نوآوری پشت درهای بسته صنعت غذا

تهران-ایانا-در شرایطی که بحران‌های معیشتی هر روز ابعاد تازه‌تری پیدا می‌کند، انتظار می‌رود راه‌حل‌های خلاقانه و دانش‌محور در حوزه تولید بتوانند بخشی از فشارها را کاهش دهند؛ اما نبود آگاهی و زیرساخت‌های لازم، خود به مانعی در مسیر حل بحران تبدیل شده است.

غذا و کشاورزی این روزها بیش از آنکه صرفاً با مفهوم خوراک گره خورده باشند، درگیر معادلات سیاسی و اقتصادی‌اند؛ به‌گونه‌ای که هر محصول، برای رسیدن از مزرعه به سفره، ناچار است از پیچ‌وخم‌های متعدد اقتصادی و تصمیم‌های سیاسی عبور کند.

گوشت قرمز نیز از این قاعده مستثنا نیست. به گزارش خبرنگار ایانا، شنیده‌ها حاکی از آن است که قیمت گوشت قرمز در یکی از شهرستان‌های استان اصفهان طی یک روز از یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده و حتی تا دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان افزایش یافت. البته این اعداد طی روزهای بعد از ان مسیر نزولی خود را طی کرد. با این حال بدیهی است در چنین شرایطی، گوشت قرمز به‌تدریج از سفره بسیاری از دهک‌های جامعه حذف می‌شود و اندازه سفره‌ها روزبه‌روز کوچک‌تر.

اگرچه دولت برای جبران بخشی از این فشار، کالابرگ یک‌میلیونی به ازای هر نفر برای تأمین ۱۱ قلم کالای اساسی از جمله شیر، تخم‌مرغ، شکر و گوشت معرفی کرده است. سجاد سنگسری، رئیس مرکز بازرسی وزارت اقتصاد و مسئول اجرای طرح بهبود معیشت و کالابرگ، در گفت‌وگو با خبرنگار ایانا گفته است: «این ۱۱ قلم کالای اساسی با نظر وزارت بهداشت برای تأمین کالری مورد نیاز هر فرد در نظر گرفته شده است.» با این حال، در بلندمدت باید دید این طرح‌ها تا چه اندازه می‌توانند در تأمین سلامت و امنیت غذایی جامعه مؤثر باشند یا صرفاً نقش مسکن‌های موقت را ایفا می‌کنند.

در همین شرایط، تعداد محدودی از تولیدکنندگان صنایع غذایی در ایران به سمت تولید پروتئین‌های گیاهی از حبوبات رفته‌اند؛ پروتئین‌هایی که علاوه بر تأمین نیاز گیاه‌خواران و افرادی که به دلیل بیماری امکان مصرف گوشت قرمز ندارند، می‌توانند در دوره کم‌رنگ شدن پروتئین حیوانی از سفره‌ها، به یکی از بازوهای تأمین سلامت جامعه تبدیل شوند.

پریا خشایار، یکی از تولیدکنندگان پروتئین‌های گیاهی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایانا، تجربه‌محور بودن کشاورزان در تولید، فاصله گرفتن از تولید دانش‌محور در ارقام مختلف حبوبات، کمبود آگاهی در وزارت بهداشت، و نبود خطوط جداگانه برای بسته‌بندی پروتئین‌های گیاهی و تفکیک آن‌ها از پروتئین‌های جانوری را از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه در ایران بیان می‌کند.

این در حالی است که در جهان، روش‌های متنوعی برای تولید پروتئین از گیاهان و سایر منابع در حال توسعه است؛ از تولید گوشت قرمز آزمایشگاهی گرفته تا استفاده از پروتئین حشرات مانند جیرجیرک و ملخ برای تغذیه دام و حتی انسان. به گفته برخی کارشناسان، تولید پروتئین از حشرات گازهای گلخانه‌ای کمتری تولید می‌کند و مصرف آب پایین‌تری دارد.

در نهایت، امروز بیش از هر زمان دیگری روشن شده است که امنیت غذایی صرفاً با توزیع یارانه و کالابرگ تأمین نمی‌شود. صنعت غذا و کشاورزی ایران ناگزیر است از مسیر نوآوری، دانش و تنوع‌بخشی به منابع پروتئینی عبور کند؛ از توسعه پروتئین‌های گیاهی گرفته تا بازنگری در سیاست‌گذاری‌ها و حمایت از فناوری‌های نو. در غیر این صورت، سفره‌ای که هر روز کوچک‌تر می‌شود، با راه‌حل‌های موقت دوباره رنگین نخواهد شد.