لبنیات ایران در میانه دوراهیِ «صادرات فله» و «ارزش افزوده»

بر اساس آمار ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ انجمن صنایع لبنی، ترکیب صادراتی این صنعت نسبت به گذشته تغییر کرده و شیرخشک صنعتی به مهم‌ترین محصول ارزآور تبدیل شده است. صادرات این محصول با ثبت ۱۴۶.۴ میلیون کیلوگرم، ۳۰۰.۳ میلیون دلار ارزآوری داشته که نزدیک به ۳۱ درصد از مجموع درآمد ارزی ۹۶۰ میلیون دلاری صنعت لبنیات را تشکیل می‌دهد.

داده‌های صادراتی همچنین نشان می‌دهد سهم محصولات با ماندگاری بیشتر، از جمله محصولات پودری و صنعتی، در سبد صادراتی افزایش یافته و در مقابل، لبنیات تازه و سنتی سهم کمتری در ارزآوری دارند.

آمارها همچنین تفاوت قابل توجهی میان وزن و ارزش صادرات برخی محصولات نشان می‌دهد. «دوغ و کفیر» با صادرات ۱۱۶.۴ میلیون کیلوگرم، ۵۰.۵ میلیون دلار ارزآوری داشته‌اند، در حالی که صادرات «کره» با وجود حجم کمتر و ثبت ۳۶.۵ میلیون کیلوگرم، به درآمد ۲۷۹.۹ میلیون دلاری منجر شده است؛ رقمی که نشان‌دهنده ارزش صادراتی بالاتر این محصول در بازارهای هدف است.

در سایر اقلام صادراتی، «پنیر» با ۱۳۷.۲ میلیون دلار ارزآوری یکی از محصولات اصلی صادرات لبنیات ایران بوده است. همچنین «خامه و شیر» با ثبت ۱۱۳.۱ میلیون دلار، جایگاه قابل توجهی در سبد صادراتی این صنعت دارند.

در مقابل، صادرات «شیر خشک اطفال» در این دوره به ۵۷.۸ تن رسیده که در مقایسه با سایر اقلام صادراتی، سهم محدودی را به خود اختصاص داده است.

بر اساس این آمار، صنعت لبنیات ایران در ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۴، با ثبت ۹۶۰ میلیون دلار درآمد ارزی، یکی از بخش‌های مهم زنجیره تأمین کشاورزی بوده است. در عین حال، ترکیب صادراتی نشان می‌دهد بخش عمده ارزآوری همچنان از برخی محصولات پایه و صنعتی حاصل شده و سهم محصولات نهایی با ارزش افزوده بالاتر محدودتر است.

داده‌های صادراتی همچنین بیانگر آن است که محصولات پودری، به‌ویژه شیرخشک صنعتی، بیشترین سهم را در بازارهای صادراتی داشته‌اند، در حالی که سایر محصولات نهایی و برندسازی‌شده سهم کمتری از صادرات را به خود اختصاص داده‌اند.

آمار دقیق میزان صادرات در جدول زیر به صورت دقیق قابل مشاهده است