۲۲۱ رقم غلات در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر معرفی شده است
تهران- ایانا- رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با اشاره به معرفی ۲۲۱ رقم غلات از سوی این مؤسسه گفت: «حدود ۹۵ درصد سطح زیر کشت گندم و ۸۵ درصد سطح زیر کشت جو کشور به ارقام معرفیشده توسط مؤسسه و بخش تحقیقات غلات اختصاص دارد.»
به گزارش ایانا، محمد زمانیان در گردهمایی سالیانه برنامهریزی تحقیقات و تولید بذور غلات آبی کشور، با اشاره به نقش بخش تحقیقات غلات در تأمین امنیت غذایی اظهار کرد: «تاکنون ۲۲۱ رقم غلات در بخش تحقیقات غلات معرفی شده که حدود نیمی از کل ارقام معرفیشده توسط مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر را شامل میشود.»
او افزود: «از میان ۱۵۰ رقم گندم معرفیشده، ۶۹ رقم در عرصه در حال کشت است. همچنین از ۵۲ رقم جو، ۳۳ رقم و از ۱۹ رقم دوروم، ۶ رقم در عرصه وجود دارد.»
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با اشاره به اقدامات مؤثر بخش تحقیقات غلات موسسه در زمینه معرفی ارقام متحمل به خشکی و شوری، گفت: «بر اساس برآوردهای انجامشده، کشت ارقام مقاوم به خشکی و شوری میتواند ظرفیت صرفهجویی حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون مترمکعب آب را ایجاد کند و کشت ارقام جو معرفیشده نیز میتواند حدود ۲۸ میلیون مترمکعب کاهش مصرف آب به همراه داشته باشد.»
او تولید بذر پایههای پرورشی گندم و جو را یکی دیگر از دستاوردهای بخش تحقیقات غلات دانست و گفت: «میزان بذر پرورشی تولیدشده در ستاد و مراکز تحقیقاتی، حدود سه تا چهار برابر میزان مورد نیاز برای تولید بذر گواهیشده کشور است و این موضوع ظرفیت مهمی برای تأمین بذر اولیه در کشور ایجاد کرده است.»
سهم غلات در انتقال فناوری به بخش خصوصی
زمانیان با اشاره به انتقال فناوری و واگذاری ارقام به بخش خصوصی اظهار کرد: «تاکنون ۱۸۲ فقره قرارداد انتقال فناوری و واگذاری فناوری از سوی مؤسسه با بخش خصوصی در ۲۵ استان و با ۹۰ شرکت منعقد شده است که بیش از ۷۰ فقره، معادل حدود ۴۰ درصد این قراردادها، مربوط به بخش غلات است.»
او افزود: «میزان درآمد حاصل از حق بهرهبرداری از فناوریهای مؤسسه نیز نسبت به سال ۱۳۹۳ حدود ۵۰ برابر شده که بخش قابل توجهی از این افزایش به حوزه غلات مربوط است؛ چراکه فرآیند حق بهرهبرداری از ارقام گندم از سالهای قبل آغاز شده، اما مؤسسه عملاً از حدود سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ از این محل منتفع شده است.»
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ادامه داد: «از سطح زیر کشت بیش از دو میلیون هکتاری گندم، حدود ۹۵ درصد به ارقام مؤسسه و بخش تحقیقات غلات اختصاص دارد. در جو نیز از حدود ۷۰۰ هزار هکتار سطح زیر کشت، حدود ۸۵ درصد مربوط به ارقام معرفیشده توسط مؤسسه است.»
تعیین کیفیت گندمهای تولیدی در سراسر کشور
زمانیان یکی دیگر از اقدامات مهم بخش تحقیقات غلات را تعیین کیفیت گندمهای تولیدی عنوان کرد و گفت: «این بخش در سالهای گذشته و اخیر توانسته است گندم تولیدی استانهای مختلف کشور را از نظر کیفیت پروتئین بررسی و طبقهبندی کند.»
او افزود: «امسال نیز تعیین کلاسهای تجاری گندم در ایران بر مبنای صفات مرتبط با کیفیت صنایع غذایی آغاز شده و برای این منظور دادهها از ۳۱ استان جمعآوری شده و در حال بررسی است.»
