مدیریت ریسک‌های اقلیمی؛ راهبرد کشاورزی آذربایجان‌شرقی در زمستان پیش‌رو

به گزارش ایانا، صادق نادری صومعه با اشاره به تقویت پدیده اقلیمی ال‌نینو و احتمال تأثیرگذاری آن بر الگوهای بارش و دمای زمستان پیش‌رو اظهار کرد: پدیده ال‌نینو می‌تواند بر شرایط اقلیمی مناطق مختلف جهان تأثیر بگذارد، اما میزان و نحوه اثرگذاری آن بر بارش‌های ایران و به‌ویژه شمال‌غرب کشور قطعی و یکسان نیست؛ ازاین‌رو کشاورزان باید ضمن توجه به اطلاعیه‌های رسمی هواشناسی، برای سناریوهای مختلف جوی آمادگی داشته باشند.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از اراضی زراعی آذربایجان‌شرقی به صورت دیم کشت می‌شود، افزود: زمان‌بندی کشت، میزان رطوبت خاک و نحوه مدیریت آب در این مزارع نقش تعیین‌کننده‌ای در استقرار مناسب بوته‌ها و عملکرد نهایی محصول دارد. کشاورزانی که هنوز کشت گندم و جو را به پایان نرسانده‌اند، در صورت مساعد بودن شرایط رطوبتی و فیزیکی خاک، عملیات کشت را به تأخیر نیندازند.

نادری صومعه ادامه داد: استفاده از بذرهای گواهی‌شده و ارقام سازگار با شرایط اقلیمی مناطق مختلف استان، حفظ بقایای گیاهی در سطح خاک، جلوگیری از فشردگی خاک و پایش وضعیت سبز شدن مزارع از جمله اقداماتی است که می‌تواند پایداری تولید را در شرایط نوسانات اقلیمی افزایش دهد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به اهمیت آمادگی باغداران در برابر تغییرات احتمالی شرایط جوی خاطرنشان کرد: بررسی وضعیت زهکشی باغ‌ها، بازگشایی مسیرهای هدایت آب‌های سطحی، جلوگیری از ماندگاری آب در پای درختان و اتخاذ تمهیدات حفاظتی برای درختان جوان در برابر یخبندان از جمله اقدامات ضروری در این مقطع زمانی است.

وی افزود: باغداران باید عملیات باغبانی، هرس و سایر فعالیت‌های فصلی را با توجه به شرایط آب‌وهوایی هر منطقه و توصیه کارشناسان فنی انجام دهند و از آبیاری غیرضروری پیش از وقوع بارندگی مؤثر خودداری کنند.

نادری صومعه با تأکید بر اینکه بارندگی‌های شدید در صورت مدیریت نشدن می‌تواند خساراتی به اراضی کشاورزی وارد کند، گفت: کشاورزان مناطق شیب‌دار و اراضی مستعد فرسایش باید نسبت به حفظ بقایای گیاهی، اصلاح مسیرهای هدایت روان‌آب، جلوگیری از شخم در جهت شیب و رعایت اصول حفاظت خاک اقدام کنند.

وی تصریح کرد: هدف باید استفاده حداکثری از بارش‌های احتمالی برای افزایش نفوذ آب و ذخیره رطوبت در خاک باشد، نه اینکه روان‌آب‌های ناشی از بارندگی موجب فرسایش خاک، شست‌وشوی بذر و نهاده‌های کشاورزی و تخریب اراضی شود.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان همچنین با اشاره به ضرورت آمادگی بخش دام و طیور برای شرایط زمستانی اظهار کرد: ذخیره‌سازی علوفه و خوراک دام، آماده‌سازی جایگاه‌های نگهداری دام، عایق‌بندی سالن‌های دامداری و مرغداری، بررسی سیستم‌های گرمایشی و تهویه و پیش‌بینی سوخت جایگزین از جمله اقداماتی است که واحدهای تولیدی باید پیش از تشدید سرما انجام دهند.

وی اضافه کرد: دامداران و عشایر نیز باید ضمن توجه به هشدارهای هواشناسی، از چرای دام در مراتع اشباع از آب و مناطق مستعد سیلاب و کولاک خودداری کرده و تمهیدات لازم برای تأمین آب آشامیدنی و خوراک دام در روزهای سرد و برفی را فراهم کنند.

نادری صومعه با تأکید بر اینکه ال‌نینو به معنای قطعی بودن زمستان پربارش در آذربایجان‌شرقی نیست، اظهار کرد: بارندگی مناسب زمانی می‌تواند به افزایش تولید کمک کند که از نظر زمان وقوع، پراکنش مکانی و شدت، با نیازهای مراحل مختلف رشد محصولات کشاورزی تناسب داشته باشد. حتی بارندگی بیش از حد نیز ممکن است موجب آب‌ماندگی، فرسایش خاک و خسارت به محصولات شود.

وی در پایان از کشاورزان، باغداران و بهره‌برداران بخش کشاورزی استان خواست اطلاعیه‌ها و هشدارهای سازمان هواشناسی و توصیه‌های فنی کارشناسان جهاد کشاورزی را به‌صورت مستمر دنبال کنند و تصمیمات زراعی و باغی خود را بر اساس شرایط واقعی هر منطقه اتخاذ کنند و افزود: آمادگی به‌موقع، مدیریت صحیح منابع آب و خاک و رعایت توصیه‌های فنی، نقش مهمی در کاهش خسارات احتمالی و حفظ پایداری تولید کشاورزی استان در فصل زمستان خواهد داشت.

وی همچنین با تأکید بر ضرورت مدیریت ریسک در بخش کشاورزی، از کشاورزان، باغداران، گلخانه‌داران و دامداران خواست با مراجعه به کارگزاری های بیمه محصولات کشاورزی در شهرستانها نسبت به بیمه محصولات زراعی و باغی، محصولات و تأسیسات گلخانه‌ای، دام و طیور خود از طریق صندوق بیمه کشاورزی اقدام کنند تا در صورت بروز خسارات ناشی از حوادث طبیعی و نوسانات جوی، از حمایت‌های بیمه‌ای برخوردار شوند.