عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی:
زنبور عسل نیشزن ایرانی با «آرام 97» رام شد
به گفته عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، پس از ۲۶ سال کار مداوم سویه اصلاح نژاد شده زنبور عسل ایرانی با نام آرام ۹۷، به عنوان نخستین نژاد اصلاح شده دام ایرانی به ثبت رسید که این یکی از راههای حفظ ذخایر ژنتیکی است.
تهران- ایانا- عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور با اشاره به معرفی «سویه آرام ۹۷» بهعنوان نخستین سویه اصلاحشده زنبور عسل در ایران، گفت: «این سویه حاصل اصلاح نژاد زنبور عسل بومی ایران است و مهمترین ویژگی آن، سازگاری بالا با شرایط اقلیمی کشور و کاهش چشمگیر رفتار تهاجمی است.»
غلامحسین طهماسبی در گفتوگو با ایانا با بیان اینکه یکی از راههای حفظ ذخایر ژنتیکی در دنیا، اصلاح نژاد ذخایر بومی است، افزود: «اصلاح نژاد زنبور عسل ایرانی از سال ۱۳۷۷ آغاز شد و پس از ۲۶ سال کار مداوم، به سویهای رسیدیم که بهعنوان نخستین نژاد اصلاحشده زنبور عسل در ایران و حتی نخستین نژاد اصلاحشده دام در کشور به ثبت رسید.»
او تأکید کرد: «سویه آرام ۹۷ یک جمعیت اصلاحشده از نژاد زنبور عسل ایرانی است و برخلاف نژادهای وارداتی، بهطور طبیعی با شرایط محیطی ایران سازگار شده که یکی از مزیتهای اصلی این سویه بهشمار میرود.»
رئیس بخش تحقیقات زنبور عسل مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور با اشاره به اینکه سویه آرام ۹۷، هم از نظر ظاهری و هم از نظر عملکردی و رفتاری با سایر نژادهای رایج دنیا تفاوت دارد، افزود: «این تفاوتها شامل رنگ، اندازه و ویژگیهای ظاهری، در مقایسه با نژادهای دیگر بهوضوح قابل مشاهده است.»
طهماسبی با بیان اینکه نژادهای اصلاحشده دنیا مانند کارنیکا و هیبریدهای رایج، از نظر میزان تولید عسل عملکرد بالایی دارند، گفت: «اما زنبور عسل بومی ایران در مطالعات اولیه بهعنوان زنبوری نیشزن، با بچهدهی بالا و تولید کمتر شناخته میشد، در حالی که از نظر زمستانگذرانی شرایط مطلوبی داشت.»
او ادامه داد: «ما روی همین ویژگیهای زنبور عسل ایرانی کار کردیم و به سویه آرام ۹۷ رسیدیم، این سویه همچنان توان زمستانگذرانی زنبور بومی را حفظ کرده، بچهدهی آن متعادلتر شده و میزان تولید عسل نیز بهبود یافته است و مهمترین ویژگی آن آرامش بسیار بالاست.»
طهماسبی با بیان اینکه صفت آرامش در ۱۸ نسل متوالی مورد اصلاح قرار گرفته است، تصریح کرد: «میانگین نیشزنی در سه نسل ابتدایی این برنامه اصلاحی، حدود ۱۳.۹۶ نیش بود، اما در سه نسل پایانی این عدد به ۶۳ صدم رسید؛ یعنی کمتر از یک نیش، که نشاندهنده آرامش بسیار بالای این سویه است.»
او افزود: «به همین دلیل، این سویه با عنوان «آرام» شناخته میشود و ویژگی تهاجمی نامطلوب زنبور عسل ایرانی در آن تا حد زیادی برطرف شده است.»
طهماسبی با اشاره به نقش سویه آرام ۹۷ در افزایش تابآوری زنبورها گفت: «همانطور که در سایر گونههای گیاهی و دامی دنیا از ذخایر بومی برای مقابله با گرمایش زمین، خشکسالی و تغییر اقلیم استفاده شده، در زنبور عسل نیز باید به ذخایر بومی تکیه کنیم؛ زنبور عسل ایرانی بهدلیل سازگاری بالا با محیط، در برابر استرسهای اقلیمی و محیطی نسبت به نژادهای وارداتی مقاومتر است.»
عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور درباره برنامه توسعه این سویه در کشور، اظهار داشت: «در برنامههای آتی، قصد داریم با شرکتهایی قرارداد ببندیم تا سویه آرام ۹۷ را تکثیر کرده و در اختیار زنبورداران قرار دهند؛ این موضوع در دستور کار مؤسسه قرار دارد.»
طهماسبی با تأکید بر اینکه حفظ ذخایر ژنتیکی یک ضرورت ملی است، گفت: «تجربه از دست رفتن برخی ذخایر مانند گاو گلپایگانی نشان میدهد که بیتوجهی میتواند به انقراض منابع ارزشمند منجر شود.»
او خاطرنشان کرد: «واردات غیرقانونی ملکه زنبور عسل میتواند اثرات نامطلوبی بر ذخایر بومی داشته باشد و لازم است از آن جلوگیری شود، برای حفظ ذخایر ژنتیکی کشور، برنامههای اصلاح نژاد باید بهطور جدی دنبال شود که این برنامهها در مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور آماده شده است.»
دیدگاه تان را بنویسید