اصلاح مولکولی؛ راهبرد نوین برای افزایش دقت و سرعت در به‌نژادی محصولات باغی

نهران- ایانا- عضو هیأت علمی و رئیس مرکز رشد مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی با تشریح مفهوم «اصلاح مولکولی» در باغبانی، این رویکرد را ابزاری نوین برای شناسایی سریع صفات گیاهان و بهبود دقیق ویژگی‌های آن‌ها عنوان کرد و بر اهمیت آن در شرایط محدودیت منابع و تغییرات اقلیمی تأکید کرد.

نوشین کاظمی در گفت‌و‌گو با ایانا با بیان این‌که اصلاح مولکولی به معنای استفاده از ابزارهای زیستی و مهندسی ژنتیک برای ویرایش ژن‌ها با هدف بهبود صفات گیاهان است، افزود: «این روش، این امکان را فراهم می‌کند که به‌جای انتظار چندساله برای رشد نهال و رسیدن به مرحله باردهی، بتوان در مراحل اولیه، اطلاعات ژنتیکی و ویژگی‌های گیاه را شناسایی و درباره ارزش آن تصمیم‌گیری کرد.»

او ادامه داد: «در اصلاح مولکولی، شناسایی زودهنگام گیاهانی که دارای بهترین صفات هستند، جایگزین فرآیندهای زمان‌بر سنتی می‌شود و این موضوع باعث افزایش دقت در انتخاب و تسریع روند به‌نژادی خواهد شد.»

رئیس مرکز رشد مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی به افزایش مقاومت به آفات و بیماری‌ها و در نتیجه کاهش نیاز به سموم، بهبود کیفیت محصولات از نظر ارزش غذایی، طعم، بافت، رنگ و عمر نگهداری و نیز افزایش تحمل به تنش‌های محیطی مانند خشکی، شوری، گرما و سرما، به عنوان اهداف این روش اشاره کرد.

کاظمی افزود: «تسریع فرآیند اصلاح، ایجاد صفات جدید مانند گلدهی در زمان‌های خاص و تولید میوه با ویژگی‌های مورد نظر، و همچنین شناسایی ژن‌های مؤثر در تولید متابولیت‌ها از دیگر اهداف اصلاح مولکولی است.»

او با تأکید بر این‌که با توجه به محدودیت منابع آبی، تغییرات اقلیمی و محدودیت‌های اقتصادی در تولید، فرصت تصمیم‌گیری در مسیرهای اصلاح باغبانی محدودتر از گذشته شده، تصریح کرد: «اصلاح مولکولی به‌عنوان روشی سریع، دقیق و کم‌هزینه، از اهمیت حیاتی برخوردار است.»