سرشاخه‌کاری بیش از یک هزار و 100 هکتار از باغات آذربایجان‌شرقی

به گزارش ایانا، صادق نادری، در گفتگو با خبرنگاران اظهار داشت:  با توجه به تغییرات اقلیمی، کاهش عملکرد برخی ارقام قدیمی و نیاز باغات به جوان‌سازی، سرشاخه‌کاری و تعویض تاج درختان یکی از بهترین راهکارها برای دستیابی به تولید اقتصادی و حفظ پایداری باغ‌هاست.

وی افزود:  تاکنون بیش از  ۱۱۰۰ هکتار از باغات استان تحت عملیات سرشاخه‌کاری و تعویض تاج قرار گرفته و روند اجرای این طرح در شهرستان‌های مختلف استان همچنان ادامه دارد.

وی با اشاره به گستردگی عملیات سرشاخه‌کاری در سال 1404 گفت: طبق آمار در سال گذشته در سطح بیش از ۱۴۰ هکتار از باغات استان عملیات سرشاخه‌کاری انجام شده و بیش از 27 هزار و 273 اصله درخت با ارقام جدید و اقتصادی جایگزین شده‌اند. بیشترین حجم عملیات مربوط به درختان پسته، گردو و سیب بوده است؛ به‌طوری‌که تنها در محصول پسته، بیش از ۱۴ هزار اصله با ارقام احمدآقایی، اکبری ، شاهپسند و پسته سبز  تعویض تاج شده و درسرشاخه کاری گردو در سال ۱۳۹۶ با ۱۳۰ اصله در شهرستان های شبستر و عجب شیر آغاز و با طی سیر صعودی به ۱۵ هزار و ۶۰۰ اصله در سال ۱۴۰۳رسید  و در سال ۱۴۰۴ نیز بیش از ۱۰ هزار و ۷۳۵ اصله رسیده است که  از ارقام قدیمی با ارقام پرمحصول چندلر، فرنور ، پدرو ، هاوارد و فرانکت جایگزین شده است.

وی افزود: نتایج نشان می‌دهد استقبال باغداران از طرح جوان‌سازی باغات بسیار مطلوب بوده و این روند در بادام، آلو، زردآلو و سیب نیز ادامه یافته است. در سال گذشته در سیب، بیش از یک هزار اصله با ارقام گلدن و رد ، در بادام ۸۲۰ اصله با ارقام جدید داش بادام دیرگل و بادام آبی رقم تونو ، و در زردآلو و آلو نیز درختان کم‌بازده با ارقام نصیری و زرد مراغه جایگزین شده‌اند. این آمار نشان می‌دهد که تغییر ساختار باغات استان با هدف افزایش بهره‌وری وارد مرحله جدی و اثربخش شده و انتظار می‌رود طی چند سال آینده بخش قابل‌توجهی از باغات غیراقتصادی به باغاتی مدرن، پربازده و تجاری تبدیل شوند

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی استان همچنین اعلام کرد که کارشناسان باغبانی در تمامی شهرستان‌ها آماده ارائه خدمات مشاوره‌ای و آموزشی به باغداران هستند و افزود: باغداران می‌توانند برای دریافت راهنمایی‌های فنی، انتخاب پایه و رقم مناسب، زمان مناسب پیوند و نحوه انجام سرشاخه‌کاری به مراکز خدمات جهاد کشاورزی مراجعه کنند.

نادری بر لزوم توسعه این عملیات تاکید کرد و گفت: اجرای صحیح سرشاخه‌کاری نقش مهمی در افزایش کیفیت محصول، مقاومت در برابر تنش‌ها و بهبود اقتصادی باغات استان دارد.

وی با اشاره به انتخاب ارقام مناسب برای تعویض تاج درختان گردو گفت: در عملیات سرشاخه‌کاری، از ارقام تجاری و پربازدهی مانند چندلر، فرنور و برخی ژنوتیپ‌های برتر استفاده می‌کنیم؛ چراکه این ارقام علاوه بر عملکرد بالا و کیفیت مناسب مغز، سازگاری خوبی با شرایط اقلیمی استان دارند و می‌توانند جایگزین مناسبی برای درختان کم‌بازده فعلی باشند.

نادری درباره وضعیت گیرایی پیوند در ارقام مختلف افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد که رقم چندلر گیرایی پیوند بالاتری نسبت به ارقام محلی دارد و از نظر رشد رویشی نیز عملکرد بسیار مطلوبی نشان داده است. این موضوع باعث شده که باغداران استقبال بیشتری از این رقم داشته باشند و استفاده از آن در عملیات سرشاخه‌کاری توسعه یابد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی استان آذربایجان شرقی همچنین تأکید کرد: در کنار استفاده از ارقام اقتصادی، شناسایی درختان محلی مقاوم به سرمازدگی بهاره برای تهیه پیوندک در سال‌های آینده نیز در دستور کار ماست. خوشبختانه طی چند سال اخیر، با تلاش کارشناسان و استقبال خوب باغداران، روند سرشاخه‌کاری درختان گردو در استان رو به افزایش است و امیدواریم طی دو تا سه سال آینده بخش عمده درختان گردوی غیراقتصادی با ارقام جدید، پربازده و اقتصادی جایگزین شوند.

نادری در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت طرح سرشاخه‌کاری و تعویض تاج در افزایش بهره‌وری آب اشاره کرد و گفت: یکی از مزایای مهم این طرح، کاهش مصرف واقعی آب در واحد تولید است. وقتی درختان کم‌بازده با ارقام جدید و پربار جایگزین می‌شوند، میزان محصول به‌ازای هر مترمکعب آب به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد. ارقام جدید مانند چندلر، فرنور، فرانکت، گالا یا بادام‌های دیرگل، علاوه بر عملکرد بالاتر، از نظر مدیریت آبیاری نیز کارآمدتر هستند و این موضوع سبب می‌شود بدون افزایش مصرف آب، تولید چندین برابر شود. با توجه به محدودیت‌های جدی منابع آب، سرشاخه‌کاری یکی از اقتصادی‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای ارتقای بهره‌وری آب در باغ‌های استان است و ما برنامه داریم این روند را در سال‌های آینده توسعه دهیم.