سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور:
ظرفیتهای منابع طبیعی ایران آماده تبدیل به همکاریهای بینالمللی است
تهران- ایانا- سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور گفت: «ایران در حوزههایی از جمله مقابله با ریزگردها، بیابانزدایی، مدیریت پایدار جنگل و مرتع، منابع ژنتیکی، گیاهان دارویی، زراعت چوب و فناوریهای سازگار با کمآبی، ظرفیتهایی دارد که میتواند با کمک رایزنان اقتصادی به همکاری علمی، انتقال فناوری و تعاملات اقتصادی با کشورهای هدف تبدیل شود.»
شکرالله حاجیوند در گفتوگو با خبرنگار ایانا و در حاشیه نشست رایزنان اقتصادی وزارت امور خارجه با مسئولان سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، با اشاره به نقش رایزنان اقتصادی جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: «رایزنان اقتصادی در کشورهای مختلف میتوانند بهعنوان سفیران اقتصادی کشور، ظرفیتهای موجود ایران را برای تبادل با کشورهای هدف معرفی کنند و در مقابل، ظرفیتهای موجود در این کشورها را که قابلیت استفاده برای ایران دارد، شناسایی و منتقل کنند.»
او افزود: «کشاورزی در جهان از کشاورزی معیشتی و سنتی به سمت کشاورزی اقتصادی و صنعتی حرکت کرده و ایران نیز میتواند در این مسیر، دانش فنی و تجربیات خود را با کشورهای دیگر به اشتراک بگذارد و از ظرفیتهای علمی و فناورانه آنها استفاده کند.»
باغ گیاهشناسی ملی؛ بستری برای تبادل دانش و منابع ژنتیکی
حاجیوند با تشریح ظرفیتهای مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور برای همکاری بینالمللی گفت: «وظیفه ذاتی مؤسسه، شناسایی، حفاظت، حمایت، مدیریت پایدار و بهرهبرداری پایدار از منابع جنگلی و مرتعی و موضوعات وابسته به آنهاست و در این زمینه ظرفیتهای متعددی برای همکاری با کشورهای مختلف وجود دارد.»
او باغ گیاهشناسی ملی ایران را یکی از این ظرفیتها دانست و افزود: «احداث این باغ از اواخر دهه ۴۰ آغاز شده و به تدریج قطعات مختلفی با سبکهای متفاوت در آن ایجاد شده است؛ از جمله قطعات اروپا، چین و ژاپن که متناسب با طراحی و شرایط همان مناطق ایجاد شدهاند.»
سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور ادامه داد: «این قطعات میتوانند علاوه بر بازدید متخصصان و مسئولان کشورهای مختلف، زمینهای برای تبادل دانش و تجربه درباره طراحی، نگهداری و کشت گونههای گیاهی فراهم کنند.»
او گفت: «باغهای گیاهشناسی کشورهای مختلف دارای سیدلیست (Seed List) یا فهرست بذر هستند و در چارچوب قوانین و مقررات و ضوابط بالادستی، امکان تبادل بذر، گیاه و اندامهای تکثیری میان این مراکز وجود دارد.»
حاجیوند همچنین به ظرفیت نیروی انسانی مؤسسه اشاره کرد و گفت: «در بخش گیاهشناسی و باغ گیاهشناسی، دانشمندان و متخصصان برجستهای حضور دارند که دانش و تجربه آنها نیز قابلیت انتقال و استفاده در همکاریهای بینالمللی را دارد.»
دانش ایران در مقابله با ریزگردها قابل اشتراکگذاری است
سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، ریزگرد و گردوغبار را یکی دیگر از زمینههای دارای ظرفیت همکاری عنوان کرد و گفت: «بسیاری از کشورها با این پدیده مواجه هستند و این مؤسسه در بخش بیابان و سایر بخشهای تحقیقاتی، مطالعات و اقدامات متعددی برای کنترل آن انجام داده است.»
