معاون مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند:
خوداتکایی شکر از ۸۰ درصد گذشت/ سیاستگذاری و خشکسالی مانع پایداری تولید
تهران- ایانا- معاون برنامه ریزی و پشتیبانی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند با تشریح مهمترین موانع دستیابی به خوداتکایی پایدار در تولید شکر، از دستاوردهای این مؤسسه در توسعه ارقام متحمل به کمآبی، افزایش بهرهوری مصرف آب، گسترش کشت پاییزه و برنامههای تحقیقاتی برای مقابله با اثرات تغییر اقلیم خبر داد.
سعید صادقزاده در گفتوگو با ایانا با بیان اینکه سرانه مصرف شکر در ایران حدود ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرم در سال است، گفت: «میزان تقاضای سالانه کشور برای شکر حدود ۲ تا ۲.۵ میلیون تن برآورد میشود که از سه طریق شکر چغندری، شکر نیشکری و واردات تأمین میشود.»
او با اشاره به اینکه در میان محصولات مختلف کشاورزی، شکر بیشترین شانس را برای دستیابی به خوداتکایی پایدار دارد، افزود: «امکان تولید شکر از دو گیاه چغندرقند و نیشکر، کشت چغندرقند به دو صورت پاییزه و بهاره، وجود ۳۱ کارخانه چغندری و ۹ کارخانه نیشکری و همچنین فعالیت واحدهای تخصصی تحقیقات چغندرقند و نیشکر از جمله ظرفیتهایی است که امکان خوداتکایی در این محصول را فراهم کرده است.»
معاون مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، اظهار داشت: «در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۴۰۳ بهترتیب دو میلیون و ۱۴هزار و یک میلیون و ۹۳۷ هزار تن شکر در کشور تولید شد و ضریب خوداتکایی به بیش از ۸۰ درصد رسید.»
به گفته او مهمترین دلایل عدم دستیابی به خوداتکایی پایدار در تولید شکر، عدم آزادسازی قیمت شکر و چغندرقند و دخالت دولت در اعلام قیمت این محصولات، محول نشدن اختیار واردات شکر به انجمن صنفی کارخانههای قند و شکر ایران و نیز نوسانات قیمت نهادههای کشاورزی است.
صادقزاده از غیرقابل پیشبینی بودن نرخ تورم، ریسک بالای تولید چغندرقند به دلیل نوسانات قیمت محصولات رقیب و همچنین افزایش تنش خشکی در کشت بهاره چغندرقند به واسطه قطع برق چاههای آب کشاورزی بهعنوان دیگر دلایل دست نیافتن به خوداتکایی پایدار تولید شکر نام برد.
معاون برنامه ریزی و پشتیبانی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند درباره دستاوردهای این مؤسسه در زمینه ارقام کمآببر و افزایش بهرهوری مصرف آب گفت: «نخستین رقم متحمل به کمآبی با نام «پایا» در سال ۱۳۹۳ توسط اصلاحگران مؤسسه ثبت و به بازار معرفی شد.»
او افزود: «مؤسسه در سال جاری نیز در نظر دارد دو رقم مقاوم به خشکی و بیماری ریزومانیا را برای استفاده کشاورزان چغندرکار در شرایط کمآبی معرفی کند.»
صادقزاده ادامه داد: «افزایش عملکرد شکر در ارقام نسل چهارم مؤسسه و بومیسازی تکنیک آبیاری قطرهای برای زراعت چغندرقند بهاره در مناطق نیمهخشک کشور از دیگر اقدامات انجامشده برای افزایش راندمان مصرف آب است.»
او توسعه کشت پاییزه چغندرقند را یکی از رهآوردهای فعالیتهای مؤسسه تحقیقات چغندرقند دانست و گفت: «توسعه این نوع کشت از مناطق بومی این زراعت در جنوبغرب کشور به مناطق جدید و مستعد شامل اراضی واقع در استانهای گلستان، فارس، کرمانشاه، بوشهر و مغان موجب شده است تولید شکر کشور بهطور متوسط سالانه بیش از ۲۰۰ هزار تن افزایش یابد.»
صادقزاده افزود: «اگر این میزان شکر از طریق زراعت چغندرقند بهاره تولید میشد، بیش از ۱۳۰ میلیون مترمکعب آب بیشتر باید به این بخش اختصاص مییافت؛ این در حالی است که ظرفیت دریاچه پشت سد امیرکبیر حدود ۱۸۰ میلیون مترمکعب است.»
عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات چغندرقند با اشاره به برنامههای تحقیقاتی این مؤسسه برای مقابله با اثرات تغییر اقلیم و تنش خشکی اظهار کرد: «در دپارتمان تحقیقات بهنژادی، معرفی ارقام مقاوم به ساقهروی و بیماری لکهبرگی سرکوسپورا با هدف افزایش ضریب نفوذ ارقام داخلی در مناطق کشت پاییزه در حال پیگیری است.»
او افزود: «دپارتمان تحقیقات بهزراعی نیز روی روشهای جدید آبیاری، تغییر جغرافیای تولید محصول متناسب با تغییرات اقلیمی در مناطق سنتی تولید و استفاده از روشهای جدید بهزراعی از جمله پوششدهی بذر و تغییر آرایش کشت برای کاهش مصرف آب در زراعت این گیاه استراتژیک فعالیت میکند.»
صادقزاده درباره تجاریسازی و پذیرش فناوریهای جدید چغندرقند گفت: «مؤسسه تحقیقات چغندرقند پس از ۹۰ سال فعالیت مستمر در زمینه توسعه کشت این محصول در کشور لازم است فعالیتهای خود را بازتعریف کند.»
او ادامه داد: «این مؤسسه در کنار فعالیتهای بهنژادی، باید تحقیقات فناوری بذر خود را به سمت ورود روشهای جدید فرآوری بذر در فرآیند تولید بذر چغندرقند هدایت کند.»
عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات چغندرقند تأکید کرد: «برای افزایش ضریب نفوذ ارقام جدید، تبلیغات گسترده، اجرای پروژههای پایلوت معرفی ارقام و همچنین تلاش برای ورود به بازارهای منطقهای و بینالمللی ضروری است.»
دیدگاه تان را بنویسید