رئیس پژوهشکده چای کشور:
سالانه تا ۱۵۰ هزار تن برگ سبز چای با کیفیت برداشت میشود
بهگفته رئیس پژوهشکده چای کشور به دلیل افزایش هزینههای تولید، تغییرات اقلیمی و خرد شدن اراضی، سطح زیر کشت چای کاهش یافته با این حال سالانه تا ۱۵۰ هزار هزار تن برگ سبز چای با کیفیت از باغات کشور برداشت میشود و به سمت تولید محصولات جانبی از چای پیش میرویم.
تهران- ایانا- رئیس پژوهشکده چای کشور با تشریح وضعیت فعلی تولید چای در ایران، گفت: «در حال حاضر با حدود 22هزار هکتار باغ چای، نزدیک به 30 درصد مصرف کشور تأمین میشود؛ در حالیکه در دهه 70 با سطح زیر کشت حدود 34 هزار هکتار و جمعآوری سالانه نزدیک به 270 هزار تن برگ سبز، قسمت زیادی از آن صرف چای سنواتی میشد.»
احمد شیرینفکر در گفتوگو با ایانا با بیان اینکه کاهش سطح زیر کشت و تولید در سالهای گذشته با افت کیفیت همراه نبوده است، افزود: «امروزه دیگر چای تولیدی انبار نمیشود، بلکه فروش رفته و به مصرف میرسد.»
او گفت: « این بهبود کیفیت نتیجه سالها اجرای دستورالعملهای ترویجی، اصلاح روشهای بهزراعی، توسعه تغذیه کودی و در برخی موارد بهبود وضعیت آبیاری است.»
رئیس پژوهشکده چای کشور با تاکید بر اینکه بخش مهمی از دستاوردهای پژوهشکده ملموس و قابل شمارش نیست، تصریح کرد: «وقتی با 22 هزار هکتار باغ چای، حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تن برگ سبز تولید میشود، این نشان دهنده وجود یک پشتوانه دانشی بوده که خودبهخود شکل نگرفته است.»
شیرین فکر با بیان اینکه در سالهایی که هیچ رقم جدیدی معرفی نشده بود، پژوهشکده موفق به ارائه دو رقم جدید شد، افزود: «همچنین پهنهبندی باغهای چای انجام و برای هر دهستان فرمول کودی جداگانه تدوین شد؛ هرچند بخش قابل توجهی از این برنامهها به دلیل محدودیتهای اجرایی عملیاتی نشد.»
او یکی از چالشهای اصلی توسعه ارقام جدید را هزینه بالای نوسازی باغها دانست و افزود: «برای احداث هر هکتار باغ چای حدود 20 هزار نهال نیاز است و باغدار علاوه بر هزینه خرید و کاشت نهال باید چهار تا شش سال منتظر بماند تا باغ به عملکرد اقتصادی برسد؛ این خلا بدون حمایت دولت ، صندوقها یا نهادهای مالی قابل جبران نیست.»
رئیس پژوهشکده چای کشور با اشاره به اینکه عمر اقتصادی بوته چای باید حدود 40 تا 50 سال باشد، خاطرنشان کرد: «در حالیکه در بسیاری از باغها سن بوتهها به بیش از 80 تا حتی 100 سال میرسد؛ این موضوع باعث کاهش کیفیت، افزایش ناهماهنگی بوتهها، دشواری مکانیزاسیون و افت بازارپسندی محصول شده است.»
شیرینفکر ادامه داد: «ناهماهنگی بوتهها باعث میشود برگها از نظر لطافت و زمان برداشت همخوانی نداشته باشند و همین موضوع فرایند چایسازی را با مشکل مواجه کرده و ضایعات را افزایش میدهد.»
او تاکید کرد: «پژوهشکده میتواند در حوزهای علمی، فنی و تحقیقاتی از جمله بهبود تغذیه، هرس، فراوری و چایسازی کمک کند، اما حمایتهای مالی برعهده سازمان چای، صندوق چای و سایر نهادهای حمایتی است.»
رئیس پژوهشکده چای از توجه این پژوهشکده به محصولات جانبی چای اشاره کرد و گفت: «تولید رنگ خوراکی، پودر چای، صابون، عطر و حتی نوشیدنیهای گازدار از چای انجام شده، اما این محصولات هنوز به تولید صنعتی نرسیدهاند.»
او ادامه داد: «همچنین پژوهشکده به دنبال ورود به تولید محصولاتی مانند ماچا با همکاری فائو است؛ محصولی است که قیمت آن تا 10 برابر چای معمولی است و میتواند منبع درآمد مکملی برای چایکاران باشد.»
شیرینفکر با اشاره به اینکه حدود 90 درصد باغات چای کشور دیم بوده و به بارندگی وابسته هستند، افزود: «در سال جاری به دلیل خشکسالی، عملکرد چای کشور حدود 37 درصد کاهش یافت که یک زنگ خطر جدی برای آینده این بخش است.»
او ادامه داد: «پژوهشکده درحال حرکت به سمت استفاده از تکنیکهایی برای تعدیل اثرات اقلیمی است، اما اجرای این روشها در سطح وسیع بدون حمایت امکانپذیر نیست.»
شیرینفکر اظهار داشت: «کاهش حدود 10 تا 12 هزار هکتاری سطح زیر کشت چای از دهه 70 تا سالهای اخیر و خارج شدن باغها از چرخه تولید درنتیجه سه عامل افزایش هزینههای تولید و کاهش صرفه اقتصادی، تغییرات اقلیمی و خشکسالی، و نیز خرد شدن اراضی به دلیل ارث و میراث ایجاد شده است.»
او هشدار داد: «کاهش ارزش مورد انتظار زمین و تغییر کاربری اراضی کشاورزی در استانهای شمالی بهویژه گیلان و مازندران به سرعت درحال افزایش بوده و اگر جدی گرفته نشود، در آینده به جای باغ و زمین کشاورزی، ویلا و ساختمان دیده خواهد شد.»
رئیس پژوهشکده چای کشور با انتقاد از برخی رویکردها در کوچکسازی بخش تحقیقاتی گفت: «سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغز متفکر کشاورزی است و کوچک کردن آن به جای حذف ساختارهای اجرایی موازی، آسیبزا خواهد بود؛ ما با حداقل بودجه تلاش کردهایم بیشترین کارایی را داشته باشیم.»
او با اشاره به اینکه صندوق حمایت از صنعت چای در صورت برخورداری از اعتبار کافی میتواند بخش بزرگی از مشکلات چایکاری را حل کند، افزود: «حمایت کامل صندوق میتواند جایگزین بسیاری از مداخلات مستقیم دولت از جمله خرید تضمینی شود.»
شیرینفکر با بیان اینکه چای ایران قابلیت حضور در بازارهای متنوع را دارد، اظهار داشت: «چای با کیفیت به اروپا، آمریکا و کانادا صادر میشود و چایهای با کیفیت پایینتر به کشورهای آسیای مرکزی، قفقاز و روسیه میروند؛ نمونههایی وجود دارد که کل تولید یک کارخانه بهطور کامل به فروش میرسد و حتی امکان تامین سفارشهای جدید وجود ندارد.»
دیدگاه تان را بنویسید