حاجیوند افزود: «همکاران مؤسسه با استفاده از روشهای بیولوژیک و فیزیکی در کانونهای ریزگرد و گردوغبار در نقاط مختلف کشور کار کردهاند و نتایج قابل توجهی به دست آمده است که میتواند با کشورهای درگیر این پدیده به اشتراک گذاشته شود و در مقابل، ایران نیز از تجربههای جدید آنها استفاده کند.»
او درباره ظرفیتهای حوزه مرتع نیز گفت: «در زمینه کشت گیاهان مرتعی، حفاظت از تنوع ژنتیکی و گونزارها، دانش و تجربه ارزشمندی در کشور وجود دارد که قابلیت تبادل با کشورهای دارای شرایط مشابه را دارد.»
پنج رقم سریعالرشد و صنوبر برای همکاری در زراعت چوب
سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور در ادامه به حوزه جنگل اشاره کرد و گفت: «در زمینه زراعت چوب، مؤسسه پنج رقم از گیاهان و درختان سریعالرشد و همچنین ارقام صنوبر را معرفی کرده است.»
او افزود: «در چارچوب قوانین و مقررات، امکان تکثیر و انتقال این ارقام به کشورهای مختلف وجود دارد و در زمینه مدیریت پایدار جنگل نیز ظرفیت علمی مناسبی در مؤسسه وجود دارد.»
حاجیوند همچنین ظرفیت ایران در حوزه گیاهان دارویی را قابل توجه دانست و گفت: «کشور از ذخایر ارزشمندی از گیاهان دارویی برخوردار است و مؤسسه پنج رقم آویشن و چند رقم مرزه را در دست معرفی دارد.»
او ادامه داد: «علاوه بر منابع ژنتیکی و ارقام، در زمینه روشهای مختلف استحصال مواد مؤثره گیاهان دارویی نیز دانش و تجربه وجود دارد که میتواند در همکاری با کشورهای دیگر مورد استفاده قرار گیرد.»
همکاری با مراکز بینالمللی میتواند ارتباطات را به پروژه تبدیل کند
حاجیوند درباره سازوکار تبدیل نشست رایزنان اقتصادی به همکاریهای عملیاتی اظهار کرد: «سازمانها و مراکز بینالمللی قدرتمندی در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی فعالیت میکنند و همکاری با آنها میتواند بستر مناسبی برای توسعه تعاملات باشد.»
او از فائو، ایکاردا (مرکز بینالمللی تحقیقات کشاورزی در مناطق خشک) و آپاری (انجمن مؤسسات تحقیقات کشاورزی آسیا و اقیانوسیه) بهعنوان نمونههایی از این مراکز نام برد و گفت: «در قالب نشستهای تخصصی با این سازمانها و همچنین کشورهای دارای شرایط اقلیمی و کشاورزی مشابه، میتوان زمینه تبادل دانش و اجرای همکاریهای مشترک را فراهم کرد.»
سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور افزود: «با کشورهای آسیای شرقی از جمله چین و هند و همچنین برخی کشورهای اروپایی، در حوزههایی مانند گیاهان سردسیری، درختان میوه و سبزی و صیفی، زمینههای مناسبی برای تبادل دانش و تجربه وجود دارد.»
فناوریهای سازگار با کمآبی؛ ظرفیتی برای همکاری منطقهای
حاجیوند درباره ظرفیت ایران برای انتقال دانش در شرایط تغییر اقلیم و محدودیت منابع آب گفت: «یکی از مهمترین مسائل ناشی از تغییر اقلیم و خشکسالی، شکلگیری کانونهای ریزگرد است که در این حوزه تجربههای قابل توجهی در کشور وجود دارد.»
او ادامه داد: «در زمینه زراعت چوب نیز با توجه به محدودیت منابع آب، استفاده از آبهای خاکستری و فاضلاب یکی از ظرفیتهایی است که امکان استفاده از آن وجود دارد و مؤسسه تجربه این کار را دارد.»