تحقیقات غلات باید از عملکردمحوری به سمت تابآوری حرکت کند
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با اشاره به چالشهای پیشروی تولید غلات اظهار کرد: «تغییر اقلیم، کاهش منابع آب، افزایش تنشهای زیستی و غیرزیستی، محدودیت نهادهها و تحولات سریع فناوری، شرایط جدیدی را پیش روی بخش کشاورزی قرار داده است.»
زمانیان تأکید کرد: «با توجه به این شرایط، برنامههای تحقیقاتی باید از تحقیقات عملکردمحور به سمت تحقیقات تابآوری و آیندهنگر حرکت کند.»
او استفاده از فناوریهای جدید اصلاح نباتات را یکی از مسیرهای پاسخ به این چالشها دانست و گفت: «استفاده از روش «اسپیدبردینگ» در بخش تحقیقات غلات در حال انجام است و سالانه بیش از ۲ هزار لاین گندم، گندم دوروم و جو با استفاده از این روش تولید و در اختیار برنامههای اصلاحی ستاد و مراکز تحقیقاتی قرار میگیرد.»
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر افزود: «ارقام جدیدی که از این مسیر در حال بررسی هستند، طی دو تا سه سال آینده وارد شبکه خواهند شد.»
شناسایی ژنهای مقاومت به زنگ زرد با نشانگرهای مولکولی
زمانیان با اشاره به استفاده از نشانگرهای مولکولی در برنامههای اصلاحی گفت: «طرحی با همکاری پژوهشگاه بیوتکنولوژی اجرا شده و در آن، مقاومت به زنگ زرد با تلفیق اصلاح کلاسیک و گزینش مبتنی بر نشانگرهای مولکولی دنبال شده که در این طرح، دو ژن مقاومت به زنگ زرد شناسایی شده است.
او همچنین با اشاره به فعالیت بخش پاتولوژی گفت: «با وجود ظهور سالانه نژادهای جدید زنگ، پایش بهموقع بیماریها موجب شده است ارقام معرفیشده خسارت کمتری متحمل شوند و گزارشهای مربوط به خسارت در آنها محدود باشد.»
پیشنهاد تشکیل سامانه ملی دادهمحور تحقیقات
زمانیان در ادامه دو پیشنهاد برای تقویت تحقیقات غلات مطرح کرد و گفت: «نخستین پیشنهاد، تشکیل سامانه ملی دادهمحور تحقیقات با استفاده از هوش مصنوعی است.»
او توضیح داد: «امروز دادههای زیادی درباره عملکرد، صفات زراعی، خاکشناسی، اقلیم، بیماریها و سایر مؤلفههای مرتبط در مؤسسه و مراکز مختلف وجود دارد که با ساماندهی آنها در یک سامانه ملی و استفاده از هوش مصنوعی میتوان در آینده، برای هر منطقه بهترین رقم، تاریخ کاشت و مدیریت زراعی را پیشنهاد کرد.»
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر دومین پیشنهاد را ایجاد یا تقویت تحقیقات شبکهای عنوان کرد و گفت: «هیچ مؤسسهای بهتنهایی نمیتواند پاسخگوی واکنش گیاهان زراعی به شرایط پیچیده اقلیمی آینده باشد و لازم است مؤسسات و مراکز مختلف در کنار یکدیگر قرار گیرند و از ظرفیت دانش و تجربه آنها استفاده شود.»
زمانیان با اشاره به حضور نمایندگان مؤسسات تحقیقاتی مختلف در گردهمایی امسال اظهار کرد: «دعوت از مؤسسات تحقیقاتی مرتبط با تحقیقات گیاهان زراعی نیز در راستای تقویت همین رویکرد شبکهای انجام شده است.»
هدف نهایی، امنیت غذایی پایدار است
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به اهداف تولید گفت: «اگر رقم تولیدشده امروز نتواند در آینده پاسخگوی مشکلات و چالشهای پیشرو باشد، کشور هزینه زیادی پرداخت خواهد کرد.»
زمانیان افزود: «شعار این گردهمایی میتواند «از افزایش عملکرد تا ایجاد نظام تولید» باشد، اما هدف نهایی تحقیقات غلات صرفاً افزایش تولید نیست؛ بلکه تأمین پایدار امنیت غذایی در شرایط نامطمئن آینده است.»
دیدگاه تان را بنویسید