رئیس مرکز تحقیقات علوم شیلاتی کشور خبر داد:
جایگاه چهارم تولید و یازدهم صادرات ایران با تولید ۳۲۸ تن خاویار/هشدار درباره کاهش ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر
تهران-ایانا-رئیس مرکز تحقیقات علوم شیلاتی کشور در همایش ماهیان خاویاری با اشاره به اینکه بخش عمده تحقیقات این مرکز بهطور اختصاصی بر روی ماهیان خاویاری انجام میشود، گفت:« ذخایر این گونههای ارزشمند در دریای خزر طی سالهای اخیر بهشدت کاهش یافته و اگر برنامههای بازسازی و توسعه آبزیپروری با سرعت بیشتری دنبال نشود، خطر انقراض برخی گونهها جدیتر خواهد شد.
به گزارش ایانا، محمد صدیق مرتضوی با تأکید بر اینکه تمامی گونههای خانواده تاسماهیان از مهمترین ذخایر آبزی کشور به شمار میروند، اظهار داشت: «این گونهها علاوه بر ارزش اقتصادی، از نظر دارویی و آرایشی نیز اهمیت بالایی دارند و به دلیل دارا بودن درصد بالای چربی و ویژگیهای کیفی خاص، در بازار جهانی جایگاه ویژهای یافتهاند.»
او افزود: «بررسیها نشان میدهد ذخایر آبزیان و منابع زنده دریای خزر از حدود سال ۱۳۸۶ روند نزولی داشته و میزان صید سه گونه اصلی عملاً به صفر رسیده است.»
او با اشاره به نمودار تغییرات صید از سال ۱۳۸۳ تا ۱۴۰۱، این روند را نشانهای روشن از ضرورت بازسازی فوری ذخایر و تقویت آبزیپروری دانست و گفت: «صید بیرویه و غیرقانونی، تخریب زیستگاههای طبیعی و آلودگی رودخانهها و دریا از مهمترین عوامل شکلگیری این وضعیت بودهاند.»
به گفته او، از سال ۲۰۱۱ و با توافق پنج کشور حاشیه دریای خزر، صید تجاری ماهیان خاویاری ممنوع شده و این ممنوعیت تاکنون نیز تمدید نشده است.
رئیس مرکز تحقیقات علوم شیلاتی کشور در ادامه با اشاره به آمارهای جهانی تولید گوشت ماهیان خاویاری، گفت: «چین با سهم حدود ۷۸ درصدی، بزرگترین تولیدکننده این حوزه است و ایران در میان هفت کشور برتر، رتبه چهارم را با تولید حدود ۳۲۸ تن در اختیار دارد.»
او همچنین با اشاره به صادرات خاویار افزود: «ایران در سال ۲۰۲۳ رتبه یازدهم صادرات خاویار را داشته است.»
او بازار جهانی خاویار را بسیار جذاب توصیف کرد و گفت: «مجموع تولید جهانی خاویار حدود ۷۰۰ تن برآورد میشود و این بازار با نرخ رشد سالانه ۸.۵ درصدی، ارزشی در حدود ۶۰۰ میلیون دلار دارد که میتواند فرصت مهمی برای سرمایهگذاری و توسعه فعالیتهای دانشبنیان باشد. با این حال، او تأکید کرد که کیفیت خاویار نقش تعیینکنندهای در فروش، قیمت و پذیرش بازار دارد.»
این مقام مسئول در بخش دیگری از سخنان خود به روند کاهشی استحصال خاویار در سالهای ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۸ اشاره کرد و گفت:«این روند در سال ۱۴۰۴ به ۶۲۷ کیلوگرم رسیده است. در بخش صید نیز، ماهیان استخوانی و خاویاری هر دو با فشار صید مجاز و غیرمجاز مواجهاند و این مسئله نیازمند مدیریت جدیتر منابع است.»
او با اشاره به برنامههای سازمان شیلات برای بازسازی ذخایر، گفت: «سالانه حدود ۲ تا ۳ میلیون قطعه بچهماهی برای احیای ذخایر رهاسازی میشود و در این زمینه، شناسایی مسیرهای آبی مناسب برای رهاسازی نیز اهمیت زیادی دارد.»
او همچنین اعلام کرد که در یکی از برنامههای اجرایی، ۱۰۰ هزار قطعه بچهماهی ازونبرون با همکاری سازمان شیلات به مرکز شهید بهشتی منتقل شد و پس از رسیدن به وزن مناسب، در زیستگاه طبیعی رهاسازی شد.
به گفته او ، طراحی نشانگرهای مولکولی و اطلاعات جمعیتی، امکان تشخیص ژنتیکی خاویار را فراهم کرده و این اقدام میتواند به مقابله با تقلب در بازار کمک کند.
او همچنین از کاربرد مکملهای آهن در بهبود رشد و بازماندگی بچهماهیان یاد کرد و گفت: «این فناوری موجب افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصدی بازماندگی و کاهش تلفات شده است.»
در حوزه تغذیه نیز، او از اجرای طرحهای تحقیقاتی متنوع خبر داد و گفت: «تولید جیره بومی و اختصاصی برای ماهیان خاویاری، استفاده از کرم دریایی به عنوان غذای زنده، و بهینهسازی فرمولاسیونهای غذایی از جمله اقدامات انجامشده است.»
او همچنین از دانش فنی افزایش قطر خاویار، بهبود نسبت تولید خاویار به وزن بدن و ارتقای ارزش اقتصادی محصول یاد کرد.
در بخش حملونقل ماهی زنده نیز، این مقام مسئول از نوآوریهایی سخن اظهار کرد: «این نوآوریها به کاهش قابل توجه مصرف آب و کاهش بیش از ۱۵ برابری وزن بار منجر میشود و امکان انتقال ماهی تازه و زنده به دورترین نقاط را فراهم میسازد.»
او همچنین بر لزوم تقویت همکاریهای بینالمللی و منطقهای، بهویژه با کشورهای حاشیه خزر، برای انجام گشتهای تحقیقاتی مشترک و اجرای مدیریت یکپارچه دریای خزر تأکید کرد و گفت: «این همکاریها برای مقابله با صید غیرمجاز، کاهش تنشهای محیطی و احیای ذخایر طبیعی ضروری است.»
دیدگاه تان را بنویسید