مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور بیان کرد:
خلاقیت در مسیر مهار بیابانزایی؛ از دیوار گلی هامون تا پهپادهای بذرپاش
تهران- ایانا- مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تشریح مجموعهای از اقدامات نوآورانه اجراشده طی دو تا سه سال اخیر، گفت: «این اقدامات با وجود محدودیت شدید اعتبارات، با تکیه بر خلاقیت، مشارکت مردم و استفاده از فناوریهای نوین، نتایج امیدوارکنندهای در کنترل بیابانزایی به همراه داشته است.»
غلامرضا هادربادی در گفتوگو با ایانا با اشاره به تجربههای اجرایی سازمان منابع طبیعی اظهار کرد: «یکی از این طرحها، احداث دیوار گلی میان هامون پوزک و صابری در منطقه برینگک سیستان است که از سال گذشته آغاز و تاکنون هفت کیلومتر در سطح ۳۰ هکتار اجرا شده است.»
به گفته او، در این طرح از ظرفیت خود خاک منطقه برای کنترل حرکت ماسههای روان استفاده شده و نتایج آن بسیار قابل توجه بوده است.
هادربادی با اشاره به اجرای طرح استفاده از گونی کنفی در نهالستان سرکره بوشهر، افزود: «این اقدام موجب کاهش حدود ۳۰ درصدی مصرف آب، کاهش آفات و افزایش سبزشدگی نهالها شده است.»
مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، اجرای روش «زئوکودی» در مراتع تخریبشده هرمزگان را از دیگر تجربههای موفق برشمرد و گفت: «در این روش، کود دام در پشت آببندها قرار گرفت و بدون نیاز به عملیات گسترده بذرپاشی، پوشش گیاهی مناسبی ایجاد شد و هزینههای احیا نیز کاهش یافت.»
او همچنین به اجرای تلههای رسوبگیری در محور طبس-خور و خور-بیابانک اشاره کرد و اظهار داشت: «این طرح که از تیرماه سال گذشته آغاز شد، باعث استقرار پوشش گیاهی در مناطقی شده که پیش از آن تقریباً فاقد گیاه بودند.»
هادربادی ادامه داد: «در قم نیز با استفاده از موانع توریشکل و بقایای گیاهی، تپههای ماسهای تثبیت شده و بذرها در محل باقی ماندهاند. بر همین اساس، ساخت دستگاه پرکننده گونی کنفی و کاشت بقایای گیاهی با همکاری دانشگاه در دستور کار قرار گرفته و قرار است امسال رونمایی شود.»
او با اشاره به تجربه موفق «مالچ ریگی» در گرمسار گفت: «این طرح که نخستین بار در سال ۱۳۹۸ اجرا شد، در نشست کاپ ۱۶ عربستان نیز مورد توجه کشورهای مختلف قرار گرفت و تجربه ایران در این زمینه برای بسیاری از کشورها جالب بود.»
مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با توجه به ساخت دستگاه مکنده بذر و آفات در سرخه و دامغان، افزود: «این دستگاه علاوه بر تسهیل جمعآوری بذر، در کنترل آفت ملخ کوهاندار نیز مورد استفاده قرار گرفته و مراحل دریافت مجوزهای آن در حال انجام است.»
او همچنین به طراحی دستگاه ایجاد هلالیهای آبگیر اشاره کرد و گفت: «این دستگاه که با نصب یک بیل مورب در جلوی تراکتور کار میکند، امکان اجرای سریع، کمهزینه و یکنواخت هلالیهای آبگیر را فراهم کرده و در روز جهانی مقابله با بیابانزایی نیز به نمایش گذاشته شد.»
هادربادی از بهکارگیری فناوری پهپاد در طرحهای بیابانزدایی نیز خبر داد و اظهار کرد: «پایش عملیات مالچپاشی در خوزستان با پهپاد انجام شده و اکنون امکان بررسی دقیق سطح، ضخامت و یکنواختی مالچ وجود دارد. همچنین بذرپاشی در مناطق صعبالعبور نیشابور در سطح ۱۰ هکتار با پهپاد اجرا شده است.»
او افزود: «عملیات سمپاشی علیه ملخ کوهاندار در تاغزارهای گناباد نیز در سطح ۳۰ هکتار انجام شد و علاوه بر آن، سامانه ردیابی خودروهای حمل مالچ نیز برای افزایش دقت عملیات و کاهش انحراف مسیر مورد استفاده قرار گرفته است.»
مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به اجرای طرح استفاده از کاه و کلش در عرصههای بیابانی گلستان گفت: «این طرح در مناطق مراوهتپه، گنبدکاووس و آققلا اجرا شده و موجب کاهش دو نوبت آبیاری و صرفهجویی حدود ۳۰ درصدی در مصرف آب شده است. تاکنون نیز حدود دو هزار هکتار از این طرح اجرا شده است.»
هادربادی یکی از موفقترین تجربههای سال جاری را واگذاری مدیریت تاغزارهای شهرستان خواف به مرتعداران دانست و گفت: «در قالب این طرح، ۴۸۰ هکتار عملیات احیا تعریف شد که ۲۰۰ هکتار آن امسال بدون دریافت هیچگونه اعتبار دولتی توسط مردم اجرا شده است.»
او ادامه داد: «مشارکت مردم باعث شد علاوه بر اجرای عملیات احیا، پایش عرصهها نیز توسط خود مرتعداران انجام شود؛ بهگونهای که مشاهده آفت ملخ کوهاندار را در همان ساعات اولیه به کارشناسان اطلاع میدادند. همچنین اجرای آبشخور، استفاده از انرژی خورشیدی و مدیریت روانآب نیز توسط خود آنان انجام شده است.»
هادربادی با اشاره به نتایج اقتصادی این طرح گفت: «درآمد این طرح حدود ۳۰ میلیارد تومان بوده که از این میزان، مردم ۲۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری کرده و ۱۰ میلیارد تومان سود به دست آوردهاند.»
مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور مشارکت خیرین را نیز از رویکردهای جدید این حوزه برشمرد و اظهار کرد: «تنها در چند ماه اخیر، یک خیر ۲۲۵ هزار اصله نهال گونههای اقتصادی در اختیار سازمان قرار داده و پیشبینی میشود این رقم تا پایان سال به یک میلیون اصله نهال برسد.»
او با تأکید بر ضرورت تنوع گونهای در طرحهای بیابانزدایی گفت: «اتکای صرف به تاغ موجب افزایش آسیبپذیری در برابر آفت ملخ کوهاندار شده است؛ از این رو گونههایی مانند درمنه، رمس، اشنان و خارشتر باید در کنار تاغ مورد استفاده قرار گیرند تا هم پایداری اکولوژیک افزایش یابد و هم مخاطرات اجتماعی و اقتصادی کاهش پیدا کند.»
هادربادی به ظرفیت صندوق حمایت منابع طبیعی در هرمزگان اشاره کرد و گفت: «این صندوق با ۷۰ عضو و ۲۰ میلیارد تومان سرمایه، طی یک سال گذشته ۲ میلیارد تومان تسهیلات برای تولید نهال به تشکلها پرداخت کرده است و میتواند نقش مؤثری در توسعه مشارکت مردمی در طرحهای مقابله با بیابانزایی ایفا کند.»
دیدگاه تان را بنویسید