در گفتگو با سرپرست شرکت شهرک‌های کشاورزی کشور؛
شرکت شهرک‌های کشاورزی بازوی راهبردی دولت در تأمین امنیت غذایی است
تهران- ایانا- سرپرست شرکت شهرک‌های کشاورزی گفت: در حالی که جمعیت کشور در دهه‌های اخیر رشد چشمگیری داشته، چالش مدیریت منابع محدود آب و انرژی، اولویت اصلی سیاست‌های کشاورزی قرار گرفته است. در این میان، شرکت شهرک‌های کشاورزی کشور با رویکردی فناورانه، به دنبال تحول از کشاورزی سنتی به مدل‌های مدرن و کنترل‌شده برای تضمین امنیت ملی و غذایی است.
امنیت غذایی، یکی از ارکان اصلی امنیت ملی است. در شرایطی که تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع آب و انرژی، چالش‌های بزرگی را پیش روی کشاورزی سنتی قرار داده، نیاز به یک رویکرد نوین و تکنولوژیک بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. شرکت شهرک‌های کشاورزی کشور، با هدف گذار از کشاورزی سنتی به مدل‌های مدرن و کنترل‌شده، نقش کلیدی در این تحول ایفا می‌کند. این شرکت با نگاهی جامع، فرآیند «از مزرعه تا سفره» را مدیریت می‌کند؛ از ایجاد زیرساخت و تأمین تکنولوژی گرفته تا فرآوری، بسته‌بندی و در نهایت بازاریابی و تجارت محصول. شرکت شهرک‌های کشاورزی در واقع در حال ساختن آینده‌ای پایدار برای امنیت غذایی ایران است. در این گفتگو با سرپرست این شرکت، از استراتژی‌های مدیریت منابع، جذب سرمایه و ایجاد زنجیره ارزش «از مزرعه تا سفره» می‌پرسیم.
ایانا: جایگاه شرکت شهرک‌های کشاورزی در ساختار امنیت غذایی کشور کجاست و چه دستاوردی در این مدت کوتاه داشته‌اید؟
سرپرست شرکت شهرک های کشاورزی: وزارت جهاد کشاورزی متولی اصلی امنیت غذایی کشور است و این موضوع مستقیماً با امنیت ملی در ارتباط است. شرکت شهرک‌های کشاورزی، با وجود اینکه کمتر از یک دهه از فعالیت آن می‌گذرد، تنها شرکت توسعه‌ای در بخش کشاورزی کشور است. هدف ما ایجاد زیرساخت‌هایی است که تولید را از حالت سنتی به حالت صنعتی و مدرن سوق دهد. اگر به آمارها نگاه کنید، تولید محصولات کشاورزی از ۲۵ میلیون تن در ابتدای انقلاب به بیش از ۱۳۰ میلیون تن رسیده است؛ این در حالی است که جمعیت ما از ۳۰ به ۹۰ میلیون نفر افزایش یافته. این رشد خیره‌کننده، نتیجه مستقیم استفاده از رویکردهای فنی و تکنولوژیکی است که ما در حال گسترش آن هستیم.
ایانا: صحبت از تکنولوژی شد؛ اما واقعیت این است که ایران با محدودیت‌هایی در منابع آب و خاک مواجه است. آیا این محدودیت‌ها مانع از توسعه هستند یا راهکار دیگری دارید؟
بازدار: ما معتقدیم نباید به این مسائل به چشم «ممنوعیت» نگاه کرد، بلکه باید آن‌ها را «محدودیت» دانست که با برنامه‌ریزی قابل مدیریت هستند. چالش اصلی ما تأمین منابع آب و انرژی است. استراتژی شرکت در توسعه شهرک‌ها، استفاده از روش‌های فناورانه، دانش‌بنیان و سیستم‌های با بهره‌وری بالا است. هدف ما ساده است: کاهش هزینه‌ها و کاهش مصرف منابع از طریق به‌کارگیری تکنولوژی‌های روز. ما با مدیریت هوشمند، سعی می‌کنیم اثر محدودیت‌های اقلیمی را به حداقل برسانیم.
