی از مفهوم گستردهتر کشاورزی هوشمند است، افزود: «در این سامانه، هدف تأمین مقدار دقیق آب در زمان و مکان مناسب برای تولید بهینه و حداقلکردن اتلاف منابع است و در تعاریف جدید، پایداری منابع آب و خاک و الزامات زیستمحیطی نیز بهعنوان یک قید اساسی مورد توجه قرار میگیرد.»
عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی توضیح داد: «آبیاری هوشمند را میتوان در یک تقسیمبندی کلان به سامانههای سنسورمحور و برنامهمحور تقسیم کرد؛ در سامانههای سنسورمحور تجهیزات و حسگرها نقش پررنگتری دارند و در سامانههای برنامهمحور، دادههای اقلیمی، خاک و آب مبنای تصمیمگیری قرار میگیرند.»
او تأکید کرد: «آبیاری هوشمند صرفاً به معنای اتوماسیون نیست؛ اتوماسیون انجام فرامین از پیش تعیینشده بدون دخالت مستقیم انسان است، اما سامانه هوشمند باید بتواند بر اساس دادهها و تغییر شرایط، تصمیم مناسب بگیرد؛ برای مثال بارندگی یا تغییر نیاز آبی گیاه را در برنامه آبیاری لحاظ کند.»
یارقلی یکی از الزامات توسعه این سامانهها را پذیرش و انگیزه بهرهبردار دانست و گفت: «دسترسی به اینترنت و زیرساختهای ارتباطی، تجهیزات اندازهگیری حجم و کیفیت آب و امکانات لازم برای پایش و تحلیل آب و خاک نیز باید فراهم باشد.»
او افزود: «شرکتهای مجری نیز باید از ابتدای اجرای سامانه تا پایان کار، آموزش و پشتیبانی بهرهبردار را در برنامه خود داشته باشند و به حفظ محرمانگی اطلاعات پایبند باشند.»
عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی همچنین هزینه اجرای سامانههای سنسورمحور را یکی از موانع توسعه آنها دانست و گفت: «هزینه بالای تجهیزات برای برخی بهرهبرداران، بهویژه کشاورزان با توان مالی محدود، پذیرش این سامانهها را دشوار میکند.»
یارقلی افزود: «در برخی مزارع نیز عادتهای کاری و اتکای مسئولان آبیاری به تجربه و روشهای گذشته میتواند مانع پذیرش فناوریهای جدید شود؛ بنابراین تقویت دانش فنی و آموزش کاربران باید همزمان با توسعه سامانههای آبیاری هوشمند دنبال شود.»
دیدگاه تان را بنویسید