توسعه همکاری‌های مشترک سازمان‌های منابع طبیعی و بازرسی کل کشور در صیانت از عرصه‌های ملی

به گزارش ایانا، رضا افلاطونی معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به همراه جمعی از معاونان و مدیران سازمان، با حضور در سازمان بازرسی کل کشور با اصغر جهانگیر رئیس این سازمان دیدار و درباره راهکارهای توسعه همکاری‌های مشترک، ارتقای نظام حکمرانی زمین، تقویت سازوکارهای نظارتی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و فناورانه برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی کشور تبادل نظر کردند.

حفاظت از منابع طبیعی مسئولیتی مشترک و فراگیر است

در این دیدار اصغر جهانگیر رئیس سازمان بازرسی کل کشور، بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی، استقرار نظام نظارتی هوشمند و برخط، مدیریت یکپارچه عرصه‌های ملی و رفع کاستی‌های موجود در پنجره واحد زمین را از الزامات حفاظت مؤثر از این سرمایه‌ها دانست.

وی با اشاره به جایگاه منابع طبیعی در حفظ تعادل زیست‌محیطی و صیانت از منافع ملی، اظهار داشت: همان‌گونه که مقابله با آلودگی هوا مستلزم مشارکت و همکاری همه دستگاه‌هاست، صیانت از جنگل‌ها، مراتع، کوه‌ها و سایر عرصه‌های طبیعی نیز باید به مسئولیتی مشترک و فراگیر در مجموعه نظام اجرایی کشور تبدیل شود.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور، هوشمندسازی و داده‌محوری را از الزامات نظارت اثربخش بر عرصه‌های طبیعی دانست و با اشاره به ضرورت تکمیل پنجره واحد زمین افزود: اتصال برخط دستگاه‌های اجرایی به این سامانه و به‌روزرسانی مستمر اطلاعات و تصاویر ماهواره‌ای، نقش مهمی در شناسایی به‌موقع تخلفات و پیشگیری از تعرض به اراضی ملی دارد. سازمان بازرسی نیز ترک فعل دستگاه‌هایی را که به تکالیف قانونی خود در این زمینه عمل نکنند، پیگیری خواهد کرد.

وی همچنین آتش‌سوزی‌های عمدی، قطع درختان جنگلی و قاچاق چوب را از جمله تهدیدهای جدی عرصه‌های طبیعی برشمرد و با اشاره به گستردگی حدود ۱۳۵ میلیون هکتار از عرصه‌های تحت مسئولیت سازمان منابع طبیعی و محدودیت امکانات حفاظتی خاطرنشان کرد: با اتکا به ظرفیت نیروی انسانی موجود، امکان حفاظت کامل از چنین گستره وسیعی وجود ندارد؛ بنابراین، در کنار ایفای مسئولیت همه ارکان حاکمیت، باید از توان و مشارکت مردم و ظرفیت فناوری‌های نوین برای صیانت از این سرمایه‌ها بهره گرفت.

جهانگیر با تأکید بر اینکه حفاظت پایدار از منابع طبیعی بدون همراهی و مشارکت مردم محقق نخواهد شد، فرهنگ‌سازی عمومی و توسعه گروه‌ها و تشکل‌های دوستدار طبیعت را ضرورتی اساسی دانست و گفت: باید با فرهنگ‌سازی مؤثر، مسئولیت‌پذیری اجتماعی در قبال محیط‌زیست را تقویت کرد؛ به‌گونه‌ای که هر شهروند هنگام حضور در جنگل، کوهستان و سایر عرصه‌های طبیعی، خود را در برابر حفظ و حراست از آن مسئول بداند و از اقداماتی نظیر رهاسازی زباله و پسماندهای پلاستیکی خودداری کند.