ایانا: در مورد سرمایه‌گذاری چطور؟ همیشه گفته شده بخش‌هایی مثل مسکن جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذار دارند. چگونه توانسته‌اید بخش کشاورزی را برای سرمایه‌گذاران جذاب کنید؟
سرپرست شرکت شهرک های کشاورزی: رقابت با بخش‌هایی مثل مسکن و خدمات واقعیت دارد، اما ما شاهد یک تغییر رویکرد در سرمایه‌گذاران هستیم. اکنون سرمایه‌گذاران جدیدی با منابع مالی و اعتباری قوی به حوزه کشاورزی ورود می‌کنند. نقش ما در اینجا، کاهش ریسک سرمایه‌گذار است. شرکت شهرک‌ها با تأمین زیرساخت‌ها، انجام فرآیند مشارکت و مهم‌تر از همه «اهلیت‌سنجی» (از نظر توان مالی و تجربه)، هزینه‌های تولید را به شدت کاهش می‌دهد. ما بستری فراهم می‌کنیم که سرمایه با کمترین اتلاف و بیشترین بهره‌وری در بخش کشاورزی قرار گیرد.
ایانا: اگر بخواهیم به اعداد و ارقام اجرایی نگاه کنیم، وضعیت فعلی شهرک‌ها در کشور چگونه است؟
بازدار: در حال حاضر ۲۶۱ شهرک در پهنه سرزمینی کشور فعال هستند. ما بیش از ۳۰ هزار هکتار اراضی (دولتی و خصوصی) را در قالب شهرک در اختیار گرفته‌ایم که از این میان، حدود ۱۷ هزار هکتار آن سطح مفید واحدهای تولیدی است. همچنین بیش از ۱۱ هزار هکتار اراضی دارای زیرساخت آماده برای واگذاری هستند. نکته مهم این است که یک رقابت سالم بین استان‌ها برای استفاده از ظرفیت‌های توسعه‌ای ایجاد شده و استانداران و وزیر جهاد کشاورزی، نگاه ویژه‌ای به این روند دارند. همچنین در حوزه دامپروری، با توجه به محدودیت‌های روستایی، در حال پیگیری توسعه شهرک‌های دامپروری در کنار واحدهای مسکونی هستیم.
ایانا: یکی از مشکلات کشاورزان، «خام‌فروشی» و ضایعات محصول است. شرکت چه برنامه‌ای برای ایجاد ارزش افزوده دارد؟
سرپرست شرکت شهرک های کشاورزی: جلوگیری از خام‌فروشی و کاهش ضایعات، اکنون در اساسنامه جدید ما و سیاست‌های وزارتخانه جایگاه ویژه‌ای دارد. ما به دنبال ایجاد «شهرک‌های زنجیره ارزش» هستیم. یعنی در همان محل تولید، امکاناتی مثل سردخانه‌ها، واحدهای فرآوری و بسته‌بندی فراهم شود. ما شهرک‌ها را متناسب با ظرفیت هر استان جانمایی می‌کنیم؛ مثلاً در آذربایجان غربی تمرکز بر سیب است. هدف ما این است که محصول از مزرعه به صورت فرآوری‌شده و با ارزش افزوده بالا به دست مصرف‌کننده برسد.
ایانا: با توجه به پیشرفت‌های جهانی، نقش «کشاورزی دقیق» و فناوری‌های نوین در شهرک‌های شما چقدر پررنگ است؟
بازدار: شهرک‌های ما باید به «قطب علم و فناوری» تبدیل شوند. ما نباید فقط تولیدکننده باشیم، بلکه باید میزبان شرکت‌های دانش‌بنیان باشیم. در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای با معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری در حال انعقاد است تا فناوری‌های روز مثل پهپادها، سنسورهای هوشمند و کشاورزی دقیق را در شهرک‌ها نهادینه کنیم.
ایانا: چالش دسترسی مستقیم به بازار و نقش واسطه‌ها را چگونه حل می‌کنید؟
سرپرست شرکت شهرک‌های کشاورزی: ما متوجه بودیم که تولید بدون بازار، بی‌معناست. به همین دلیل در تشکیلات جدید شرکت، «اداره کل بازار و تجارت» را راه‌اندازی کردیم. این واحد وظیفه بازاریابی، توسعه تجارت و ایجاد تشکل‌های فعال در فضای شهرک‌ها را بر عهده دارد تا کشاورز و تولیدکننده، دسترسی مستقیم به بازار داشته باشند و نقش واسطه‌های غیرضروری کاهش یابد.
دیدگاه تان را بنویسید