رئیس پژوهشکده پسته تشریح کرد:
از کنترل آفلاتوکسین تا آزمایشگاه مرجع؛ برنامه پژوهشکده برای ارتقای کیفیت و بهرهوری پسته
تهران- ایانا- رئیس پژوهشکده پسته گفت: «ارتقای کیفیت و سلامت پسته، کاهش خسارت آفات و بیماریها، مدیریت آفلاتوکسین، توسعه خدمات آزمایشگاهی، بهبود مدیریت آب و تغذیه، آموزش و انتقال یافتههای تحقیقاتی و تقویت همکاری با بخشهای اجرایی، تشکلهای کشاورزی و بخش خصوصی، از مهمترین برنامههای کاربردی پژوهشکده پسته در سالهای آینده است.»
رضا صداقت در گفتوگو با خبرنگار ایانا، با اشاره به گستره فعالیتهای پژوهشکده پسته اظهار داشت: «این پژوهشکده با وجود استقرار در رفسنجان، رسالت ملی دارد و طی سالهای گذشته بیش از ۵۰۰ فعالیت تحقیقاتی مکتوب در حوزههای مختلف پسته از جمله اصلاح ارقام، مدیریت باغ، آب، خاک، تغذیه، آفات، بیماریها، اقتصاد و بازار انجام داده است.»
او افزود: «نتایج این تحقیقات در قالب گزارشهای نهایی مکتوب شده و پژوهشکده تلاش دارد در سالهای آینده، تمرکز بیشتری بر تحقیقات کاربردی، تقاضامحور و فناورانه و همچنین انتقال یافتههای علمی به باغداران داشته باشد.»
کاهش مصرف سموم با توسعه راهکارهای غیرشیمیایی
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به کاهش مصرف سموم بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم این پژوهشکده در سالهای اخیر، خاطرنشان کرد: «مصرف بالای سم علاوه بر ایجاد باقیمانده سموم در محصول و ایجاد مشکلات صادراتی، میتواند آلودگی محیط زیست را نیز افزایش دهد.»
صداقت افزود: «پژوهشکده پسته طی سالهای گذشته به دنبال جایگزینهای غیرشیمیایی بوده و انواع گوگردهای پالایشگاهی، معدنی و مایع را در قالب طرحهای تحقیقاتی بررسی کرده است که نتایج رضایتبخشی داشته و در بسیاری از باغها جایگزین سم شدهاند.»
او ادامه داد: «تحقیقات برای استفاده از شویندهها و صابونهای سمپاشی نیز بهعنوان جایگزین سموم شیمیایی انجام شده و با گذشت زمان، مصرف سم در باغهای پسته کاهش یافته و استفاده از مواد غیرسمی یا کمخطر افزایش پیدا کرده است.»
گموز کنترل شده، نماتود همچنان نیازمند تحقیق
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به سه چالش مهم در حوزه بیماریها و آلودگیهای پسته اظهار داشت: «گموز، نماتود و آفلاتوکسین از جمله مسائل مهمی هستند که پژوهشکده در سالهای گذشته روی آنها مطالعه کرده است.»
او گفت: «تحقیقات پژوهشکده در زمینه گموز پسته به تولید و فرمولاسیون قارچکش «الیت» منجر شده که اکنون در سطح وسیع توسط کشاورزان استفاده میشود و مشکل این بیماری تا حد زیادی برطرف شده است.»
صداقت افزود: «در مورد نماتود، همچنان نیاز به تحقیقات بیشتر وجود دارد، زیرا بخشهایی از این موضوع ناشناخته است و انجام تحقیقات تکمیلی در این زمینه از اولویتهای پژوهشکده خواهد بود.»
آفلاتوکسین؛ از مدیریت باغ تا مرحله پس از برداشت
رئیس پژوهشکده پسته درباره عوامل مؤثر بر آلودگی آفلاتوکسین گفت: «مرحله باغ بیشتر نقش زمینهساز دارد و ترکخوردگی میوه، رطوبت بالای باغ، تراکم نامناسب، مدیریت نامناسب هرس، تنشهای اقلیمی و خشکی، مدیریت نامناسب تغذیه و تأخیر در برداشت از جمله عواملی هستند که میتوانند زمینه آلودگی را فراهم کنند.»