حاجیوند افزود: «در حوزه مراتع، باغها و پارکهای جنگلی شهری نیز گونههای کمآببر و دارای نیاز آبی پایین در مؤسسه شناسایی شدهاند که میتوانند در شرایط جدید اقلیمی مورد استفاده قرار گرفته و دانش مرتبط با آنها با کشورهای دیگر به اشتراک گذاشته شود.»
ظرفیتهای علمی تات میتواند دوطرفه تبادل شود
سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور درباره مزیتهای علمی و فناورانه کمترشناختهشده سازمان تات در سطح بینالمللی گفت: «با توجه به توسعه فناوری و فضای مجازی، گردش اطلاعات در جهان لحظهای شده و نمیتوان تصور کرد ظرفیت علمی یک کشور کاملاً از دیگران پنهان بماند؛ با این حال، در حوزههای مختلف کشاورزی، ظرفیتهای ارزشمندی برای تبادل دانش دوطرفه وجود دارد.»
حاجیوند افزود: «در حوزه حفاظت و حمایت از منابع، بیماریها، آفات، گیاهپزشکی و همچنین پدیدههای نوظهور کشاورزی، ممکن است ایران در برخی زمینهها اطلاعات و تجربههایی داشته باشد که برای دیگر کشورها مفید باشد و در مقابل، آنها نیز دانش و تجربههایی داشته باشند که برای ایران قابل استفاده باشد.»
او ادامه داد: «در حوزه منابع ژنتیکی نیز ارقام جنگلی، مرتعی، زراعی و باغی، در صورت رعایت قوانین و مقررات مربوط به تبادل منابع ژنتیکی و ثبت ارقام، قابلیت ارائه و اشتراکگذاری دارند.»
تجربه انتقال فناوری سرشاخهکاری از ترکیه به ایران
حاجیوند با اشاره به یک نمونه عینی از انتقال فناوری گفت: «در سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵، موضوع سرشاخهکاری درختان میوه، بهویژه گردو، در کشور چندان مورد توجه و استفاده عملیاتی نبود، اما با انتقال دانش از یک متخصص ترکیهای و آموزش همکاران ایرانی، این فناوری به تدریج توسعه یافت.»
او افزود: «نیروها و تکنسینهای ایرانی آموزش دیدند و امروز این روش در استانهای مختلف کشور مورد استفاده قرار میگیرد و از طریق آن، اصلاح باغات، تغییر تاج و تغییر رقم درختان انجام میشود.»
حاجیوند تأکید کرد: «این تجربه نشان میدهد که در حوزه جنگل و مرتع نیز فناوریها و تکنیکهایی وجود دارد که میتوان آنها را با کشورهای دیگر به اشتراک گذاشت و همزمان از تجربیات آنها استفاده کرد.»
استفاده از تجربه چین در بیابانزدایی
سرپرست مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور همچنین به تجربه چین در مقابله با بیابانزایی اشاره کرد و گفت: «در این کشور روشهای مختلفی برای توسعه پوشش گیاهی در مناطق بیابانی به کار گرفته شده و برخی مناطق به مراتع یا رویشگاههایی با کارکرد اقتصادی تبدیل شدهاند.»
حاجی وند خاطرنشان کرد: ایران نیز باید از این روشها و تکنیکها با رویکرد مدیریت پایدار استفاده کند و در کنار آن، تجربیات و دانش خود را در اختیار سایر کشورها قرار دهد.
این گفتوگو در حاشیه نشست رایزنان اقتصادی وزارت امور خارجه با مسئولان سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی انجام شد؛ نشستی که با هدف آشنایی کارشناسان اقتصادی اعزامی به کشورهای هدف با ظرفیتهای علمی، پژوهشی و فناورانه بخش کشاورزی و نزدیکتر کردن ارتباط دستگاه دیپلماسی با بخش تخصصی برگزار شد.
دیدگاه تان را بنویسید