معاون سازمان تات:
نسخه واحد برای کشت پاییزه نداریم/ بسته دانشی هر منطقه متناسب با اقلیم تهیه میشود
تهران- ایانا- معاون سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با بیان اینکه افزایش تولید کشاورزی در دهههای گذشته بیش از هر چیز حاصل ارتقای بهرهوری و انتقال دانش فنی به مزارع بوده است، گفت: «یازدهمین کاروان ترویج بهرهوری با تأکید بر رعایت الگوی کشت، مدیریت بهینه و استفاده از توصیههای متناسب با شرایط هر منطقه برگزار میشود.»
ابوالفضل فرجی در حاشیه یازدهمین کاروان ترویج بهرهوری ویژه الگوی کشت ملی و کشتهای پاییزه ۱۴۰۵-۱۴۰۶ در گفتوگو با ایانا درباره تجربه ۱۰ دوره گذشته کاروانهای ترویج بهرهوری اظهار کرد: «در چند دهه گذشته تولیدات بخش کشاورزی بهشدت افزایش یافته، در حالی که طی همین دوره محدودیتهایی مانند افزایش میانگین دما و کاهش بارندگی نیز وجود داشته است؛ بنابراین آنچه نقش اصلی در افزایش تولید داشته، افزایش بهرهوری بوده است.»
او افزود: «انتقال دانش فنی به مزارع، فعالیتهای پژوهشی، آموزشی و ترویجی و بهکارگیری دستاوردهای علمی باعث شده عملکرد محصولات افزایش پیدا کند و هدف کاروانهای ترویج بهرهوری نیز تأکید بر همین موضوع است.»
کاروان؛ هشداری برای خروج از روزمرگی
فرجی، کاروانهای ترویج بهرهوری را تلاشی برای توجه دادن مدیران، کارشناسان، مروجان، محققان و کشاورزان به مسائل فنی تولید دانست و گفت: «الگوی کشت موضوع مهمی است که باید رعایت شود تا در شرایط تغییر اقلیم بتوان امنیت غذایی و پایداری تولید را حفظ کرد.»
معاون سازمان تات ادامه داد: «رعایت تاریخ کشت، استفاده از رقم مناسب، مصرف صحیح کود، مدیریت آفات و تغذیه و مدیریت آبیاری از جمله موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.»
او با تشبیه وضعیت کشاورزی به «دویدن روی تردمیل» اظهار کرد: «اگر برای حفظ وضعیت موجود تولید، با همان سرعت گذشته حرکت کنیم، با توجه به تغییرات اقلیمی و مشکلات موجود در تأمین برخی نهادهها و محصولات، عملکرد کاهش خواهد یافت؛ بنابراین برای حفظ تولید باید سرعت افزایش بهرهوری بیشتر شود.»
چرا گندم، جو، کلزا و کامیلینا در اولویت قرار گرفتند؟
فرجی درباره تمرکز یازدهمین کاروان بر محصولاتی مانند گندم، جو، کلزا، کامیلینا، گلرنگ و چغندرقند گفت: «این محصولات از محصولات اساسی و مهم کشور هستند و بسیاری از آنها در مناطق دیم نیز کشت میشوند.»
او افزود: «محصولاتی مانند کاملینا، گندم و جو تا حدودی تحمل به خشکی دارند، هرچند تأمین آب میتواند عملکرد آنها را افزایش دهد؛ بنابراین با توجه به سیاستهای کشور، برنامه الگوی کشت و نیازهای موجود، برنامههای آموزشی و ترویجی کاروان بر توسعه این محصولات متمرکز شده است.»
۴۸۴ نقطه با یک نسخه واحد پیش نمیروند
معاون سازمان تات درباره برگزاری همزمان کاروان در حدود ۴۸۴ نقطه کشور اظهار کرد: «شرایط استانها و مناطق مختلف با یکدیگر متفاوت است و محصولات متفاوتی نیز در آنها کشت میشود؛ به همین دلیل استانها اختیار دارند متناسب با شرایط منطقه، محل برگزاری کاروان را انتخاب کنند.»
به گفته او ایستگاههای تحقیقاتی و مزارع کشاورزان پیشرو از جمله محلهایی هستند که برای برگزاری کاروان در نظر گرفته شدهاند و در این برنامه، کشاورزان، محققان، کارشناسان، مدیران و مروجان در کنار یکدیگر قرار میگیرند و مسائل فنی منطقه را بررسی میکنند.
فرجی ادامه داد: «ممکن است در یک منطقه سرد، زمان کشت گندم فرا رسیده باشد، در حالی که در یک منطقه گرم، کشت همان محصول سه ماه بعد انجام شود. همچنین در یک منطقه زمان کشت کلزا و در منطقهای دیگر زمان کشت چغندرقند باشد؛ بنابراین نیازهای هر منطقه متفاوت است.»
