کاروانسرای تاریخی فشافویه به چرخه گردشگری بازگشت

به گزارش ایانا، این کاروانسرای تاریخی که سال‌ها از چرخه بهره‌برداری خارج بود، پس از اجرای مجموعه‌ای از اقدامات مرمتی و ساماندهی به بهره‌برداری رسید.

این مجموعه تاریخی در مجموع از دو کاروانسرا تشکیل شده است؛ کاروانسرای قدیمی‌تر که هسته اصلی بنا را تشکیل می‌دهد و در دوره‌های بعد، کاروانسرای دیگری در بخش پشتی آن به مجموعه اضافه شده و مساحت عرصه این مجموعه حدود ۷ هزار و ۲۵۰ مترمربع اعلام شده است.

مرمت و احیای کاروانسرا در ۲۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۴ و پس از واگذاری بنا از طریق مزایده عمومی وارد مرحله اجرایی شد. در این مزایده، فاطمه فرحبخشی به‌عنوان سرمایه‌گذار بخش خصوصی شرکت کرد و پس از برنده شدن، مسئولیت مرمت و بهره‌برداری از بنا را برعهده گرفت.

بر اساس اسناد مزایده، کاربری مجموعه اقامتی، پذیرایی و فرهنگی تعریف شده است که در فاز نخست بهره‌برداری، بخش فرهنگی مجموعه با تمرکز بر عرضه و فروش صنایع‌دستی فعالیت خواهد کرد و برخی غرفه‌ها نیز برای ارائه خدمات پذیرایی اختصاص می‌یابد.

مرمت از یک بنای متروکه آغاز شد

عملیات مرمت این مجموعه از ابتدای واگذاری در دستور کار قرار گرفت؛ در حالی که بخش‌هایی از بنا پیش از آغاز عملیات با انباشت خاک و زباله مواجه بود و به دلیل وضعیت نامناسب ورودی‌ها و نبود حفاظت کافی، امکان ورود افراد متفرقه نیز وجود داشت.

در جریان مرمت، سقف‌های بنا به‌طور کامل جمع‌آوری و پس از سبک‌سازی، دوباره اجرا شد و کف‌سازی بخش‌های مختلف مجموعه انجام گرفت و بندکشی‌ها نیز از نو اجرا شده است.

برخی باغچه‌ها و الحاقات مربوط به دوره‌های متأخر که با ساختار تاریخی بنا همخوانی نداشتند نیز حذف شدند تا خوانایی معماری مجموعه افزایش یابد.

برآورد اولیه هزینه مرمت کاروانسرا در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۶ میلیارد تومان بوده است؛ رقمی که با توجه به افزایش هزینه‌های اجرای پروژه‌های مرمتی، امکان افزایش آن وجود دارد. همچنین اجاره پایه بنا در زمان واگذاری، ماهانه ۸۵ میلیون تومان تعیین شده بود.

پیش‌بینی ایجاد ۴۰ غرفه صنایع‌دستی

یکی از بخش‌های مهم طرح بهره‌برداری از کاروانسرای حسن‌آباد، اختصاص فضا به صنایع‌دستی و فعالیت‌های فرهنگی است. بر اساس برنامه پیش‌بینی‌شده، حدود ۴۰ غرفه صنایع‌دستی در این مجموعه فعال خواهد شد؛ ظرفیتی که می‌تواند زمینه حضور صنعتگران محلی و عرضه محصولات تولیدکنندگان منطقه را فراهم کند.

همچنین بهره‌برداری از مجموعه برای ایجاد فرصت‌های شغلی برای نیروهای محلی پیش‌بینی شده است.

احیای آب‌انبار و راه‌اندازی «کافه کنارگرد»

کاروانسرای حسن‌آباد در گذشته دارای حمام و آب‌انبار نیز بوده که این بناها در طول سال‌های گذشته از بین رفته‌اند. با این حال، بخشی از شواهد و آثار مربوط به آنها در مجاورت کاروانسرا باقی مانده است.

آب‌انبار مجموعه نیز در مراحل اولیه پروژه مرمت و با عنوان «کافه کنارگرد» وارد چرخه بهره‌برداری شده است. این بخش پیش از افتتاح رسمی کاروانسرا، فعالیت اولیه خود را آغاز کرده بود و برای آن پروانه بهره‌برداری موقت صادر شده است.

فاز دوم؛ احیای بخش اقامتی و کاروانسرای دوم

واگذاری مجموعه با برنامه زمان‌بندی ۲۴ ماهه برای اجرای عملیات مرمت انجام شده است. بر اساس مفاد قرارداد، کاروانسرای دوم نیز باید در ادامه فرآیند احیا وارد مرحله بهره‌برداری شود و بخش اقامتی پیش‌بینی‌شده در طرح در فاز دوم فعالیت مجموعه شکل خواهد گرفت.

با بهره‌برداری از فاز نخست، کاروانسرای تاریخی حسن‌آباد کنارگرد فشافویه پس از سال‌ها بار دیگر به یک فضای فعال فرهنگی و گردشگری تبدیل شده می‌شود؛ فضایی که قرار است در ادامه با تکمیل فازهای بعدی، کاربری‌های اقامتی و گردشگری آن نیز توسعه یابد.