رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی در گفتوگو با ایانا تشریح کرد؛
سهم تولید داخل از ماشینآلات کشاورزی به بیش از ۹۸ درصد رسید/۱۹ هزار میلیارد تومان تسهیلات مکانیزاسیون در سه سال
تهران-ایانا- توسعه مکانیزاسیون کشاورزی در سالهای اخیر با اتکا به تسهیلات خط اعتباری مکانیزاسیون دنبال شده است؛ روندی که به گفته رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، طی سه سال گذشته با اختصاص ۱۹ هزار میلیارد تومان تسهیلات، سهم ماشینآلات تولید داخل در مزارع کشور را به بیش از ۹۸ درصد رسانده و ضریب مکانیزاسیون را از ۳ به ۳.۲۹ اسب بخار در هکتار افزایش داده است.
آنچه در ادامه میآید مشروح گفتوگوی خبرنگار ایانا با کریم ذوالفقاری، رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی است که به بررسی و تشریح مکانیزاسیون در بخش کشاورزی میپردازد.
اهداف پرداخت تسهیلات مکانیزاسیون چیست؟
توسعه مکانیزاسیون یکی از الزامات افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی است، مکانیزاسیون با اهدافی همچون کاهش هزینه تمامشده تولید، افزایش تولید در واحد سطح، کاهش نیاز به نیروی کارگری، ارتقای کیفیت محصولات و در نهایت تأمین امنیت غذایی از نظر کمی و کیفی دنبال میشود.
با وجود اینکه کشور در شرایط انقباضی از نظر پرداخت تسهیلات قرار دارد و نظام پولی و اقتصادی تمایل چندانی به تزریق منابع مالی گسترده ندارد، با تأکید وزیر جهاد کشاورزی و همکاری بانک کشاورزی، طی سالهای اخیر عملکرد قابل توجهی در حوزه تأمین مالی مکانیزاسیون رقم خورده است.
در سال ۱۴۰۳ حدود ۵ همت (پنج هزار میلیارد تومان) تسهیلات مصوب شد که بیش از پنج هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان آن جذب شد. در سال ۱۴۰۴ نیز ۶ همت اعتبار مصوب داشتیم که حدود شش هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان آن جذب شد. همچنین در سال ۱۴۰۵ با تأکید وزیر جهاد کشاورزی، ۸ همت اعتبار برای توسعه مکانیزاسیون مصوب و میان استانها توزیع شده است.
تمامی کشاورزان و بهرهبردارانی که قصد خرید انواع ماشینآلات، ادوات و دنبالهبندهای کشاورزی را داشته باشند، میتوانند از این منابع استفاده کنند.
متقاضیان پس از دریافت پیشفاکتور از شرکتهای مورد تأیید مرکز توسعه مکانیزاسیون و مراجعه به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستانها، برای دریافت تسهیلات به بانک کشاورزی معرفی میشوند.
در حال حاضر بیش از هزار و ۶۰۰ شرکت در سامانه مرکز توسعه مکانیزاسیون تعیین صلاحیت شدهاند. مدت بازپرداخت تسهیلات بسته به نوع ماشین بین چهار تا شش سال و سهم آورده متقاضیان نیز بین ۲۰ تا ۴۰ درصد متغیر است.
چند بهرهبردار از تسهیلات مکانیزاسیون استفاده کردهاند؟
در سال ۱۴۰۴ از مجموع حدود شش هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان تسهیلات جذبشده، ۴۰ هزار و ۵۰۰ پرونده برای دریافت تسهیلات مکانیزاسیون تشکیل و از این منابع بهرهمند شد.
این تسهیلات با استقبال قابل توجه کشاورزان مواجه شد و در اکثر استانها جذب صددرصدی اعتبارات محقق شد. در مواردی نیز اعتبارات استانهایی که امکان جذب کامل نداشتند به استانهایی که تقاضای بیشتری داشتند منتقل شد تا منابع بهطور کامل جذب شود.
کدام استانها بیشترین جذب تسهیلات را داشتهاند؟
استانهای بزرگ و قطبهای تولید کشاورزی کشور به دلیل وسعت اراضی و حجم تولید، بهرهمندی بیشتری از این تسهیلات داشتهاند.
طبیعی است استانهایی مانند خوزستان و فارس که سهم بیشتری در تولید کشاورزی کشور دارند، استفاده بیشتری از منابع مکانیزاسیون داشته باشند. تلاش ما این بوده که بر اساس نیاز استانها، اعتبارات مدیریت شود تا هیچ استانی با مشکل مواجه نشود.
سهم تولید داخل در تأمین ماشینآلات کشاورزی چقدر است؟
در گذشته بخش قابل توجهی از ماشینآلات مورد استفاده در کشاورزی وارداتی بود و تعداد تولیدکنندگان داخلی به کمتر از ۵۰ شرکت میرسید، اما امروز نزدیک به هزار شرکت تولیدکننده ماشینآلات کشاورزی در کشور فعالیت میکنند و بیش از ۶۰۰ شرکت از آنها جزو تولیدکنندگان مطرح هستند.
با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، انجمنها، اتحادیهها و تولیدکنندگان، کیفیت ماشینآلات داخلی ارتقا یافته و امروز صادرات ماشینآلات کشاورزی نیز به خارج از کشور انجام میشود.