او ادامه داد: «مرحله پس از برداشت، بهویژه زمانی که زمینه آلودگی در باغ وجود داشته باشد، معمولاً نقش پررنگتری در تشدید آلودگی دارد؛ تأخیر در پوستگیری، خشککردن نامناسب، رطوبت بالا و انبارداری غیراستاندارد از عوامل مؤثر در این مرحله هستند.»
صداقت با اشاره به اقدامات انجامشده در زمینه کنترل آفلاتوکسین اظهار داشت: «تحقیقات کاربردی و اقدامات مؤثری برای کاهش آلودگی در مرحله باغ انجام شده و راهکارهای کاهش آلودگی مشخص شده است، اما بخشی از آلودگی ممکن است پس از برداشت و در مراحل حمل، نگهداری و صادرات ایجاد یا تشدید شود.»
او افزود: «ورود گستردهتر پژوهشکده به مراحل پس از برداشت نیازمند تأمین بودجه، امکانات و نیروی انسانی است.»
آزمایشگاه مرجع؛ پشتوانه کیفیت و صادرات
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به برنامه توسعه خدمات آزمایشگاهی گفت: «آزمایشگاههای مرجع میتوانند در سنجش آفلاتوکسین، باقیمانده سموم و فلزات سنگین در محصول و همچنین ارزیابی کیفیت نهادههای کشاورزی، بهویژه کودها، سموم و روغن ولک، نقش مهمی ایفا کنند.»
صداقت افزود: «وجود آزمایشگاههای مرجع معتبر در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی مرتبط با پسته میتواند ریسک برگشت محمولههای صادراتی را کاهش، اعتماد خریداران خارجی را افزایش و هزینه آزمونهای پراکنده و غیرهمسان را کاهش دهد.»
او گفت: «پژوهشکده پسته امکانات و تجهیزات مناسبی دارد و میتواند یکی از آزمایشگاههای مرجع برای کمک به تولید و صادرات پسته باشد و تلاش خواهد شد با همکاری مسئولان استانی و کشوری، زمینه ارائه خدمات بیشتر پژوهشکده به صنعت پسته فراهم شود.»
مدیریت آب و تغذیه؛ از تحقیق تا توصیه فنی
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به تحقیقات انجامشده در حوزه آبیاری باغهای پسته اظهار داشت: «مطالعات جامعی درباره سیستمهای آبیاری سنتی و نوین پسته انجام شده و اطلاعات دقیقی درباره میزان مصرف آب، بهرهوری آب، عملکرد در هکتار و مقایسه روشهای مختلف آبیاری به دست آمده است.»
صداقت افزود: «نتایج تحقیقات نشان داده است که اصلاح روشهای سنتی آبیاری غرقابی، از جمله کاهش عرض نوار، آبیاری یکدرمیان و کمآبیاری مدیریتشده، میتواند شرایط مدیریت آب را بهبود دهد و روشهای نوین مانند انواع آبیاری قطرهای و زیرزمینی نیز موجب بهبود شاخصهای مطلوب مدیریت آب شدهاند.»
او همچنین از بهروزرسانی نیازهای غذایی درختان پسته خبر داد و گفت: «جدول نیاز غذایی پسته آماده شده و در آن نوع عناصر مورد نیاز، روش تأمین، زمان مصرف و دوز مناسب آنها مشخص شده است.»
اقتصاد پسته در کنار تحقیقات فنی
صداقت با اشاره به فعالیتهای واحد اقتصاد پژوهشکده پسته اظهار داشت: «در اغلب طرحهای تحقیقاتی انجامشده، جنبه اقتصادی موضوع نیز بررسی شده تا توصیههای ارائهشده از نظر اقتصادی برای باغداران توجیهپذیر باشد.»
رئیس پژوهشکده پسته افزود: «در زمینه مدیریت فنی و اقتصادی نهادههای کشاورزی و همچنین بازار داخلی و صادراتی پسته نیز تحقیقات خوبی انجام شده است و این مطالعات میتواند در تصمیمگیری اقتصادی باغداران و سیاستگذاری صنعت پسته مورد استفاده قرار گیرد.»