وی با تأکید بر اینکه مسئولیت حفاظت یا بهره‌برداری از اراضی نباید با مفهوم مالکیت خلط شود، افزود: اموال و اراضی کشور باید به‌صورت یکپارچه مدیریت و نظارت شوند و واگذاری مسئولیت حفاظت یا بهره‌برداری از بخشی از اراضی به یک دستگاه اجرایی، به هیچ‌وجه نباید به معنای مالکیت آن دستگاه بر عرصه مذکور تلقی شود.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور، با اشاره به محدودیت امکانات حفاظتی در مقایسه با گستردگی عرصه‌های طبیعی کشور، استفاده از فناوری‌های نوین را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در مدیریت و صیانت از عرصه‌های طبیعی دانست و گفت: در دنیای پیچیده امروز، نظارت با روش‌های سنتی پاسخگوی حجم و گستردگی تهدیدها نیست. در شرایطی که امکان رصد مستمر و دقیق عرصه‌های طبیعی از طریق تصاویر ماهواره‌ای و فناوری‌های نوین فراهم است، باید از این ظرفیت‌ها برای کاهش تخلفات، شناسایی سریع تعرضات و ارتقای اثربخشی نظارت‌ها به‌صورت جدی استفاده کرد.

صیانت از سرمایه‌های طبیعی کشور با تکیه بر فناوری، هم‌افزایی دستگاه‌ها و مشارکت مردم

در این نشست، رضا افلاطونی معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تشریح جایگاه راهبردی منابع طبیعی در امنیت زیستی، پایداری سرزمین و توسعه کشور، اظهار داشت: حدود ۱۳۵ میلیون هکتار از عرصه‌های کشور، معادل نزدیک به ۸۳ درصد مساحت ایران، در حوزه مسئولیت حفاظتی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری قرار دارد و صیانت از این گستره وسیع، مأموریتی ملی و چندوجهی است که نیازمند هم‌افزایی دستگاه‌های مسئول و بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های کشور است.

وی با اشاره به گستردگی مأموریت‌های سازمان و ضرورت ارتقای توان عملیاتی در حفاظت از عرصه‌های طبیعی، اظهار داشت: سازمان منابع طبیعی در کنار پیگیری نیازهای خود در حوزه نیروی انسانی، اعتبارات و تجهیزات، توسعه فناوری و هوشمندسازی را به‌عنوان یکی از راهبردهای اصلی ارتقای بهره‌وری و تقویت نظام حفاظت دنبال کرده است.

رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به توسعه مرکز پایش و هوشمندسازی و بهره‌گیری از داده‌های ماهواره‌ای و فناوری‌های نوین سنجش و رصد مستمر عرصه‌ها افزود: این ظرفیت‌ها امکان نظارت گسترده‌تر، شناسایی زودهنگام تهدیدها و انجام اقدامات پیشگیرانه را فراهم کرده و بخشی از محدودیت‌های ناشی از کمبود نیروی انسانی را جبران کرده است؛ به‌گونه‌ای که با توسعه این رویکرد و تقویت اقدامات پیشگیرانه، میزان حریق در عرصه‌های طبیعی حدود ۸۰ درصد کاهش یافته است.

وی همچنین پنجره واحد مدیریت زمین را یکی از زیرساخت‌های مهم برای ساماندهی امور اراضی، افزایش شفافیت و تسهیل ارائه خدمات به مردم دانست و با اشاره به مسئولیت مدیریت اجرایی این سامانه در سازمان منابع طبیعی، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت آن برای مدیریت یکپارچه، رصد و پایش هوشمند عرصه‌های کشور تأکید کرد.

افلاطونی در ادامه، موضوع تداخلات و تعارضات مالکیتی میان دستگاه‌های اجرایی را از مسائل مهم حوزه مدیریت زمین برشمرد و اظهار داشت: حفاظت از انفال و اراضی ملی مسئولیتی حاکمیتی است و باید سازوکارهای قانونی به‌گونه‌ای ساماندهی شود که مسئولیت حفاظت از این سرمایه‌های ملی به‌صورت روشن و منسجم دنبال شود. در این زمینه، تفکیک مسئولیت حفاظت از موضوع مالکیت و سند، می‌تواند به کاهش تعارضات و افزایش انسجام در صیانت از اراضی ملی کمک کند.

معاون وزیر جهاد کشاورزی همچنین بر اهمیت تعامل مؤثر با دستگاه‌های اجرایی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و جلب مشارکت مردم و جوامع محلی تأکید کرد و این رویکرد را از الزامات مدیریت پایدار و مردمی منابع طبیعی دانست.