بیش از ۹۸ درصد ماشینآلاتی که وارد مزارع کشاورزی کشور میشوند، تولید داخل هستند.
تسهیلات مکانیزاسیون چه تأثیری بر تولیدکنندگان داخلی داشته است؟
این تسهیلات دو منفعت همزمان دارد. نخست اینکه امکان خرید ماشینآلات را برای کشاورزان فراهم میکند که هدف اصلی این سیاست است.
در کنار آن، منابع پرداختشده بهصورت غیرمستقیم در اختیار کارخانهها و واحدهای تولیدکننده ماشینآلات و ادوات کشاورزی قرار میگیرد و به نوعی سرمایه در گردش آنها را تأمین میکند.
این موضوع در رشد سالانه واحدهای تولیدی و کارخانههای فعال در حوزه ماشینآلات کشاورزی نقش قابل توجهی داشته است.
ضریب مکانیزاسیون کشور چه تغییری کرده است؟
شاخص ضریب مکانیزاسیون بر اساس میزان انرژی و نیروی محرکه موجود به ازای هر هکتار از اراضی زراعی و باغی کشور و با واحد اسب بخار در هکتار اندازهگیری میشود.
ضریب مکانیزاسیون کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۳ اسب بخار در هکتار بود و در پایان سال ۱۴۰۴ به ۳.۲۹ اسب بخار در هکتار رسیده؛ این بدان معناست که طی این دوره ضریب مکانیزاسیون کشور ۰.۲۹ اسب بخار در هکتار افزایش یافته است.
مکانیزاسیون چه نقشی در افزایش تولید و امنیت غذایی دارد؟
افزایش تولید، ارتقای کیفیت محصولات و بهرهبرداری بهینه از منابع پایه بخش کشاورزی بدون مکانیزاسیون امکانپذیر نیست.
اگر هدف، استفاده صحیح از منابع خدادادی و دستیابی به تولید بیشتر و باکیفیتتر باشد، مکانیزه کردن فرایندهای تولید یک ضرورت است و میتواند تأثیر قابل توجهی بر امنیت غذایی داشته باشد.
در گذشته میزان تولید محصولات کشاورزی کشور حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تن بود، اما امروز این رقم به بیش از ۱۲۰ میلیون تن در سال رسیده است که بخشی از آن حاصل تغییر روشهای تولید و بخش قابل توجهی از آن نتیجه توسعه مکانیزاسیون در بخش کشاورزی است.
آیا اعتبار ۸ هزار میلیارد تومانی امسال پاسخگوی نیاز بخش کشاورزی است؟
ضمن قدردانی از همکاری بانک کشاورزی، در عین حال نسبت به عملکرد سایر بانکها گلایهمند هستیم، زیرا براساس قانون، بانکها باید متناسب با سهم هر بخش در اقتصاد کشور، تسهیلات خود را در اختیار آن بخش قرار دهند.
متأسفانه به جز بانک کشاورزی، همکاری مؤثری از سوی سایر بانکها در حوزه مکانیزاسیون و صنایع تبدیلی و تکمیلی مشاهده نمیشود.
اگر ظرفیت تأمین مالی بانکها در اختیار این بخش قرار گیرد، امکان جذب تا ۲۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات در حوزه مکانیزاسیون وجود دارد.
چه نظارتی برای جلوگیری از انحراف منابع وجود دارد؟
این تسهیلات از محل منابع داخلی بانک کشاورزی و با نرخ سود ۲۳ درصد پرداخت میشود و به دلیل اینکه رانت یا یارانه غیرمتعارفی در آن وجود ندارد، زمینه انحراف منابع محدود است.
معرفی متقاضیان توسط کارشناسان جهاد کشاورزی استانها انجام میشود و تمامی مراحل توسط همکاران حوزه تولیدات گیاهی و مکانیزاسیون رصد میشود.
همچنین پس از تحویل ماشینآلات یا ادوات به کشاورز، تنظیم صورتجلسه تحویل و ثبت شماره سریال دستگاهها توسط کارشناسان انجام میشود و پس از تأیید این مراحل، تسهیلات برای تولیدکننده آزاد میشود؛ فرایندی که احتمال انحراف منابع را به حداقل میرساند.
مهمترین دستاورد ۱۹ هزار میلیارد تومان تسهیلات مکانیزاسیون چیست؟
هدف وزارت جهاد کشاورزی صرفاً توسعه مکانیزاسیون در بخش زراعت یا افزایش تعداد تراکتور و کمباین نیست، بلکه مکانیزه کردن تمامی بخشهای تولیدی زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی مدنظر قرار دارد.
در این مسیر تعامل گستردهای با معاونتهای تخصصی وزارتخانه، بخش باغبانی، تولیدات دامی، شیلات، سازمان دامپزشکی و سایر بخشها وجود دارد تا منابع در مسیر توسعه تولید بهکار گرفته شود.
هدف نهایی از توسعه مکانیزاسیون، دستیابی به تولید بیشتر و ارتقای کیفیت محصولات کشاورزی در تمامی زیربخشهای کشاورزی است.
دیدگاه تان را بنویسید