آموزش؛ حلقه اتصال پژوهش و باغدار
صداقت درباره آموزشهای مشترک با سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO) گفت: «آموزشهای هدفمند و مستمر، در صورت برخورداری از پوشش حداکثری جامعه هدف، میتواند توجه باغداران را به بهداشت باغ، زمان و روش برداشت، کاهش آلودگی آفلاتوکسین، استانداردهای کیفیت و سلامت محصول و همچنین مدیریت آب، تغذیه، باغبانی و پس از برداشت افزایش دهد.»
او افزود: «این موضوعات در برنامههای آموزشی و ترویجی پژوهشکده گنجانده شده و در حال اجراست و شواهد و پایشهای انجامشده نیز از کارایی مطلوب آموزش و ترویج پسته در ارتقای کیفیت و بهرهوری تولید و کمک به باغداران در برنامهریزی و مدیریت بهینه باغ و پس از برداشت حکایت دارد.»
انتقال یافتهها با باغ الگویی و روز مزرعه
رئیس پژوهشکده پسته درباره سازوکار انتقال یافتههای تحقیقاتی به عرصه تولید گفت: «معرفی باغهای الگویی، برگزاری برنامههای روز مزرعه، تورهای آموزشی و ترویجی، بازدیدهای میدانی، آموزشهای مهارتمحور، همکاری مروجان و کارشناسان محلی بهعنوان رابط پژوهشکده و باغداران، آموزشهای هدفمند متناسب با هر منطقه و پیگیری و ارزیابی پس از آموزش از جمله سازوکارهای آزمونشده و موفق هستند.»
صداقت ادامه داد: «همکاری با تشکلها و بهرهبرداران پیشرو برای انتقال تجربه از باغدار به باغدار نیز در این مسیر اهمیت دارد.»
او تأکید کرد: «با توجه به محدودیت بودجه و منابع انسانی در بخش دولتی، پژوهشکده بهتنهایی نمیتواند اجراکننده چنین برنامههایی باشد و همکاری بخشهای اجرایی کشاورزی، تشکلها و باغداران پیشرو ضروری است که خوشبختانه در حال تقویت است.»
پیشآگاهی آفات و بیماریها در دستور کار
رئیس پژوهشکده پسته گفت: «توسعه نظام پیشآگاهی برای مدیریت مبارزه با آفات و بیماریها و همچنین پیشآگاهی برای مدیریت بهینه فنی باغ، بهویژه متناسب با تغییرات اقلیمی و محدودیتهای کمی و کیفی آب و خاک، از برنامههای آینده پژوهشکده است.»
او افزود: «هدف این برنامهها کمک به باغداران برای ارتقای بهرهوری تولید، کاهش هزینهها و تصمیمگیری دقیقتر درباره مدیریت باغ است.»
توسعه خدمات فنی و تربیت کارشناس پسته
صداقت اظهار داشت: «پژوهشکده در سالهای آینده تهیه و ارائه دستورالعملهای فنی، اطلاعیههای ترویجی، نشریات فنی و ترویجی و گزارشهای علمی، فنی و تحلیلی را دنبال خواهد کرد و برگزاری کارگاهها، رویدادهای علمی، برنامههای مهارتمحور مانند روز مزرعه و تورهای علمی و ترویجی نیز ادامه خواهد داشت.»
او افزود: «تربیت کارشناسان ماهر پسته در مناطق پستهکاری کشور نیز از اقداماتی است که میتواند به تقویت حلقه ارتباط میان پژوهش، کارشناسان محلی و باغداران کمک کند.»
افزایش همکاری برای حل مسائل صنعت پسته
رئیس پژوهشکده پسته تأکید کرد: «افزایش همکاری و همافزایی با سازمانهای جهاد کشاورزی استانهای پستهخیز، تشکلهای کشاورزی و بخش خصوصی علاقهمند به امور تحقیقاتی، آموزشی و ترویجی، برای تسریع در حل مشکلات و موانع موجود تولید پسته ضروری است.»
صداقت گفت: «این همکاریها باید با هدف ارتقای سطح دانش و فناوری، بهبود بهرهوری تولید، کاهش هزینهها و در نهایت افزایش سهم و نقش ایران در بازار جهانی پسته دنبال شود.»
دیدگاه تان را بنویسید