او تأکید کرد: «چارچوب کلی کاروان در ۴۸۴ نقطه برنامهریزی شده، اما انتخاب نیازها و برنامههای هر منطقه به استانها واگذار شده است تا متناسب با شرایط همان منطقه انجام شود.»
پیگیری آموزشها بعد از پایان کاروان ادامه دارد
فرجی با تأکید بر اینکه کاروان یک برنامه محدود به یک روز نیست، گفت: «برنامههای آموزشی و ترویجی به صورت مستمر دنبال میشوند و کاروان یکی از این برنامههاست.»
او افزود: «سال گذشته به طور میانگین به هر کشاورز چهار ساعت آموزش ارائه شده و امسال برنامه آموزش مهارتی برای ۱۰ درصد جامعه کشاورزی، معادل حدود ۴۳۰ هزار نفر، پیشبینی شده است.»
معاون سازمان تات، مزارع الگویی و برنامه انتخاب نمونههای بخش کشاورزی را از دیگر مسیرهای استمرار آموزش و ترویج دانست و گفت: «در چهلمین دوره انتخاب نمونههای کشاورزی، علاوه بر میزان تولید، شاخصهای مرتبط با بهرهوری نیز مورد توجه قرار گرفته است.»
فرجی توضیح داد: «ممکن است کشاورزی عملکرد بالایی داشته باشد، اما مصرف آب، سم یا انرژی او بهینه نباشد؛ بنابراین این شاخصها نیز در ارزیابیها لحاظ میشوند.»
او ادامه داد: «حدود ۹ هزار نشریه فنی و ترویجی و آثار مختلف در تالار ترویج قرار دارد و شبکه پژوهشگران مروج ارشد و محققان معین نیز در کنار مروجان و کشاورزان فعالیت میکند.»
فرجی گفت: «حدود ۱۰۰ پژوهشگر مروج ارشد و حدود یکهزار و ۴۰۰ محقق عملیاتی در عرصهها حضور دارند و در کنار شبکه ترویج به کشاورزان کمک میکنند.»
توصیه فنی هر منطقه، نسخه مخصوص خودش را دارد
معاون سازمان تات درباره چگونگی متناسبسازی توصیههای کشت پاییزه با شرایط مناطق مختلف اظهار کرد: «حتی برای یک محصول مانند گندم، توصیههای فنی در مناطق سرد، معتدل و گرم یکسان نیست.»
او افزود: «نوع رقم، میزان بذر، تاریخ کشت، میزان کود، علفهای هرز، آفات، بیماریها، زمان برداشت و مدیریت مزرعه میتواند در مناطق مختلف متفاوت باشد.»
فرجی تأکید کرد: «بر همین اساس تلاش میشود برای هر منطقه و هر محصول، «بسته دانشی» متناسب با شرایط همان منطقه تهیه و از طریق فعالیتهای آموزشی و ترویجی در اختیار کشاورزان قرار گیرد.»
رعایت الگوی کشت؛ نخستین تصمیم کشاورزان
فرجی درباره مهمترین تصمیمی که انتظار دارد کشاورزان در آستانه کشت پاییزه اتخاذ کنند، گفت: «نخستین موضوع، رعایت الگوی کشت است؛ زیرا پیشنهادهای ارائهشده به کشاورزان بر اساس شرایط اقلیمی کشور و منطقه، نیاز جامعه و وضعیت بازار تنظیم میشود.»
او افزود: «گاهی کشاورز محصولی را کشت میکند که بازار کشش آن را ندارد و در نتیجه متضرر میشود؛ بنابراین رعایت الگوی کشت اهمیت زیادی دارد.»
معاون سازمان تات همچنین بر توجه کشاورزان به توصیههای کارشناسان، مروجان و محققان تأکید کرد و گفت: «رعایت توصیههای فنی میتواند به حفظ محصول و افزایش بهرهوری کمک کند.»
فرجی با اشاره به اهمیت زمان کشت اظهار کرد: «گاهی یک روز تأخیر یا تعجیل در کشت یک محصول میتواند تولید آن را با خطر مواجه کند؛ برای نمونه، یک روز تأخیر در کشت کلزا میتواند ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم در هکتار در عملکرد تغییر ایجاد کند.»
او گفت: «انتظار این است که کشاورزان الگوی کشت را رعایت کنند، در کنار کارشناسان، مروجان و محققان باشند و توصیههای فنی را مورد توجه قرار دهند تا فصل زراعی پیشرو با شرایط مناسبتری سپری شود.»
دیدگاه تان را بنویسید