عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی:
تداوم بحران آب میتواند فلات مرکزی را از چرخه تولید خارج کند
تهران- ایانا- عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی با هشدار نسبت به تداوم روند کاهش منابع آب و گسترش شوری در کشور گفت: «ادامه شرایط فعلی میتواند بخشهای وسیعی از فلات مرکزی را از چرخه تولید خارج کند و تنها با حرکت به سمت کشاورزی هوشمند، کمآببر و سازگار با اقلیم میتوان پایداری تولید را حفظ کرد.»
بهمن یارقلی در گفتوگو با ایانا با ترسیم چشمانداز آینده کشاورزی کشور اظهار کرد: «در صورت تداوم روند فعلی، طی یک تا دو دهه آینده بخشهای گستردهای از فلات مرکزی، شرق و حتی بخشهایی از غرب کشور با کاهش شدید منابع آب سطحی و زیرزمینی مواجه خواهند شد و کشاورزی در این مناطق با محدودیتهای جدی روبهرو میشود.»
او افزود: «تنها مناطقی مانند دامنههای البرز و زاگرس به دلیل شرایط اقلیمی مناسبتر و برخورداری از بارش بیشتر، همچنان ظرفیت نسبی برای ادامه فعالیتهای کشاورزی خواهند داشت، هرچند این مناطق نیز از فشار تغییر کاربری و توسعه ساختوسازها مصون نیستند.»
یارقلی با اشاره به کاهش منابع آب تجدیدپذیر کشور گفت: «منابع آب تجدیدپذیر ایران از حدود ۱۳۰ میلیارد مترمکعب به کمتر از ۹۰ میلیارد مترمکعب کاهش یافته و خشکسالیهای پیاپی به یک وضعیت پایدار و تکرارشونده تبدیل شده است.»
او ادامه داد: «پیشبینیها نشان میدهد دمای کشور تا پایان قرن بین ۱.۵ تا ۳ درجه سانتیگراد افزایش خواهد یافت و این موضوع به همراه تغییر الگوهای بارش، ناپایداری منابع آب را تشدید میکند.»
این پژوهشگر حوزه آب و خاک تأکید کرد: «در چنین شرایطی، ادامه الگوهای فعلی تولید کشاورزی ممکن نیست و ناگزیر باید به سمت کشاورزی هوشمند، اقلیممحور، کمآببر و مبتنی بر بهرهوری حرکت کرد.»
یارقلی با اشاره به همپیوندی امنیت آب و امنیت غذا اظهار کرد: «این دو مفهوم بهطور مستقیم به یکدیگر وابسته هستند و نمیتوان برای هیچیک بدون در نظر گرفتن دیگری برنامهریزی کرد.»
او افزود: «تمرکز صرف بر خودکفایی غذایی بدون توجه به ظرفیتهای آبی کشور میتواند به تشدید بحران آب منجر شود و در مقابل، اولویت دادن صرف به امنیت آب نیز میتواند تولید داخلی غذا را تحت تأثیر قرار دهد.»
او تصریح کرد: «امنیت غذایی پایدار باید بر اساس ظرفیتهای واقعی منابع آب و خاک تعریف شود و مفهوم «آب مجازی» در سیاستگذاریها مورد توجه جدی قرار گیرد تا بخشی از فشار بر منابع داخلی کاهش یابد.»
یارقلی با اشاره به نقش پژوهش و فناوری در آینده کشاورزی کشور گفت: «مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی و سایر مراکز تحقیقاتی سازمان تات نقش مهمی در توسعه فناوریهای نوین آبیاری، مدیریت شوری و افزایش بهرهوری آب دارند.»
او افزود: «از جمله طرحهای مهم در حال اجرا میتوان به توسعه سامانههای آبیاری هوشمند در سطح وسیع، حسابداری آب، ارتقای بهرهوری آب و نهادهها در مزارع پایلوت، مطالعات کیفیت آب در الگوی کشت، و پروژههای بازچرخانی و استفاده مجدد از زهابهای کشاورزی اشاره کرد.»
این عضو هیئت علمی همچنین خاطرنشان کرد: «استفاده از زهابها برای کشت محصولات متحمل به شوری مانند برنج و پنبه، و همچنین تصفیه زیستی پسابهای کشاورزی، از جمله راهکارهای در حال بررسی برای کاهش فشار بر منابع آب شیرین است.»
یارقلی تأکید کرد: «آینده کشاورزی ایران وابسته به میزان موفقیت در پیوند دادن امنیت آب و غذا، اصلاح الگوی کشت، افزایش بهرهوری آب و حرکت به سمت فناوریهای نوین است و بدون این تحول ساختاری، پایداری تولید در بلندمدت با چالش جدی مواجه خواهد شد.»
دیدگاه تان را بنویسید