عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور بیان کرد:
تنشهای اقلیمی، تغذیهای و سموم کشاورزی سهضلعی اصلی کاهش بهرهوری زنبورداری ایران
به گفته پژوهشگر مروج ارشد زنبورعسل در موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، مهمترین عامل کاهش بهرهوری کلنیهای زنبورعسل در ایران یک عامل واحد نیست، بلکه برآیند همافزای تنشهای اقلیمی، تغذیهای و شیمیایی است که بهترتیب حدود ۴۰، ۳۵ و ۲۵ درصد در افت عملکرد زنبورستانها نقش دارند.
تهران- ایانا- پژوهشگر مروج ارشد زنبورعسل در مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، همزمان با روز جهانی زنبورعسل (۲۰ می)، با اشاره به وضعیت فعلی زنبورداری ایران گفت: «مهمترین عامل کاهش بهرهوری کلنیهای زنبورعسل یک عامل واحد نیست، بلکه حاصل همافزایی چند تنش است.»
ناصر تاجآبادی در گفتوگو با ایانا با استناد به مشاهدات میدانی و تجربه زنبورداران، افزود: «در میان عوامل اثرگذار، تغییرات اقلیمی و خشکسالی حدود ۴۰ درصد، فقر تغذیهای و کاهش منابع گرده و شهد حدود ۳۵ درصد و سموم کشاورزی و آلودگیهای شیمیایی حدود ۲۵ درصد در کاهش بهرهوری کلنیها نقش دارند.»
این پژوهشگر توضیح داد: «تغییرات اقلیمی بهعنوان پایه بحران با کاهش بارش، افزایش گرما، جابهجایی فصل گلدهی و خشک شدن مراتع، موجب کاهش دوره و میزان شهددهی و افت کیفیت گرده شده است؛ موضوعی که در نهایت به تضعیف سیستم ایمنی کلنیها و افزایش حساسیت آنها به بیماریها و سموم منجر میشود.
تاجآبادی با اشاره به افزایش «مرگ خاموش کلنیها» در سالهای اخیر اظهار داشت: «گزارشهای زنبورداران از استانهای مختلف نشان میدهد تلفات غیرعادی در زمستان، کاهش ناگهانی جمعیت زنبورهای کارگر، ضعف شدید کلنیها در بهار و رها شدن قابها در حال افزایش است.»
او با بیان اینکه در ایران نقش خشکسالی، سوءتغذیه و سموم کشاورزی احتمالاً پررنگتر از یک پاتوژن مشخص است، افزود: «در بسیاری از موارد، کلنیها پیش از نابودی کامل وارد فاز ضعف مزمن میشوند؛ بهگونهای که با وجود زنده بودن ملکه، جمعیت و راندمان کلنی بهشدت کاهش مییابد.»
تاجآبادی همچنین گفت: «در نواحی دارای کشت دیم و مناطق کوهستانی که دستخوش شخم و تغییر کاربری شدهاند، منابع شهد و گرده بهطور جدی کاهش یافته و به سمت کشتهای کمگل یا وابسته به سموم سنگین و خطرناک برای زنبورعسل حرکت کردهایم.»
او ادامه داد: «این وضعیت باعث کاهش تخمریزی ملکه، کاهش طول عمر زنبور کارگر، افت ذخایر پروتئینی بدن زنبور و افزایش حساسیت به بیماریهایی مانند نوزما و واروآ و سایر آفات شده و در نهایت افت تولید و کیفیت عسل را بهدنبال دارد.»
تاجآبادی با تأکید بر اهمیت تنوع گرده در تغذیه زنبورعسل گفت: «کمبود تنوع گرده تنها به معنای گرسنگی انرژی نیست، بلکه موجب کمبود اسیدهای آمینه، ویتامینها و مواد معدنی شده و بهطور مستقیم سیستم ایمنی و توان پرورش نوزاد را تضعیف میکند.»
او با اشاره به نتایج کاربردی تحقیقات اخیر اظهار داشت: «کلنیهایی که تغذیه پروتئینی هدفمند، مکملهای آنتیاکسیدانی، مدیریت تنش گرمایی و تقویت میکروبیوم روده را دریافت میکنند، در برابر گرما، سموم و بیماریها پایداری بیشتری نشان میدهند.»
او با توصیه به زنبورداران که تغذیه را صرفاً شربتدادن ندانند و علاوه بر انرژیزا بودن به جیره عملکردی نیز توجه کنند، افزود: «همچنین استفاده از مکملهای پروتئینی استاندارد، پروبیوتیکها و مدیریت استرس گرمایی میتواند به کاهش تلفات و پایداری جمعیت کلنی کمک کند.»
این پژوهشگر با تأکید بر اینکه احیای منابع شهد و گرده، توسعه کشت گیاهان شهدزا و گردهزا و همچنین احیای مراتع زنبورداری، میتواند نقش مهمی در نجات زنبورداری کشور داشته باشد، گفت: استفاده از سموم کمخطر، محدود کردن سمپاشی در زمان گلدهی، تغذیه تکمیلی، استفاده از مکملها و پروبیوتیکها و مبارزه اصولی با آفات و بیماریها نیز از دیگر عوامل موثر در این زمینه است.
تاجآبادی افزود: «تا زمانی که منابع غذایی زنبور تضعیف شود، هیچ دارو، نژاد یا مکملی بهتنهایی قادر به نجات صنعت زنبورداری نخواهد بود.»
دیدگاه تان را بنویسید