عضو هیأت علمی سازمان تات بیان کرد:
فاصلهای به نام «دانش تا مزرعه»؛ چالش پنهان تولید چغندرقند
تهران- ایانا- پشت هر توصیه فنی که به دست کشاورز میرسد، سالها تحقیق، آزمایش و بررسی در مراکز پژوهشی قرار دارد؛ اما مسیر رسیدن این دانش از ایستگاه تحقیقاتی تا مزرعه همیشه هموار نیست. در حوزه چغندرقند نیز با وجود تولید بخش قابل توجهی از دانش فنی مورد نیاز، هنوز بخشی از یافتههای تحقیقاتی آنگونه که انتظار میرود در عملکرد مزارع نمایان نشده است.
به گفته رئیس بخش تحقیقات چغندرقند خراسان رضوی مسئله اصلی در بسیاری از موارد، نبود دانش نیست؛ بلکه چگونگی انتقال آن به مزرعه و امکان اجرای توصیههای فنی از سوی کشاورزان است.
جواد رضایی در گفتوگو با خبرنگار ایانا اظهار کرد: «طی سالهای گذشته تحقیقات گستردهای در حوزه چغندرقند انجام شده و بخش زیادی از دستورالعملها، فناوریها و توصیههای فنی مورد نیاز تولیدکنندگان در اختیار بخش کشاورزی قرار گرفته است، اما این دستاوردها همیشه به شکل پایدار در عملکرد مزارع منعکس نمیشوند.»
او توضیح داد: «یکی از دلایل این فاصله آن است که بسیاری از توصیههای فنی برای مناطق وسیع و تعداد زیادی از کشاورزان تدوین میشوند، در حالی که شرایط اقلیمی، اقتصادی و فرهنگی بهرهبرداران در مناطق مختلف متفاوت است.»
به گفته رضایی، یک توصیه فنی ممکن است در شرایط تحقیقاتی و کنترلشده، با دسترسی مناسب به آب، نهادههای استاندارد و امکانات کافی، نتیجه مطلوبی داشته باشد، اما در مزرعه واقعی کشاورز با محدودیتهایی روبهرو شود که اجرای کامل آن توصیه را دشوار کند.
او تأکید کرد: «انتقال دانش به مزرعه به اندازه تولید دانش اهمیت دارد و اگر این حلقه به درستی شکل نگیرد، بخشی از ظرفیتهای پژوهشی کشور در عرصه تولید به نتیجه مورد انتظار نمیرسد.»
رئیس بخش تحقیقات چغندرقند خراسان رضوی با اشاره به تغییر شیوههای آموزش کشاورزان گفت: «در سالهای اخیر استفاده از سامانههای آنلاین، وبینارها و ابزارهای ارتباطی نوین، بهویژه پس از دوران کرونا، توسعه پیدا کرده و توانسته بخشی از نیازهای آموزشی را پاسخ دهد.»
به اعتقاد او با وجود مزایای این روشها، آموزش مجازی نمیتواند جای حضور مستقیم در مزرعه را بگیرد؛ چراکه زمانی که مروج، کارشناس یا عضو هیأت علمی در کنار کشاورز و در محیط واقعی تولید حضور پیدا میکند، انتقال تجربه و اجرای صحیح توصیهها با کیفیت بیشتری انجام میشود.
رضایی یکی از چالشهای مهم در این مسیر را زبان انتقال یافتههای تحقیقاتی دانست و گفت: «گاهی نتایج پژوهشها با ادبیات تخصصی بیان میشوند و کشاورز نمیتواند به طور کامل با هدف و کاربرد عملی توصیهها ارتباط برقرار کند.»
او ادامه داد: «یافتههای تحقیقاتی باید در قالب بستههای آموزشی و ترویجی ساده، کاربردی و قابل فهم ارائه شوند تا امکان استفاده از آنها در سطح مزرعه افزایش یابد.»
رئیس بخش تحقیقات چغندرقند خراسان رضوی با اشاره به انجام پژوهشها برای شرایط دشوار تولید گفت: «در برخی ایستگاههای تحقیقاتی، مطالعات تحت شرایط کمآبی، شوری و سایر تنشهای محیطی انجام میشود تا نتایج بهدستآمده با شرایط واقعی تولید سازگارتر باشد.»
او در عین حال به محدودیتهای زیرساختی اشاره کرد و افزود: «در برخی مناطق کشاورزی هنوز دسترسی مناسب به اینترنت و بسترهای آموزشی آنلاین وجود ندارد و این موضوع نیز روند انتقال دانش را با چالش مواجه میکند.»
رضایی گفت: «فاصله میان دانش فنی و عملکرد مزارع در برخی موارد به دلیل ضعف در انتقال توصیهها، در برخی موارد به دلیل محدودیت کشاورزان در اجرای آنها و گاهی نیز به دلیل شرایط اقلیمی و عوامل پیشبینینشده ایجاد میشود.»
او خاطرنشان کرد: «برای استفاده کامل از ظرفیتهای تحقیقاتی کشور، باید زنجیره تولید دانش، انتقال دانش و اجرای آن در مزرعه همزمان تقویت شود تا یافتههای پژوهشی در نهایت به افزایش واقعی عملکرد در واحد سطح منجر شود.»
دیدگاه تان را بنویسید