توسعه کشت توأم آبزیان و گیاهان در گلخانه‌های آذربایجان‌شرقی

به گزارش ایانا، صادق نادری، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان، در حاشیه این بازدید با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در بخش کشاورزی اظهار کرد: توسعه کشت‌های گلخانه‌ای و استفاده از روش‌های نوین و تلفیقی تولید، از راهکارهای مؤثر برای افزایش بهره‌وری منابع، به‌ویژه آب، و دستیابی به تولید پایدار محصولات کشاورزی است.

وی افزود: تلفیق تولیدات گیاهی و آبزی‌پروری در قالب سیستم آکواپونیک، نمونه‌ای از کشاورزی هوشمند و دانش‌بنیان است که با ایجاد ارتباط متقابل میان پرورش ماهی و کشت گیاهان، امکان استفاده چندباره و مؤثر از منابع آب و مواد مغذی را فراهم می‌کند. این رویکرد علاوه بر تنوع‌بخشی به فعالیت‌های تولیدی، می‌تواند زمینه افزایش درآمد و اقتصادی‌تر شدن فعالیت بهره‌برداران را فراهم سازد.

مجید نصرتلو، معاون مدیریت شیلات و امور آبزیان سازمان نیز با تشریح نحوه عملکرد سیستم آکواپونیک گفت: در این روش، آب ابتدا وارد استخرهای پرورش ماهی می‌شود و پس از آن، آب خروجی استخرها که حاوی مواد مغذی حاصل از فعالیت زیستی ماهیان است، پس از عبور از مراحل تصفیه و آماده‌سازی مورد نیاز، برای تغذیه و آبیاری گیاهان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه در این چرخه، گیاهان بخشی از مواد مغذی موجود در آب را جذب کرده و آب پس از تصفیه و تنظیم شرایط، مجدداً به چرخه تولید بازمی‌گردد، اظهار کرد: این فرایند موجب کاهش مصرف آب و استفاده کارآمدتر از نهاده‌های تولید می‌شود و امکان تولید هم‌زمان محصولات گیاهی و پروتئین آبزی را در یک مجموعه فراهم می‌آورد.

نصرتلو با تأکید بر اهمیت این فناوری در کشورهای کم‌آب، از جمله ایران، افزود: در شرایط محدودیت منابع آبی، استفاده بهینه از آب و حرکت به سمت الگوهای نوین تولید، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. سیستم آکواپونیک با قابلیت بازچرخانی آب و کاهش تلفات آن، یکی از گزینه‌های قابل توجه برای توسعه کشاورزی پایدار و آبزی‌پروری نوین به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: افزایش راندمان مصرف آب، استفاده مؤثر از مواد مغذی، کاهش هزینه‌های تولید در صورت مدیریت صحیح، امکان تولید هم‌زمان دو محصول و کاهش بار آلایندگی پساب‌های پرورش ماهی، از جمله ویژگی‌هایی است که موجب افزایش توجه بهره‌برداران به این سیستم شده است.

معاون مدیریت شیلات و امور آبزیان سازمان همچنین به مزایای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی کشت توأم آبزیان و گیاهان اشاره کرد و گفت: افزایش بهره‌وری آب و استفاده دومنظوره از منابع آبی، ایجاد ارزش افزوده، تنوع‌بخشی به فعالیت‌های کشاورزی، ایجاد ثروت و فرصت‌های اشتغال در مناطق روستایی، کاهش وابستگی به بخشی از نهاده‌های شیمیایی و فراهم شدن زمینه تولید هم‌زمان محصولات گیاهی و پروتئین سفید ماهی، از مهم‌ترین دستاوردهای این روش است.

وی خاطرنشان کرد: توسعه چنین الگوهایی می‌تواند ضمن تقویت امنیت غذایی و افزایش دسترسی جوامع روستایی به منابع پروتئینی، به کاهش فشار بر منابع طبیعی و ارتقای تاب‌آوری فعالیت‌های تولیدی بخش کشاورزی کمک کند.

گفتنی است سیستم آکواپونیک با پیوند دو حوزه آبزی‌پروری و تولیدات گلخانه‌ای، ظرفیت مناسبی برای توسعه واحدهای تولیدی تلفیقی، افزایش بهره‌وری منابع و حرکت به سمت کشاورزی پایدار در استان آذربایجان‌شرقی دارد.